De geest van onze tijd en vervolging?

Er voltrekken zich in onze samenleving heel grote veranderingen. De meest opvallende verandering is de plaats van de kerk. De kerk is naar de rand van de samenleving verdwenen. Ongeveer dertig procent van de mensen in ons land voelt zich nog een beetje verbonden aan de kerk.

Slechts tien procent voelt zich sterk verbonden met de kerk. En het aantal mensen dat 's zondags twee keer naar de kerk gaat, is gedaald tot hooguit vier a vijf procent. We noemen dit de ontkerkelijking.

Achter deze ontkerkelijking zit de secularisatie. Secularisatie betekent dat God is verdwenen uit ons denken en handelen. God is niet meer belangrijk voor veel mensen. Daarom zijn de kerk, de Bijbel en het geloof dat ook niet meer. Dit proces werd onlangs boeiende en indringend beschreven door professor H. W. von der Dunk in zijn boek De verdwijnende hemel. Von der Dunk laat ons zien dat in de loop van de twintigste eeuw God verdwenen is uit de samenleving. Die ontwikkeling heeft grote gevolgen gehad. Allerlei wetten werden veranderd. De mogelijkheden tot abortus werden in 1982 aanzienlijk verruimd. De euthanasiewetgeving werd aangepast. Het homohuwelijk werd geïntroduceerd en het bordeelverbod werd afgeschaft. Dit is zomaar een greep, maar er zijn nog veel meer ontwikkelingen geweest.

Bovendien is het einde nog lang niet in zicht. Het bijzonder onderwijs bijvoorbeeld staat voordurend ter discussie. Veel politici, mediamensen en wetenschappers vinden het maar grote onzin dat er gesubsidieerde christelijke scholen zijn. In 2003 schreef prof. dr. Herman Philipse in het NRC-Handelsblad dat er in dit land gewerkt moet worden aan een seculiere staat en een seculiere onderwijsbestel. Veel belangrijke mensen hebben dat inmiddels ook al gezegd.

En stukje bij beetje lijkt dat er ook van te komen. Vrij recent werden de christelijke scholen opgezadeld met medezeggenschapsraden. En wellicht komt er spoedig ook nog wel een moment dat een christelijke school niet meer mag zeggen dat homoseksualiteit zonde is.

De SGP raakte op 7 september 2005 haar subsidie kwijt omdat men, op grond van de Bijbel geheel terecht, vindt dat vrouwen niet dezelfde rol hebben in het publieke leven als mannen. Misschien is er in de toekomst ook wel een organisatie die een reformatorische school voor de rechter sleept. En dan kan de subsidie voor die scholen snel ten einde zijn. De zuil brokkelt door externe druk langzaam af...

Zwalkers op zee

Zijn die veranderingen ernstig? Zeker grijpen ze diep in. Nederland is eeuwen lang min of meer een christelijk land geweest. In de zeventiende en achttiende eeuw was ons land een protestants land. De gereformeerde religie was heel belangrijk. In de negentiende en de twintigste eeuw verzuilde onze samenleving. Verzuiling betekent dat allerlei groepen van mensen een plaatsje konden krijgen in Nederland. Katholieken, gereformeerden, socialisten, liberalen en Joden hadden allemaal hun plaats met hun eigen instellingen, zoals scholen, zorginstellingen en kranten. De verzuiling gaf aan mensen ruimte om iets van hun eigenheid te behouden en te beleven.

De verzuiling loopt nu echter op zijn laatste benen. Nederland is een modern land geworden, een land zonder God. Ook is de invloed van het christelijke denken vrijwel geheel verdwenen. Een kwart van de kinderen die geboren worden, wordt nog gedoopt.

En het aantal bevindelijk gereformeerde mensen is geslonken tot ongeveer 400.000 mensen. Er zijn meer moslims dan bevindelijk gereformeerden. Jaren geleden heeft dr. W. Aalders over de veranderingen belangrijk dingen geschreven. Hij zegt onder meer: De grote veranderingen, die zich in deze eeuw voltrekken, betekenen voor de christenen, dat zij uit de oasen van het verleden gevoerd worden. Wij zijn teruggekeerd in de barre werkelijkheid van de gevallen en zondige wereld. Verbaasd en verwonderd kijken wij daarom terug naar het christendom van de vorige eeuwen. Wij ervaren iets van heimwee naar dat verleden. Maar ook beklemt het ons. Wij voelen ons in deze tijd zwalkers op een zee, waarvan wij de wegen en kusten niet kennen. We kunnen alleen maar op kompas varen. Op het kompas van het 'Jeruzalem , dat boven is, dat vrij is, hetwelk is ons aller moeder' (Galaten 4:26)." Onze huidige tijd heeft iets beklemmends: e zwalken op zee. Het is goed dat te beseffen.

Verwachting

De ontwikkelingen zijn niet positief. Bijna dagelijks kunnen we dat in de krant lezen en aan den lijve ondervinden. Toch gaat het slechts om het verliezen van voorrechten. We leven nog niet in een land waar we vervolgd worden om onze belijdenis. We leven in vrijheid; in andere delen van de wereld is dat heel anders. Laten we dat ook duidelijk zeggen.

Wel zijn er zorgen. Dat moet ons waakzaam doen zijn. Dr. Aalders heeft ooit eens gewezen op de mogelijke loutering die onze tijd met zich mee kan brengen. Zijn al die schokkende veranderingen "een oordeel of ook een genade? " Aalders ziet hierin ook een genade als ze ons leren alle ballast weg te werpen en weer meer als pelgrims op aarde te leven.

In het Nieuwe Testament is de kerk des Heeren niet een organisatie van grote mensen met veel uiterlijke voorrechten. Het is een vergadering van mensen die veracht en onedel zijn, maar die op reis zijn naar een ander Vaderland. Onze tijd kan ons weer opnieuw leren dat wij reizigers zijn naar een ander Vaderland. En als dat het gevolg is van het wegvallen van alle voorrechten, dan is dat winst.

Groen van Prinsterer heeft dat eens heel mooi en duidelijk verwoord. "Het geloof overwint de wereld. Om de wereld te overwinnen, is het nodig vooraf in ons eigen gemoed de overleggingen ter neder te werpen, en alle hoogte, die zich verheft tegen de kennis Gods, en alle gedachten gevangen te leiden tot de gehoorzaamheid van Christus. Laat ons in het oog houden, dat aan den kreet 'Kom mijn ongelovigheid te hulp!', het 'Ik geloof Heere!' voorafgaat. Laat ons nooit vergeten, dat generlei werkzaamheid in de schatting van de Kenner der harten waardij heeft, indien ze niet geheiligd wordt door de tweeërlei bede: 'Wees mij zondaar genadig!' en: 'Mijn ziel kleeft aan het stof; maak mij levend naar Uw Woord'."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen