Wat moeten we daar nu mee?

Dit jaar is er veel aandacht voor Rembrandt, omdat hij 400 jaargeJeden werd geboren. "Moet daar dan zo'n heisa van worden gemaakt? " Misschien wel. Misschien ook niet. Wat heeft Rembrandt eigenlijk te bieden?

Rembrandt werd op 1 5 juli 1 606 in Leiden geboren. Het was al snel duidelijk dat hij zich het meest interesseerde voor de schilderkunst. Daarom mocht hij van zijn vader in de leer bij Jacob van Swanenburgh. Daar heeft hij veel geleerd en kon hij zijn talent verder ontwikkelen. In 1 624 ging hij naar Amsterdam, omdat hij een belangrijke opdracht kreeg. Hij mocht een anatomische les schilderen van dr. Nicolaas Tulp. In 1 625 opende hij zijn eerste eigen atelier in Leiden, dat hij deelt met zijn goede vriend en schilder Jan Lievens. Omdat hij in Amsterdam meer kansen zag, ging hij daar in 1 631 wonen en vestigde hij zich daar als jonge schilder.

Barok

Als je al zijn werk naast elkaar legt, kun je veel kenmerken van zijn tijd daarin terug vinden. Die tijd wordt de 'Barok' genoemd. Er was toen veel aandacht voor godsdienst. Rembrandt schilderde meer dan eens bijbelse taferelen en gebruikte daarvoor als model vaak één van de leden van zijn gezin.

Een ander kenmerk is het streven naar beweging en dramatiek. Een schilderij mocht niet star en doods zijn, maar moest leven. De personen moesten als het ware zo van het doek weg kunnen lopen. Rembrandt hield er van om levendig te schilderen en dat zorgde wel eens voor problemen. Toen hij bijvoorbeeld een portret moest maken van het lakengilde werd van hem verwacht dat hij dat deed zoals al zijn voorgangers dat gedaan hadden: de leden van het gilde zaten netjes aan tafel en keken strak voor zich uit richting degene die schilderde. Rembrandt wilde zich echter onderscheiden en koos ervoor om één van de mannen in staande houding af te beelden. Na veel gepraat werd gekozen voor een middenweg. Rembrandt zou het gildelid op een manier afbeelden dat hij nog net zat, maar in zo'n houding alsof hij bezig was op te staan. Eenheid en evenwichtigheid was echter ook belangrijk. Vooral in 'De Nachtwacht' zie je dat duidelijk terug. De belangrijkste personen staan vooraan en zijn het grootst afgebeeld. Daarachter staan de wat minder belangrijke figuren, maar het is duidelijk te zien dat de groep één geheel vormt.

Pieter Lastman leerde hem de techniek licht-donker gebruiken. Rembrandt krijgt een voorliefde voor goud licht, dat op verschillende doeken terug te zien is.

Nachtwacht

Toen Rembrandt in 1642 de opdracht kreeg het schuttersgilde van Frans Banning Cock vast te leggen, voelde hij zich zeer vereerd. Het doek zou samen met nog vijf andere doeken van schuttersgilden uit Amsterdam in een grote zaal komen te hangen.

Het 'Korporaalschap van Frans Banning Cock', zoals het stuk officieel heet, sprong er meteen uit. Rembrandt wist het gilde op een levendige manier vast te leggen. Hij gebruikte daarvoor ook figuranten, waaronder het meisje en het hondje. Als je goed kijkt, zie je achteraan het hoofd van Rembrandt zelf. Het was in die tijd niet ongewoon dat schilders zichzelf een plaats gaven op een groepsportret. Rembrandt doet daar ook aan mee, al zorgt hij er wel voor dat hij nauwelijks herkenbaar is. Bijzonder is ook de figuur van Frans Banning Cock. De hand zonder' handschoen lijkt wel uit het schilderij te steken en kijk eens hoe hij de handschoen in zijn andere hand vasthoudt!

Rembrandt heeft bewust voor een donkere achtergrond gekozen en laat het licht vallen op de gildeleden, zodat die eruit springen. Vanwege die donkere kleur heeft het schilderij de naam Nachtwacht gekregen. En zie je dat het licht een beetje lijkt op goud?

Eren of waarderen?

Het werk van Rembrandt is heel beroemd geworden. Hij was in zijn tijd al een schilder van naam en toch gingen sommige opdrachten zijn neus voorbij. Dat kwam omdat Rembrandt heel eigenwijs was. Hij schilderde zoals hij het zag. Daarbij had hij een sterke voorkeur voor levendigheid. Denk maar aan dat schilderij van het Lakengilde.

Omdat de zaken niet zo goed gingen, is zijn zoon Titus hem gaan helpen. Rembrandt hield zich alleen bezig met het schilderen en Titus zorgde voor de zakelijke kant: de contacten met de klant. Dat was een goede oplossing. Het was voor Rembrandt dan ook een harde slag toen zijn zoon in 1 668 tijdens een epidemie overleed. Titus was op dat moment in Leiden voor zaken en is daaruit nooit meer teruggekeerd. Nog geen jaar later, op 4 oktober 1 669 stierf ook Rembrandt. Hij werd in een onbekend huurgraf van de Westerkerk in Amsterdam begraven. Rembrandts schilderijen zijn in verschillende musea te bekijken. Of je zijn doeken mooi vindt, hangt af van je persoonlijke smaak. Als je ze niet mooi vindt, vind je al die aandacht waarschijnlijk ook onzin. Als je zijn werk wel kunt waarderen, heb je nu de kans om er extra van te genieten. Waardering hoeft niet verkeerd te zijn. Is het dus al die heisa waard? Dat mag je zelf beoordelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen