"Geef handvatten voor het gesprek"
Boek over media-opvoeding wil bewust maken
Media-opvoeding is een belangrijk thema voor ouders van nu. Dat blijkt bijvoorbeeld op media-avonden. Ook de verkoopcijfers van het boekje 'Gezin en media', dat de Jeugdbond vorig jaar uitgaf, wijzen op een grote behoefte aan een handreiking in het mediagebruik. Bij uitgeverij Den Hertog verschijnt binnenkort 'Opvoeding in BEELD'. In gesprek met de redactie van het boek, docent F.A. van Hardingsveldt en jeugdwerkadviseur Laurens Kroon.
Hoe ontstaat het idee voor een boek over media-opvoeding? FuH: "Laurens en ik zaten voor de tweede achtereenvolgende keer in de synodale commissie, die zich bezig hield met het thema moderne media. Tijdens de lezingen en presentaties die we in dat verband in het land gaven, merkten we allebei dat veel ouders op het gebied van ICT-toepassingen veel minder kennis in huis hebben dan hun kinderen. Eén van de vaders zei tijdens een bijeenkomst in één van onze gemeenten: 'Het enige dat ik weet, is hoe ik een computer moet uitkrijgen. Ik trek gewoon de stekker eruit'. Vaak vroegen ouders op die avonden dan ook: 'Wat speelt er eigenlijk allemaal op media-gebied en hoe kunnen we dat aan de orde stellen in ons gezin?
Geef ons alsjeblieft concrete handvatten voor het gesprek met onze kinderen'." LK: "Uit de gesprekken met ouders over dit thema en de reacties op media-avonden, bleek duidelijk dat veel ouders weinig kennis en vaardigheden hadden op dit terrein. Omdat wij in onze kring de TV - terecht! - weren uit de gezinnen, zijn we ook nooit gedwongen om na te denken over mediale opvoeding. Door de opkomst van de moderne media is die situatie volstrekt veranderd en weten veel ouders het niet meer. Wij vonden dat wij daar iets mee moesten doen."
Wat is je persoonlijke betrokkenheid op dit onderwerp? LK: Moderne media trekken aan. Ik heb daar, vanuit de technische achtergrond die ik heb, zeker ook last van. Ik merk dat het aanbod en de vorm aansluiten bij de begeerten van mijn eigen hart. Het kost echt strijd om daar tegenin te gaan, waarbij ik sterk ervaar dat die strijd zonder de Heere niet kan worden gestreden. Het is ten diepste een geestelijke strijd. Jongeren hebben hetzelfde hart als ik. Helaas zie je vaak weinig van die strijd. Met alle gevolgen van dien. Dat grijpt me aan, zeker ook als ik merk dat de aantrekkingskracht van de media het wint van de zeggingskracht van de Bijbel in hun leven. Je wilt zo graag dat jongeren de waarde leren inzien van een leven in de vreze des Heeren.
Wat is daarin het belang van media-opvoeding in het gezin? FvH: "Het gezin is bij uitstek de plaats waar opvoeding en vorming een plaats hebben. Juist de dagelijkse voorvallen kunnen aanleiding zijn voor een diepgaand en openhartig gesprek. Een gesprek waarin wordt geluisterd naar het kind, maar waarin ook de Bijbelse normen en waarden kunnen worden doorgegeven. Zowel het huwelijksformulier als het doopformulier zeggen hierover waardevolle dingen: ouders hebben beloofd hun kinderen 'in de voorzeide leer naar hun vermogen te onderwijzen'."
Hebben ouders wat aan dit boek? LK: "Het boek is zo opgezet dat er aan de ene kant een stuk verdieping wordt geboden, terwijl er aan de andere
kant ook nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan praktische toerusting. Zo gaan J.H. Mauritz en S.M. de Bruijn meer in op achtergronden en ontwikkelingen, terwijl hoofdstukken zoals van A.A. Gorter, A.P.A. Overbeeke en W.L. van der Staaij meer ingaan op concrete zaken zoals internet, computerspellen en het gebruik van DVD's. Het boek is niet alleen bedoeld om te lezen, maar vooral om het gesprek in het gezin en de gewetensvorming van de kinderen te bevorderen."
Elk hoofdstuk wordt afgesloten met enkele vragen, opdrachten en tips. Waarom?
FuH: "Het was niet onze bedoeling om een boek te laten verschijnen dat na lezing in de kast verdwijnt. Uit het onderzoek van het Reformatorisch Dagblad bleek dat een deel van de kinderen de begeleiding door ouders bij bijvoorbeeld computergebruik niet ervaren, of in ieder geval niet als zodanig herkenden. En dat terwijl ouders aangaven, dat zij behoorlijk veel tijd aan begeleiding op mediagebied besteden. De vragen, opdrachten en tips zijn als het ware een handreiking om het gesprek aan te gaan."
In het laatste hoofdstuk gaat ds. W. Silfhout in op de vernieuwing van het hart. Hoe verhoudt zich dit tot de gewetensvorming die door jullie wordt benadrukt?
FvH: Een goed functionerend geweten kan afhouden van te zondigen met de media. Iemand met zo'n geweten heeft zich de waarden die God in Zijn Woord geeft, eigen gemaakt en wil leven overeenkomstig de daaruit voortvloeiende normen en leefregels. Een geweten functioneert dus goed als het goed vindt, wat de Heere goed vindt en als het haat, wat God haat. Toch kunnen ouders er niet voor zorgen dat hun kinderen een volmaakt geweten krijgen. We zijn immers allen, groot en klein, zondige schepselen, die eerlijk gemaakt moeten worden voor God, ook wat betreft onze gewetensfunctie. Daarom hebben zowel ouders als kinderen hartvernieuwende genade nodig om naar Gods geboden te kunnen leven. Alleen een geweten dat gevormd is door Gods Geest kan echt een kompas zijn. Alleen door wedergeboorte en (dagelijkse) bekering is er sprake van een leven voor Gods aangezicht, in geloofsverbondenheid aan Christus, Die volmaakt gehoorzaamde aan de wil van Zijn Vader." LK: In het leven naar Gods inzettingen ligt grote loon. Daarin speelt de gewetensvorming van onze kinderen een grote rol. Het bewaart hen middelerwijs bij het Woord. Zonder bekering en geloof leidt het echter niet tot het hoge doel waartoe de Heere ons roept: en leven tot Zijn eer. Ik zou geen avond over dit thema willen houden zonder te benadrukken dat bekering nodig is, maar ook mógelijk is. Alleen door een leven in de vreze des Heeren wijkt men af van het kwaad, zegt Spreuken 1 6:6. Ik ben daar de laatste jaren sterk van overtuigd geraakt."
Graag een reactie op de volgende begrippen uit het boek. DVD FuH: "Als informatiedrager een prachtige uitvinding.
Helaas worde de DVD als opslagmedium voor bijvoorbeeld speelfilms nogal eens kritiekloos binnengehaald. Zelfs onschuldige speelfilms als 'De Kameleon' en 'Dik Trom' bevatten passages die gewoonweg niet door de beugel kunnen. Eén van de leerlingen op school zei pas: 'Als ik een vloek hoor of een prikkelende passage zie in een speelfilm, denk ik: dat heeft de filmmaker zo gewild, het is niet mijn keuze'. Maar hij blijft ze draaien. Op deze manier wennen we aan de ergste dingen."
Matigheid
LK: Eén van de moeilijkste dingen in onze tijd. Matigheid valt niet voor niets onder de vrucht van de Geest in Galaten 5:22. Het staat haaks op de werken van het vlees. Alleen die van Christus zijn, kennen iets van die matigheid. We moeten met name onze jongeren ertoe blijven oproepen, ook al staat het soms ver bij hen vandaan."
Filter
FvH: "Geen enkel filter is waterdicht. Het is wel een uitstekend hulpmiddel om je af te kunnen schermen voor veel ongewenste informatie of beelden. Filters kunnen echter nooit de rol van ons geweten overnemen. Soms zeggen mensen: 'Als je maar dicht bij de Heere leeft, heb je geen filter nodig'. Natuurlijk is het zo dat Jozef, toen hij dichtbij de Heere leefde, de verleiding van de vrouw van Potifar kon weerstaan. Toch hoeven we daarmee niet het filter als hulpmiddel over te slaan. Juist als iemand dichtbij de Heere leeft, zal hij erkennen dat hij in eigen kracht niet kan. Als hij dan toch internet moet gebruiken, laat hij dat dan mét een filter doen."
Games
FvH: "In het hoofdstuk over spelletjes gaat Niek Overbeeke op een evenwichtige manier op dit onderwerp in. Hij concludeert: 'Het is te kort door de bocht om te stellen dat er geen enkel goed computerspel is. Het merendeel moet echter worden afgewezen.' Daarbij sluit ik mij helemaal aan." LK: "Binnen een evenwichtige vrijetijdsbesteding kunnen ze een plek hebben, maar helaas zijn er weinig verantwoorde computerspellen. Sla de Intertoys-gids er maar op na. Bovendien ligt verslaving op de loer. De spellen zijn zo levensecht en aantrekkelijk dat het moeilijk is om er bij vandaan te blijven. Veel ouders worstelen daarmee."
Overdenking toekomende leven
LK: "Alleen de Heilige Geest brengt tot die overdenking. Dat zet de moderne media in het juiste licht. Er is naast entertainment veel noodzakelijk en nuttig gebruik, maar we hebben hier geen blijvende stad. We zijn op doorreis. Straks staan we voor Gods rechterstoel, maar nu, in de werkelijkheid van alledag, leven we óók voor Gods aangezicht. Dat besef moet ons brengen tot die overdenking."
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 oktober 2005
Daniel | 40 Pagina's