Kindermishandeling: onvermogen kinderen bescherming on opvoeding te geven

Wanneer is er sprake van kindermishandeling? "Het is heel belangrijk dat we als ouders beseffen dat een kind door de Heere aan onze zorg is toevertrouwd met het doel het op te voeden naar de volwassenheid en zelfstandigheid. Ouders mogen het kind verzorgen, beschermen en begeleiden vanuit respect voor de eigenheid, de eigen persoon die het kind is. Dat betekent ook dat het kind de aandacht mag vragen die het nodig heeft, en datje als ouders regelmatig op zoek moet gaan naar wat nu de beste aanpak voor ieder uniek kind is. Dat betekent ook dat het best heel wat moeite mag kosten om op te voeden.Wanneer dit besef naar de achtergrond verdwijnt, of wanneer er misschien door omstandigheden geen ruimte of energie meer is om echt oog voor het kind te hebben, kan het gevaarlijk worden.

Natuurlijk is er wel eens geen tijd om iets uit te leggen, om antwoord te geven op een lastige vraag. Maar wanneer het leiding geven aan een kind alleen maar meer door commando's gebeurt, er op fouten meteen fikse straffen worden gegeven, het kind zeer regelmatig negatief en afbrekend, vernederend, wordt toegesproken, er makkelijk klappen of erger uitgedeeld worden, als kinderen niet voldoende lichamelijke verzorging en voeding krijgen, en als dit alles langere tijd, misschien jaren doorgaat, spreek je van kindermishandeling. Je kunt in dit verband onderscheiden in psychische, lichamelijk en seksuele kindermishandeling.Van verwaarlozing spreek je als de nadruk niet zozeer ligt op actief geweld of seksueel misbruik, maar als het kind de nodige psychische en lichamelijke warmte, aandacht en verzorging moet missen.

Als we nadenken over de oorzaken van een en ander moet je in veel

gevallen zeggen dat er sprake is van onvermogen bij de ouders om hun kinderen werkelijk de bescherming en opvoeding te geven die ze nodig hebben.Toch moeten we er aan toevoegen dat er in veel gevallen van actieve mishandeling en seksueel misbruik ook een element van pure zondigheid, gewetenloosheid en egoïsme bij de dader op de voorgrond kan staan. Seksueel misbruik buiten en binnen het gezin is strafbaar gesteld, lichamelijke mishandeling in veel gevallen ook."

Waaraan kun je mishandeling of verwaarlozing herkennen? "Daar moet je een beetje oog voor krijgen. In zijn algemeenheid kun je zeggen: als er niet goed voor een kind wordt gezorgd, zie je daarvan signalen. Bij mishandeling bijvoorbeeld in de vorm van wel erg vaak voorkomende blauwe plekken en verwondingen. Kinderen die dit meemaken zijn er soms heel goed in met allerlei smoezen de aandacht af te leiden.Verder aan het uiterlijk van het kind: een onverzorgd uiterlijk, te mager of juist te dik, ongewassen kleding.

Maar ook vaak aan het gedrag van het kind: bijvoorbeeld in teruggetrokkenheid, een timide uitstraling, weinig zelfvertrouwen, soms ook in pestgedrag: andermans grenzen te vaak overschrijden, snel ruzie en vechten. Kinderen die te maken hebben met seksuele mishandeling vermijden soms ieder lichamelijk contact, of-en dit is even opvallend - geven in het contact met leeftijdgenoten en volwassenen seksuele signalen af, met andere woorden zoeken op seksuele wijze het contact."

Wat zijn signalen van psychische mishandeling? "Die liggen vaak in het verlengde van bovenstaande. Deze kinderen kunnen er evenwel soms prima verzorgd en gekleed uitzien, maar innerlijk toch in de kou staan en zich diep ongelukkig voelen."

Praten kinderen over hun ervaringen? "Dat is heel verschillend, maar heel vaak is het zo dat kinderen heel lang geneigd zijn hun situatie als heel normaal te beschouwen. Het blijkt dat kinderen hun ouders veelal toch heel hoog hebben, en lang geneigd zijn de schuld bij zichzelf te zoeken. Pas op oudere leeftijd en door de omgang met anderen realiseren ze zich soms dat wat er met hen gebeurt niet normaal is.

Maar ook dan is het nog vaak een hele drempel om er mee naar buiten te treden en hulp te vragen. Kinderen zijn vaak bang voor de gevolgen: mogelijk straf voor de dader, voor henzelf in sommige gevallen een uithuisplaatsing. Kinderen uit christelijke kring denken soms dat het vijfde gebod hen verbiedt over mishandelende ouders te klagen.Toch komen kinderen soms zover dat ze, vaak aanvankelijk onzeker en aarzelend, aandacht gaan vragen voor hun situatie, bij bijvoorbeeld een vriendinnetje, een vertrouwde leerkracht, leidster van de jeugdclub of kampleider."

Welke vragen stel je aan een kind als je vermoedens hebt dat er sprake is van mishandeling?

"Heel belangrijk is om voorzichtig en veilig met het kind om te gaan rondom deze materie. Meestal zal het gesprek gedaan worden door iemand die een zekere relatie met het kind heeft. Probeer het niet te snel beladen te maken. Misschien schrik je erg van wat je hoort, maar hou die schrik toch een beetje binnen, anders stopt het kind misschien. Onderneem niette snel actie. Zeg datje er even over na wilt denken en dat je er op terugkomt.Wees daar ook betrouwbaar in: als je een tijd noemt, kom die dan ook na.

Verder: een kind vraagt soms dat je er met niemand anders over praat. Stel het kind dan zo goed mogelijk gerust door het te verzekeren dat je er heel voorzichtig mee om zult gaan, maar het kan nodig zijn dat je wel met enkele anderen overleg hebt.Wat ook heel belangrijk is dat je met respect over de ouders blijft spreken, en niet door emoties misschien je negatief gaat uiten over ouderfiguren, ook al doet het kind dit misschien zelf wel.

Lijkt de situatie ernstig dan is het belangrijk dat er hulp in het gezin of rondom de jongere op gang gebracht wordt. Soms is het mogelijk dit in een gesprek met de ouders aan te geven. In andere gevallen zullen de ouders hiervoor niet open staan en is bemoeienis van een instantie als Advies en Meldpunt Kindermishandeling en Raad voor de Kinderbescherming noodzakelijk."

Wat doet het Advies-en Meldpunt kindermishandeling? "HetAMK is een hulpverleningsinstelling die landelijk vertegenwoordigd is en veel deskundigheid heeft op het gebied van kindermishandeling. Hier kan telefonisch contact - desgewenst anoniem - mee worden opgenomen om advies te vragen hoe te handelen bij vermeende signalen. Ook kan hier een melding worden gedaan wanneer de signalen serieus blijken te zijn en het niet eenvoudig is hulp in te zetten. HetAMK doet dan onderzoek bij de school, huisarts, en gaat in gesprek met de ouders om hen te stimuleren hulpverlening te aanvaarden. Op deze mannier krijgen we bij DeVluchtheuvel soms ook aanmeldingen binnen.Weigeren de ouders hulp, dan kan via de Raad voor de Kinderbescherming gedwongen hulpverlening worden ingezet.

Wanneer iemand in het contact met jongeren signalen heeft opgevangen van verwaarlozing of mishandeling en er is behoefte aan nader advies dan is het AMK een goede mogelijkheid. Ook De Vluchtheuvel kan hiervoor worden geraadpleegd."

Informatie

Spreekuur voor aanmelding en advies bij DeVluchtheuvel (tussen 10 en 12 uur): (0348) 489990.Telefoonnummer AMK (0900) 123 1230. Internet: www.amk-nederland.nl of www.kindermishandeling.info.

In het volgende voorbeeld gaat het om een meisje dat seksueel misbruikt werd. We zoeken met de ouders naar de signalen.

De ouders van Mignon (7) vertellen:

"We hadden al een tijdje het gevoel dat Mignon niet meer de oude was. Het was niet precies uit te leggen. Ze leek ernstiger, behoedzamer en schuchterder bij andere volwassenen. We zagen haar een keer erg schrikken toen een man haar van achteren bij de schouder pakte. Ze was er niet op bedacht, maar haar reactie was buitensporig.

Toen dachten we nog: het zal wel een sprong in de ontwikkeling zijn of misschien is ze in het verkeer een keer stevig geschrokken. Aan misbruik denk je niet. Niet bij je eigen kind in elk geval.

Het begon ons duidelijk te worden toenhappig leek op bezoekhaar lievelingsoom. Hij is geen oom, maar een goede vriend Tom (vader).

Mignon was altijd op hem en vond het stoer om alleen bij hem te logeren.

Opeens was dat over. Ze had het nooit meer over hem. En als wij over hem spraken, hield ze ons scherp in de gaten en begon ze ongedurig te schuiven. Dat viel ons niet eens meteen op, maar toen we het verband eenmaal hadden gelegd, zagen we meer dingen bij haar. Eerlijk gezegd dachten we toen wel aan misbruik: een klein meisje dat bang is voor een

volwassen man die ze goed kent..."

Moeilijk

Wat de ouders opviel, was dat Mignon zo snel veranderde in haar gedrag. Ze werd ernstiger, behoedzamer, schuchterder. Ze was schrikkerig. Ze was ook bang^ aar dat zijn eigenlijk geen signalen waarbij je direct aan seksueel misbruik denkt.

"Misschien is het wel een sprong vooruit, " dachten de ouders zelfs.

Gelukkig merkten de ouders ook op dat ze niet meer naar die man wilde. Toen combineerden ze het gedrag, de angst en de beslistheid om niet meer te willen logeren. Het vertrouwen van Mignon was door die man ernstig beschadigd. Bij andere kinderen kunnen andere signalen naar voren komen: opeens meer buikpijn, hoofdpijn, slapeloosheid, geen zin meer hebben in eten. Ook zijn er kinderen die door de spanning vaak boos zijn, of juist alles maar goed vinden. Je weet meestal niet direct waardoor een kind het moeilijk heeft. Dat moet goed onderzocht worden door ouders en mensen die veel met kinderen omgaan of aan kinderen hulp verlenen. Misschien ken jij wel een kind waarvan je denkt dat het mishandeld wordt. Blijf er dan niet alleen mee lopen! Je ouders, een leerkracht of een andere betrouwbare volwassene mag je inschakelen om je vermoedens te vertellen. Zij kunnen, zo nodig, de signalen op de goede plaats brengen, bij de juiste mensen.

Als in een gezin kinderen mishandeld worden, dan lijkt het net of deze ouders en hun kind(eren) in een neerwaartse spiraal zijn terecht gekomen. Hoe eerder deze wordt doorbroken hoe beter. Voor veel ouders is het onbegrijpelijk dat dit bij hen is gebeurd. Vaak zijn ze machteloos en hebben zelf ook moeite en pijn in hun leven. Er kunnen heel veel verschillende oorzaken zijn waardoor mishandeling begint. Deze ouders hebben - net als hun kind - hulp nodig.

Misschien denk je: eze ouders hebben geen hulp, maar straf nodig. Hoe kun je als ouders of opvoeders een kind mishandelen? Ik houd juist zóveel van kinderen. Gelukkig maar dat je van het onrecht tussen mensen schrikt! Maar weet je wat de Bijbel zegt? Uit ons hart komen voort: wade gedachten, doodslagen, boosheden, ontuchtigheid, onverstand, ... (Markus 7:21 en 22). We kunnen echt niemand met onze vinger aanwijzen. God ziet ook ons hart aan. Maar we weten gelukkig ook dat de Heere zegt: Al wat je (aan het goede) ontbreekt, schenk Ik je, zo je 't smeekt." Leef jij al zo dicht bij de Heere? Want alleen Zijn genade beschermt je voor veel zonden!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen