Kinderen in de knel!

Op de deurmat ligt de krant: 2 augustus 2005. Voorpaginanieuws: "Kinderen overleden na familiedrama". In Groningen; Tolbert is opeens een bekende plaats. De politie is gewaarschuwd "nadat de man de kinderen zeer ernstig had mishandeld". Het werd de laatste zomer voor dat jongetje van 2 en dat meisje van 4. Ik weet er geen raad mee. Hoe kun je zelf blij zijn met de zomer en de vakantie, terwijl deze vreselijke dingen gebeuren; zo vlakbij en met zulke kleine kinderen? Op bladzijde 3 van dezelfde krant lees ik: "Familiedrama Tolbert het zesde in een halfjaar tijd".

In Tolbert liep de mishandeling uit op de dood van twee kinderen. Maar vaker komt het voor dat kinderen met pijn en verdriet uit hun kinderjaren verder door het leven gaan. Jaarlijks gaat het om ongeveer 80.000 kinderen die in ons land worden mishandeld. Kinderen lopen schade op door verkeerd gedrag van ouders of andere opvoeders, zoals leerkrachten, clubleiders, familieleden of 'vrienden'. De beschadigingen bij kinderen kunnen zichtbaar zijn, maar ook onzichtbaar. Bij kindermishandeling kun je denken aan verschillende vormen:

• Lichamelijke mishandeling. "Jan heeft blauwe plekken, hij wordt hard geslagen omdat hij nog steeds niet zindelijk is."
• Verwaarlozing. "Maaike (5 jaar) en Jack (7 jaar) van onze buren lopen tot diep in de avond buiten en komen vaak bij ons omdat ze geen eten hebben gehad. De ouders zijn er 's avonds meestal allebei niet." 
• Seksueel misbruik. "Vroeger moest ik met mijn lichaam dingen doen waar ik bang van werd; ik snapte het niet. Het was vreselijk."
• Emotionele/psychische mishandeling. "Ik kon het als kind nooit goed doen. Ik was altijd op mijn hoede, want gepest worden doet ook heel erg veel pijn." Het lijkt op 'geweld met de handen op de rug'.

Niet zeggen?

Het valt niet mee om de begrijpen wat een kind meemaakt dat mishandeld wordt. Het roept vooral boosheid op als we over kindermishandeling horen. En omdat we niet kunnen uitstaan dat het toch gebeurt, reageren we vaak kort door de bocht. "Dat laat je toch niet toe? Dat zeg je toch meteen tegen de politie? Dan loop je toch weg en kom je nooit meer terug?"

Toch blijkt dat juist kinderen die mishandeld worden er alles aan doen om dat te verbergen. Ze proberen hun ouders of andere volwassenen te beschermen en vaak geloven deze kinderen dat ze zelf de schuld zijn.

"Ik ben ook een vervelend kind, het is logisch dat ik in een donkere kast gestopt wordt." "Mijn moeder heeft gezegd dat ze kapot gaat als ik zeg wat er thuis gebeurt. Ik kan niet praten." Of: "Ik schaam me ervoor, daarom zeg ik niks." Zo groeit er een geheim, waarover buiten het gezin niet gepraat wordt. Vaak pas veel later, als kinderen uit huis zijn, komt er soms iets los. Maar dan nog is er grote angst niet geloofd te worden. "Soms wist ik alles niet meer goed op een rij te krijgen over de tijd dat ik naar de basisschool ging en dan zeiden mijn ouders dat ik alles gelogen had. Ik voel me alléén met mijn pijn."

Wie helpt kinderen en jongeren die in de knel zitten? Belangrijk is het om signalen op te vangen.

Signalen opvangen

In het volgende voorbeeld gaat het om een meisje dat seksueel misbruikt werd. We zoeken met de ouders naar de signalen.

De ouders van Mignon (7) vertellen:

"We hadden al een tijdje het gevoel dat Mignon niet meer de oude was. Het was niet precies uit te leggen. Ze leek ernstiger, behoedzamer en schuchterder bij andere volwassenen. We zagen haar een keer erg schrikken toen een man haar van achteren bij de schouder pakte. Ze was er niet op bedacht, maar haar reactie was buitensporig. Toen dachten we nog: het zal wel een sprong in de ontwikkeling zijn of misschien is ze in het verkeer een keer stevig geschrokken. Aan misbruik denk je niet. Niet bij je eigen kind in elk geval. Het begon ons duidelijk te worden toen ze niet meer zo happig leek op bezoekjes aan haar lievelingsoom. Hij is geen oom, maar een goede vriend van Tom (vader). Mignon was altijd op hem en vond het stoer om alleen bij hem te logeren. Opeens was dat over. Ze had het nooit meer over hem. En als wij over hem spraken, hield ze ons scherp in de gaten en begon ze ongedurig te schuiven. Dat viel ons niet eens meteen op, maar toen we het verband eenmaal hadden gelegd, zagen we meer dingen bij haar. Eerlijk gezegd dachten we toen wel aan misbruik: een klein meisje dat bang is voor een volwassen man die ze goed kent..."

Moeilijk

Wat de ouders opviel, was dat Mignon zo snel veranderde in haar gedrag. Ze werd ernstiger, behoedzamer, schuchterder. Ze was schrikkerig. Ze was ook bang. Maar dat zijn eigenlijk geen signalen waarbij je direct aan seksueel misbruik denkt. "Misschien is het wel een sprong vooruit", dachten de ouders zelfs. Gelukkig merkten de ouders ook op dat ze niet meer naar die man wilde. Toen combineerden ze het gedrag, de angst en de beslistheid om niet meer te willen logeren. Het vertrouwen van Mignon was door die man ernstig beschadigd. Bij andere kinderen kunnen andere signalen naar voren komen: opeens meer buikpijn, hoofdpijn, slapeloosheid, geen zin meer hebben in eten. Ook zijn er kinderen die door de spanning vaak boos zijn, of juist alles maar goed vinden.

Je weet meestal niet direct waardoor een kind het moeilijk heeft. Dat moet goed onderzocht worden door ouders en mensen die veel met kinderen omgaan of aan kinderen hulp verlenen. Misschien ken jij wel een kind waarvan je denkt dat het mishandeld wordt. Blijf er dan niet alleen mee lopen! Je ouders, een leerkracht of een andere betrouwbare volwassene mag je inschakelen om je vermoedens te vertellen. Zij kunnen, zo nodig, de signalen op de goede plaats brengen, bij de juiste mensen.

Als in een gezin kinderen mishandeld worden, dan lijkt het net of deze ouders en hun kind(eren) in een neerwaartse spiraal zijn terechtgekomen. Hoe eerder deze wordt doorbroken hoe beter. Voor veel ouders is het onbegrijpelijk dat dit bij hen is gebeurd. Vaak zijn ze machteloos en hebben zelf ook moeite en pijn in hun leven. Er kunnen heel veel verschillende oorzaken zijn waardoor mishandeling begint. Deze ouders hebben - net als hun kind - hulp nodig.

Uit ons hart...

Misschien denk je: deze ouders hebben geen hulp, maar straf nodig. Hoe kun je als ouders of opvoeders een kind mishandelen? Ik houd juist zóveel van kinderen. Gelukkig maar dat je van het onrecht tussen mensen schrikt! Maar weet je wat de Bijbel zegt? Uit ons hart komen voort: kwade gedachten, doodslagen, boosheden, ontuchtigheid, onverstand... (Markus 7: 21 en 22). We kunnen echt niemand met onze vinger aanwijzen. God ziet ook ons hart aan. Maar we weten gelukkig ook dat de Heere zegt: "Al wat je (aan het goede) ontbreekt, schenk Ik je, zo je 't smeekt". Leef jij al zo dicht bij de Heere? Want alleen Zijn genade beschermt je voor veel zonden!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen