Een donkere tijd

Mijn opa van mijn moeders kant was boer. Zijn hele leven lang woonde en werkte hij in Kampen - een kleine periode uitgezonderd, toen hij als KNIL-soldaat werd uitgezonden naar Nederlands-lndië. Op de plek waar hij geboren is, ligt nu een kruispunt, maar tot in de laatste jaren van zijn leven kon hij precies aanwijzen waar hij zijn eerste stappen had gezet. In het verpleeghuis, vlak voor zijn overlijden, kende hij de mensen die op de bedden om hem heen lagen.

Ik ben altijd een beetje jaloers op hem geweest. In de eerste plaats om zijn boerenbestaan, dat rustige, vaste en regelmatige leven in een stevige overall onder de Hollandse zon. Maar direct daarna ook om de eenheid in het bestaan van zijn generatie. Wat gechargeerd zou je kunnen stellen: de mensen waarmee hij zittend op een bankje in het stadspark terugblikte op zijn leven, waren dezelfde als waarmee hij vroeger naar school ging. Of het helemaal klopt, kan ik hem helaas niet meer vragen. Maar het idee klopt wel bij zijn generatie; daar gaat het nu even om.

Op een reünie van mijn lagere-schoolklas heb ik eens geopperd dat dat mooi zou zijn. Stel nou dat we allemaal bij elkaar waren blijven wonen, dat we samen oud konden worden, wat zouden we het goed kunnen hebben. Er was weinig weerklank bij mijn ex-klasgenoten, moet ik zeggen. Tegenwoordig wordt zoiets als benauwend ervaren. Door de stand van de techniek zijn we buitengewoon mobiel geworden. Op onze computers kunnen we het helemaal bont maken. We surfen de wereld over en halen onze informatie in no time van waar we maar willen.

Dat geeft ons nieuwe kansen, nieuwe mogelijkheden. We hebben meer welvaart dan onze opa's en oma's. We kunnen ons beter laten scholen. We zijn meer betrokken op wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt. We kunnen kennismaken met andere culturen en leren van de ervaringen van mensen die in totaal andere omstandigheden leven. Allemaal dingen die een positieve betekenis (kunnen) hebben.

Opvoeding

Toch lijkt het me goed om vast te stellen dat al die nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden lang niet waardenvrij zijn. Twee namen schieten me daarbij in gedachten: die van pedagoog Wolfgang Brezinka en die van godsdienstsocioloog Peter Berger. Brezinka liet in zijn boeken zien hoe goed de cultuur, zoals ik die van mijn opa beschreef, past bij de overdracht van godsdienstige waarden en normen. Die eenheid van het leven heeft de Heere willen gebruiken om door de geslachten heen Zijn heil te werken.

Berger is de man die het begrip "geloofwaardigheidsstructuur" heeft uitgedacht. Ook dat heeft te maken met "godsdienstige socialisatie", zoals hij het noemt. Probeer je specifiek christelijke waarden over te brengen op iemand in een onchristelijke cultuur, dan zal zo iemand minder snel geneigd zijn zich die waarden eigen . te maken. Een christelijke omgeving (christelijke kerk, school, krant, vrienden, familieleden enzovoort) helpt daarbij, omdat zij samen zo'n geloofwaardigheidsstructuur biedt. Het is wat menselijk geredeneerd, maar daarom niet minder waar.

Het betekent eenvoudigweg dat het voor moderne jongeren (die van hot naar her reizen en via internet met van alles en nog wat in aanraking komen) moeilijker is om zich de godsdienstige waarden eigen te maken die hun ouders hen aanreiken. Sterker dan voorheen dringt de vraag zich op: is het nou allemaal wel waar wat pa of moe vertelt? De duivel ziet er gouden kansen in. Hij wakkert de twijfel en het ongeloof graag aan. Met andere woorden: ook op dit terrein zijn er veel verleidingen bijgekomen.

En dan nog iets. Wij moderne mensen zijn aan zo ontzettend veel gewend. Wat ik dagelijks aan prikkels verwerk, daar deed mijn opa een week over. Het gevolg is bijzonder schadelijk: wij relativeren onszelf stuk. Draagt dat er misschien aan bij dat we vandaag de dag minder vaak horen dat mensen vrijmoedig getuigen van wat de Heere hen deed ondervinden? Dat we gewoon geen oog meer hebben voor het wonder? Dat zelfs het geestelijke nog wordt gerelativeerd?

Toch hoop

Maar er is hoop! De Heere gaat door met Zijn werk, hoe donker de tijd ook mag wezen. De nieuwe mogelijkheden van de duivel staan Hem niet in de weg. Hij werkt daar dwars doorheen.

Zelf had ik graag, net als mijn opa, mijn leven doorgebracht in Kampen. Het is er niet van gekomen. Na acht jaar op het politieke redactie van het Reformatorisch Dagblad in Den Haag leidt de Heere mijn weg nu zelfs naar Ecuador. Ik mag daar, na een voorbereidingsperiode, namens de ZGG als evangelist gaan werken in Zijn wereldwijde Koninkrijk. Zo baant Hij ongedachte wegen. Zo gaat Hij door, ook in een donkere tijd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen