Mag ik dit zeggen?

"Mag ik dit zeggen ? " was de steeds terugkerende vraag die de columnist Theo van Gogh in een bekend geworden column stelde. Dat er niet genoeg blinde sjeiks naar Allah 's heerlijkheid geholpen kunnen worden en, om niet meer te noemen, dat Mohammed een 'pedofiel' was, mag ik dat zeggen ? Goede vraag. Theo van Gogh leeft niet meer, en de discussie over godslastering en meningsuiting is intussen geluwd. Maar de vraag blijft staan. In Nederland hebben we het recht van de vrije meningsuiting. Mensen mogen niet vervolgd worden omdat ze voor hun mening uitkomen. Dat hoort bij de voorrechten in een democratisch land. Als je de fragmenten uit bovenstaande column leest, vraag je je echter af: is er tegenwoordig ook zoiets als het recht om te mogen beledigen ? De woorden die je in deze column leest, kom je in geen enkel woordenboek tegen. Het zijn scheldwoorden. Hoort schelden onder het recht van de vrije meningsuiting? De redactie van het blad Metro vond blijkbaar van wel. De ruimte van Theo's column is nog steeds een gapend gat. Als stil verwijt omdat hij blijkbaar niet mocht zeggen wat hij wilde.

Als je in de dikke Van Dale kijkt, vind je de omschrijving: "Krenkende of beledigende woorden uitspreken, met name op heftige, ruwe toon." Schelden is iets wat veel voorkomt. Ga maar na in je eigen leven, ledereen heeft wel eens gescholden, of is zelf wel eens uitgescholden. En niemand denkt daar met plezier aan terug. Schelden hoort bij frustratie, boosheid, machteloosheid. Dat is ook de reden waarom mensen schelden. Je komt er op een andere manier niet meer uit. Je kunt een situatie niet oplossen. Je staat machteloos tegenover een ander. En als niets helpt, is er nog maar één uitlaatklep: schelden.

Waarom?

Als je kijkt naar het arsenaal aan scheldwoorden, kom je ze in verschillende categorieën tegen. Allereerst zijn er scheldwoorden uit frustratie. Je stapt uit de auto, en je zus laat de sleutels erin liggen, terwijl ze de deuren op slot heeft gedaan. "Sukkel!" Het is eruit voor je er erg in hebt.

Maar niet altijd gebeurt schelden zonder opzet. We kunnen iemand uitschelden om hem of haar doelbewust te krenken of te kwetsen. Denk maar aan die jongen met rood haar die door zijn klasgenoten 'vuurtoren' wordt genoemd. In de genoemde column hierboven vind je daar ook een paar staaltjes van. Je zoekt een zwakke plek bij het slachtoffer, en benoemt die op een heel minachtende manier. Hoe scherper, hoe beter. Door te schelden kun je je tegenstander de ergste dingen toewensen. Vooral ziektes zijn hierbij populair. Als de politie je voor de zoveelste keer een bekeuring geeft omdat je brommer is opgevoerd, wens je hem niet alle goeds toe. "Krijg de ..." Vul maar in. Hij heeft jou gepakt, en nu hoop je dat hem op zijn beurt iets ergs overkomt.

Schelden kan ook gebeuren uit een soort wij-gevoel. De ene groep tegen de andere. Je fietst samen uit school, en komt een groep van een andere school tegen. "Hé, daar heb je die vuile

..." Even lekker uitdagen. In de groep voel je je veilig. In onze samenleving kom je steeds meer scheldwoorden tegen. In kranten, op de radio, televisie, en niet te vergeten op internet. Vooral dit laatste medium is heel geschikt om je emoties te ontladen. Het is lekker anoniem. Je kunt er van alles uitgooien zonder de ander in het gezicht te hoeven kijken. Veilig achter je computer thuis kan niemand je wat maken.

Beledigen moet kunnen, vinden veel Nederlanders. Geweld tolereren we niet, maar iedereen moet kunnen zeggen wat hij wil. De vraag is hoe dik de scheiding is tussen verbaal en fysiek geweld. Die is in de regel flinterdun: schelden en vechten gaan vaak samen!

Mag ik dit zeggen?

Schelden wordt steeds gewoner. We houden steeds minder rekening met anderen. Het gaat erom wat ik vind. Wat het effect van mijn woorden op anderen is, daar bekommer ik me niet om.

"Mag ik dit zeggen? " Het antwoord op deze vraag wordt niet bepaald door wat wij vinden. De Heere heeft ons niet voor niets een wet gegeven als leefregel. Ter bescherming van onszelf en van anderen.

Veel spreekwoorden komen oorspronkelijk uit de Bijbel. Zo ook het spreekwoord: "Wat gij niet wilt dat u geschied, doet dat ook een ander niet." Of om het met de woorden van de Heere Jezus te zeggen: Heb God lief boven alles, en uw naaste lief als uzelf. Als je dit door genade geleerd hebt, is de vraag die Theo van Gogh stelde, niet moeilijk meer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen