Amerikaanse leerkracht in de bollenstreek

Driehoog heeft zij nu haar appartement aan de winkelstraat in Lisse. Uitzicht over een aantal daken en een typisch Nederlands straatje met eenrichtingsverkeer en parkeervakken. Binnen geven de gebloemde gordijnen en het serviesgoed weer dat Jacqueline in meerdere landen is geweest. Het zijn uiteindelijk de familiefoto's die precies weergeven waar zij vandaan komt: New Jersey blijft met haar familie en bekenden toch haar thuis. "Daar kom ik elke keer weer terug."

Geboren en getogen in New Jersey krijgt Jacqueline al vroeg wat Nederlandse woorden mee. Haar vader is van Nederlandse afkomst en heeft voor zijn zaak nog steeds veel contacten met zijn geboorteland. Jarenlang vliegt ook Jacqueline regelmatig naar Holland, om hier haar vakanties door te brengen bij familie. Thuis spreken ze engels, want het zijn echte Amerikanen. Trots op hun land en wij-gevoel. De school waar de vijfjarige Jacqueline voor het eerst naar school gaat, is ook de school waar zij als kersverse juf haar loopbaan begint. De basisschool en het voortgezet onderwijs bestaan niet apart, maar vormen één school. Na deze reformatorische school in Franklin Lakes gaat Jacqueline haar bachelors diploma halen voor onderwijzeres.

Roerige periode

De eerste klas die Jacqueline na haar opleiding krijgt, is groep drie. Het is een kleine groep met maar acht kinderen. Na haar eerste jaar gaat zij lesgeven op een school in de achterbuurten van Newark, onder de rook van New York.

Een hele verandering gezien het milieu waar de kinderen leven. Het hele leven van de kinderen daar is chaotisch. Heel vaak zijn er problemen thuis. Er is weinig gezond eten, er zijn drank of drugsproblemen of kinderen weten niet wie vader is. Veel leerlingen hebben al één of meerdere ruzies meegemaakt voordat ze op school komen.

Om wat orde in hun leven te krijgen kunnen ze ontbijten op school, naar de kapper of sommige kinderen krijgen zelfs kleding. "Je bent beperkt in wat je kunt doen op zo'n school. Het vraagt al zoveel van de kinderen om op school te zijn. In de pittige klas waar ik begon, liepen ze zomaar uit de klas en gingen staan op de tafels bijvoorbeeld." Het laatste halfjaar gaat Jacqueline aan de slag met telkens vijf kinderen uit alle groepen om hen te leren lezen.

Tijdens de roerige periode in New Ark kijkt Jacqueline uit naar een andere baan. Een oproep vanuit Canada trekt haar aandacht. Dat gaat op dat moment niet door. Het laat haar echter niet los. Met het nieuwe studiejaar vertrekt zij, samen met een vriendin, naar Lethbridge in Alberta (Canada).

Om de grote afstand te overbruggen, gebruikten zij de Ford Explorer van Jacqueline. Al eerder door haar gekocht om door de sneeuw toch bij de school in Newark te kunnen komen. Daar kan bovendien erg veel bagage in. Na vijf dagen komen ze bij hun nieuwe werkplek aan. Ook nu weer een heel andere omgeving. "Het is daar echt de prairie. Ik kon zover kijken dat je de horizon niet meer ziet als een rechte, maar als een bolle lijn. Het lijkt of je bovenop de wereldbol staat."

Had de leerkracht in Amerika steeds een kleine klas met kinderen, in Canada is dat wel anders. De groepen zijn met dertig kinderen veel groter. Daar staat tegenover

dat er wel een klasse-assistente aanwezig is.

Meer keus

Twee schoolseizoenen later staat de reizende juf voor groep nul in Nederland. Met diezelfde kinderen gaat ze mee naar groep één. Inmiddels is haar Nederlands zo goed dat ze de kinderen van groep drie het lezen en schrijven aanleert. Een andere cultuur vraagt een andere manier van werken. Bij haar vertrek heeft Jacqueline zich dat niet altijd even goed gerealiseerd. Verwachtingen blijken toch wat anders te liggen en zij moet zich nog wel eens aanpassen. In Nederland is het onderwijs veel meer geregeld. De methodes schrijven stap voor stap voor, terwijl de onderwijzers in Amerika veel meer zelf bepalen op welke manier ze de kennis overdragen. De strakke manier van werken was wennen. Zo volgt Jacqueline wel de methode, maar op haar eigen manier. Soms leert zij bijvoorbeeld de woorden aan in een andere volgorde.

De keus uit methoden is hier beperkt, vindt Jacqueline. "In Amerika denk je dat er zoveel reformatorische scholen in Nederland zijn. Daar horen naar ons gevoel dan ook veel methodes bij. Dat is helemaal niet zo. Er is op godsdienstig gebied voor het onderwijs wel meer, maar verder niet. Er zijn zoveel Engelstalige landen op de wereld. Je hebt daarom uit de engelse methoden veel meer keus."

Flink verschil ervaart Jacqueline tussen de opleidingen hier en 'over zee'. Uit de verhalen die zij hoort en uit wat zij ziet, maakt Jacqueline op dat de PABO erg gericht is op de kennis. De feiten. Volgens haar is de opleiding in Amerika veel meer gericht op 'hoe je de kennis overdraagt'. De leerkracht moet zelf op zoek naar informatie. Tijdens zijn opleiding heeft hij geleerd hoe hij de gevonden informatie kan overbrengen op de kinderen.

Dit verschil uit zich onder andere in de tijd die leerkrachten aan de andere kant van de oceaan besteden aan het verzamelen van ideeën. In de gewone winkelstraten zijn winkels speciaal voor het onderwijs. In deze 'teacher stores' kunnen de enthousiastelingen zelf spullen kopen die zij in de klas gebruiken. Leerkrachten geven meer van zichzelf uit voor school, dan gemiddeld in Nederland. Op de school in Lisse is er verbazing dat de Amerikaanse onderwijzers zelfs in hun zomervakantie nog naar 'teachers conferences' gaan.

Andere cultuur

De kinderen en ouders merken wel dat er iemand uit een ander land voor de klas staat. De juf kan geen echte Nederlandse krul zetten als het werk goed gedaan is. Wel sterretjes en Jacqueline tekent ze nog graag een keer voor. Inmiddels vertelt ze toch ook een krul te kunnen zetten.

Typisch Amerikaans is ook de honderste schooldag. Die wordt vaak in de lagere klassen gevierd om het getal honderd concreet te maken voor de kinderen. Dit jaar ook in groep drie in Lisse.

Het komt niet veel voor dat jongeren vanuit Amerika of Canada naar Nederland komen om in het onderwijs te werken. Omgekeerd komt het vaker voor èn worden er vaker jongeren gevraagd te komen. De advertenties uit Canada zullen de PABO-ers niet ontgaan zijn.

De landen met elkaar vergelijkend geeft Jacqueline een paar tips voor jongeren die er over na willen denken om daar te gaan werken: "Verwacht dat het allemaal heel anders is dan in Nederland. Stel je erop in. Realiseer je ook dat je als jongere hier erg mobiel bent. In Canada kun je niet zomaar bij elkaar langs gaan. De reformatorische wereld zoals hier met bezinnings-en zangavonden heb je daar niet. Je bent meer op jezelf aangewezen, " Relativerend gaat ze verder: "Jongeren rijden bij ons wel sneller auto en door de mensen in Lethbridge word je heel hartelijk ontvangen".

Hoewel Jacqueline niet weer in een ander land denkt te gaan werken, is ze blij met al de ervaringen die zij opgedaan heeft. Wie in een ander land met een andere cultuur gaat werken, leert ontzettend veel.

Lydia Quaak-Boeder en Judith van Weelden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen