Wordt het reformatorisch onderwijs afgeschaft?

Vrijdag 28 maart 2025. Wat een dag! Vandaag is de identiteitsinspecteur van het ministerie van Religieuze Zaken weer in de klas geweest. De klap waarmee hij de deur achter zich in het slot wierp, klinkt nog na in m 'n oren. Terwijl het geluid van zijn voetstappen wegstierf, leek het of de kille stem in het lokaal was blijven hangen. 'Pure indoctrinatie, zoals u lesgeeft. Mijn aanwijzingen van de vorige keer hebt u volkomen naast u neergelegd. Uw les heeft geen informerend karakter. Ulegt veel te veel uw mening aan de klas op." Even onderbrak hij zijn tirade. Maar voor ik ook maar één woord kon uitbrengen, vervolgde hij zijn aanklacht: "Prima dat u zegt dat volgens christenen de zondag Gods dag is. Maar u ging te ver toen u zei dat de leerlingen als ze op zondagmorgen naar de kerk zijn geweest daarna dan niet op hun laptop de voetbalwedstrijden kunnen volgen. En dat lesmateriaal, dat is helemaal niet goedgekeurd door de identiteitsinspectie. Hoe waagt u het dat te gebruiken in de les! En wat u de vorige keer over homoseksualiteit en samenwonen hebt gezegd, heb ik gerapporteerd aan het Ministerie. Het is al erg genoeg dat u er zulke denkbeelden op na houdt, maar dat kun je jongeren in 2025 toch niet wijsmaken? "

En terwijl hij zijn blocnote dichtsloeg, velde hij het vonnis: "U begrijpt toch wel dat we deze religieuze indoctrinatie niet langer met overheidsgeld kunnen financieren ? " Hij verzekerde me dat als deze wijze van lesgeven gangbaar is in het reformatorisch onderwijs, we volgend jaar alle overheidsfinanciering wel konden vergeten. "En u en uw college kunnen een proces tegemoet zien wegens overtreding van artikel 1 van de grondwet", voegde hij er dreigend aan toe. Artikel 23 van de Grondwet moet afgeschaft worden, vinden veel mensen in de politiek en in het land. In de Grondwet zijn de rechten van de burgers vastgelegd. Op grond van artikel 23 kunnen christelijke en islamitische mensen het onderwijs aan hun kinderen met geld van de overheid naar eigen principes inrichten. Dat is uniek in de wereld. Maar volgens de politiek moet de Grondwet worden gewijzigd. Christelijke en islamitische scholen moeten hun onderwijs zelf maar betalen. In ieder geval moeten deze scholen goed in de gaten gehouden worden. Het dagboek van een leraar in 2025 zou dan zo'n bladzijde kunnen bevatten, zoals in de inleiding is geschetst. Wat kunnen we doen om te voorkomen dat reformatorische scholen worden afgeschaft?

Veel politici denken dat door het bestaan van bijzonder scholen de integratie van verschillende bevolkingsgroepen mislukt en de discriminatie bevorderd wordt. VVD-leider Van Aartsen meent dat als je alle kinderen van alle culturen, nationaliteiten en religies samen naar één school laat gaan, de problemen tussen de bevolkingsgroepen vanzelf oplossen. Zo denkt ook VVD-kamerlid Hirsi Ali: weg met christelijke scholen en moslimscholen. Gewoon één openbare school.

Een andere reden waarom men van artikel 23 afwil, heeft te maken met discriminatie. D66-voorman De Graaf vond het belachelijk dat scholen homoseksuele of ongetrouwd samenwonende leerkrachten mogen weigeren. Volgens hem mag je iemand die solliciteert als leraar wel afwijzen als hij de grondslag van de school niet onderschrijft. Maar alleen om het feit dat iemand homoseksueel is of ongehuwd samenwoont, mag je toch iemand niet afwijzen? Het is D66 al jaren een doorn in het oog dat scholen voor bijzonder onderwijs leerlingen mogen weigeren die niet passen bij de identiteit van de school. Het is toch te gek voor woorden dat in 2005 met overheidsgeld de discriminatie op bijzondere scholen in stand wordt gehouden, zo redeneren de tegenstanders van artikel 23. Natuurlijk mag je als schoolbestuur van ouders vragen om respect op te brengen voor de grondslag van de school, maar zij mogen kinderen niet weigeren.

Controle

Als het niet lukt om artikel 23 te schrappen uit de grondwet, dan moet de vrijheid van onderwijs in ieder geval ingeperkt worden. Daarom lijk het erop sommige politici zouden willen dat de leermiddelen worden gecontroleerd. De onderwijsinspectie moet de leermiddelen voor vakken als godsdienst en maatschappijleer gaan beoordelen. Men kan dan lesmethoden die men in strijd acht met de grondwet verbieden. Zo kan men ook gelijk controleren wat jongeren op moslimscholen en op christelijke scholen geleerd wordt.

Toch zijn er ook mensen die artikel 23 graag willen handhaven. Juist binnen de VVD zijn er politici die de vrijheid van onderwijs waardevol vinden. Staatssecretaris Rutte vindt het belangrijk dat iedereen zelf zijn eigen vorm van onderwijs kan kiezen. De samenleving bestaat uit heel veel verschillende mensen en groepen. Dat is juist mooi en die verschillen moet je juist respecteren en stimuleren.

En natuurlijk verdedigen christelijke partijen als de SGP, CU en CDA in de Kamer het belang van artikel 23. Zij vinden terecht dat de vrijheid van onderwijs juist iets unieks voor Nederland is. Het is een voorrecht dat voortkomt uit onze eigen onderwijstraditie en past bij de Nederlandse cultuur. Artikel 23 heeft altijd goed gefunctioneerd. Daar moeten we zuinig op zijn!

Stem laten horen

Om te voorkomen dat de vrijheid van onderwijs ons wordt ontnomen, moeten we waakzaam zijn en onze stem laten horen. Steeds weer wordt er gezaagd aan de poot van de stoel die artikel 23 heet. Het kan lang duren, maar een keer is de poot door en zakt de stoel in elkaar. En dan? Wat moeten we als christenen beginnen als we geen geld meer krijgen om onze eigen scholen te bekostigen? Wat moeten we doen als het ons verboden wordt om een samenwonende leraar te weigeren als hij solliciteert? Wat blijft er van het christelijk onderwijs over als lesmethoden in strijd worden geacht met de grondwet? Waar blijven we als er tijdens de godsdienstles niet meer gezegd mag worden wat de Heere van ons vraagt? Zouden wij bereid en instaat zijn om de offers te brengen als we zelf het reformatorisch onderwijs zouden moeten bekostigen? We hoeven niet te profeteren.

Wel is het belangrijk om te beseffen dat het grote en unieke voorrecht van reformatorische scholen niet vanzelfsprekend meer is. We moeten er alles aan doen om de vrijheid van onderwijs te behouden. In gesprek met anderen is het belangrijk om uit te leggen dat christelijke scholen goede scholen zijn die helemaal in de Nederlandse cultuur thuishoren. Dat kan in de politiek en via de media door mensen die ons vertegenwoordigen. Maar iedereen moet in gesprek met niet-christelijke mensen zijn stem laten horen.

In de eerste plaats kunnen we er op wijzen dat christelijke scholen en islamitische scholen niet op één hoop mogen worden gegooid. Nederland heeft een christelijke traditie en christelijke scholen maken helemaal deel uit van de Nederlandse samenleving. Christelijke jongeren hebben geen probleem om te integreren in de Nederlandse samenleving. Daarnaast blijkt uit onderzoeken dat christelijke scholen goed scoren. In de beroepspraktijk blijkt dat jonge christelijke werknemers vanwege hun verantwoordelijkheidsgevoel en inzet gewaardeerd worden.

Laat de tegenstanders van artikel 23 maar komen kijken op onze reformatorische scholen. Nog niet zolang geleden was kamerlid E. Balemans van de VVD te gast op het Hoornbeeck College. Tijdens deze kennismaking toonde hij zich enthousiast over het reformatorisch onderwijs. Dat is een goed voorbeeld om vooroordelen tegen christelijk bijzonder onderwijs weg te nemen.

Bovenal is het van belang dat we onze stem laten horen in het gebed. Alleen de Heere kan de krachten keren die tegen het christelijk onderwijs opkomen. Laten we ondertussen zuinig zijn op het reformatorisch onderwijs en het als een van God geschonken voorrecht waarderen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen