Burgemeester in het Katshuis
Hij is zo'n vier maanden de jongste burgemeester van Nederland. SOP'er Gert-Jan Kats ("jullie schrijven toch wel 'je', hè? ") is 34 jaar en burgervader van de gemeente Liesveld. Dat betekent nogal wat. "Vanaf het moment van je installatie, ben je acuut eindverantwoordelijk bij een ramp. In je eentje. Ook als je die eerste nacht uit je bed gebeld wordt." Toch heeft hij er nog geen dag spijt van gehad.
Op het raam van de bovenverdieping van hun stijlvolle huis in Zeist prijkt een bescheiden bordje: Te koop. "Binnenkort hopen we te verhuizen naar ons Katshuis, " zegt hij met een knipoog naar de ambtswoning van premier Balkenende in Den Haag. Gert-Jan, zijn vrouw Jantine en hun drie zoons willen zich vestigen in Groot-Ammers, dat met de plaatsen Langerak, Nieuwpoort en Streefkerk de gemeente Liesveld vormt. "Het is er prachtig! Een hele leuke gemeente waarbij elk dorp of stad z'n eigen cultuur heeft." Dat was nog moeilijk kiezen.
Voor Gert-Jan is burgemeester worden geen jongensdroom, maar in de tien jaar die hij in de gemeentepolitiek actief is geweest, werd hij steeds enthousiaster. In 1994 kwam hij in Zeist in de steunfractie van de SGP en sinds 1998 was hij daar gemeenteraadslid. "Het 'politieke virus' had me al snel te pakken. Ik hou van het politieke spel en het debat, het toetsen van iemand aan zijn eigen opvattingen."
Veel jongeren vinden politiek saai...
"Ja, dat komt omdat politici vaak ergens omheen draaien en dan langdradig worden. Je moet proberen de kern uit iemands boodschap te halen, daarop ingaan en het debat zo naar je hand zetten dat jouw uitgangspunten vaak naar voren komen. Dat vind ik nou het aardige van het spel.
Jongeren hebben ook vaak het gevoel dat politiek nergens over gaat, maar de 'knikkers' zijn juist heel belangrijk. Dat politieke spel mis ik nu wel een beetje, want als burgemeester ben je meer procesleider en moet je juist samenbinden. Je staat eigenlijk boven de partijen."
Hoe word je burgemeester?
"Je moet ervoor solliciteren. De gemeenteraad benoemt een commissie die een profielschets opstelt en die alle sollicitaties bekijkt. Er volgt een gesprek en een vervolggesprek. De gemeenteraad doet dan een 'voordracht' aan de Commissaris van de Koningin van de provincie. Deze beslist uiteindelijk 'in naam van de koningin' of je burgemeester wordt. In mijn geval was de voordracht vanuit de gemeenteraad unaniem. Daardoor is de kans groter dat je het wordt. In Zuid-Holland zijn nu vier SGP'ers burgemeester."
Heb je al kennisgemaakt inwoners van Liesveld? met de
"Ik ben een mensen-mens. Ik hou erg van het persoonlijk contact. Als mensen me op straat aanspreken over een losse stoeptegel, zeg ik: 'Weet u,
bel de servicelijn.' Ik ga dat niet regelen, maar ik wil er wel over worden aangesproken. Daarom gaan we ook verhuizen - dat is niet verplicht - en wonen we veel activiteiten bij. Ër zijn in de vier kernen van mijn gemeente heel veel verenigingen en daar wil ik mijn gezicht laten zien. Daarnaast ga ik bij alle 50-en 60-jarige jubilea samen met Jantine bij de mensen op bezoek. En ik ben op alle basisscholen geweest, dus de kinderen herkennen je. Je bent sowieso dé burgemeester." Zijn vrouw valt hem bij: "Toen ik bijvoorbeeld bij de drogist een klantenkaart wilde invullen, bleken ze al te weten wie ik was. Daar moesten de kinderen ook aan wennen. In één keer ben je iemand, of je nu leuk bent of niet."
De vier plaatsen van Liesveld vormen geen eenheid en dat ziet Gert-Jan ook niet gauw gebeuren. Elk heeft z'n eigen verenigingen en z'n eigen wensen. Dan moeten er keuzes gemaakt worden, want er kan bijvoorbeeld niet in elke kern een zwembad komen. Kats vindt het belangrijk dat de mensen daar met elkaar over praten en zelf met oplossingen komen. "Dat werkt beter dan dat je een beslissing van boven af oplegt. Ik wil de discussie graag daar laten voeren waar die gevoerd moet worden ."
Een burgemeester hoort boven de partijen te staan. Kun je als SGP-burgemeester nog wel iets bereiken?
"Ik ben de burgemeester van alle inwoners. Een wethouder kan SGP-wethouder zijn, maar een SGP-burgemeester bestaat niet. Ik ben burgemeester met een SGP-achtergrond. In mijn vorige functie bij de ING was ik ook geen SGP-bankemployé. ledereen moet in zijn eigen werkomgeving getuigen."
Wat maakt het dan uit of een burgemeester SGP-er is of liberaal?
"Ze moeten allebei hun taak op een verantwoorde wijze vervullen, maar christenen leggen nog een extra maatlat langs hun leven, namelijk Gods Woord. Ze worden daarop ook door anderen aangesproken. De mensen moeten aan je houding zien dat je doet wat je zegt en andersom. Ik hoop dat ze dat aan me kunnen zien."
"Ook praktisch maakt het verschil. Als burgemeester spreek ik met overtuiging vóór elke raadsvergadering het ambtsgebed uit. En als ik op de traditionele kerstzangavond een meditatie mag spreken, kan ik een boodschap meegeven. En ook al sta ik boven de partijen, binnen het College van Burgemeester en Wethouders kun je natuurlijk voluit je mening geven, al doe ik dat meestal als laatste." Op de achtergrond blijkt Gert-Jan dan wel degelijk invloed uit te oefenen, al voordat dingen in de gemeenteraad besproken worden. En in zijn eigen portefeuille, openbare orde en veiligheid, kan hij natuurlijk de grote lijn bepalen.
Kom je als burgemeester wel eens voor moeilijke principiële keuzes te staan?
"Ja. Neem bijvoorbeeld de discussie of het zwembad op zondag moest worden opengesteld. Dat is besloten voordat ik burgemeester werd. Aan de ene kant was er grote behoefte aan, aan de andere kant is het in strijd met de zondagsrust. Het werd een compromis: het zwembad is nu 's zondags open van twaalf tot vijf en is dus onder kerktijd dicht.
Een dilemma waar ik zelf mee te maken heb gehad, is de oudejaarsavond. Vroeger was er altijd herrie en werd er van alles losgeschroefd, maar sinds er een disco georganiseerd wordt, is het op straat stil. Ik geloof dat ik in zo'n situatie mijn verantwoordelijkheid als handhaver van de openbare orde bóven mijn bedenkingen tegen dergelijke feesten moet stellen. De laatste oudejaarsavond was er dus weer een disco, al heb ik dat direct veranderd in 'feest'. In een gesprek met enkele plaatselijke predikanten hierover heb ik aangegeven dat ik hiermee zal doorgaan, tenzij de kerken zorgen voor een alternatief. Ik vind dat moeilijke vraagstukken. Als SGP-bestuurder heb je echt niet overal een antwoord op."
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 april 2005
Daniel | 32 Pagina's