Nog niet kwaad genoeg?

Het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam presenteert een grootse tentoonstelling over de eeuwige worsteling van de mens met het kwaad. Het kwaad - de zonde en het gevolg van de zonde.

Het kwaad - een strijd van alle tijden, landen, culturen en religies. Het verhaal wordt verteld in een setting vol duivels en demonen, verleidelijke vrouwen en voorwerpen van over de hele wereld. Aan de kassa krijgen we iets in handen gestopt: "Hier, een beschermoogje." Wanneer we goed kijken, zien we wat het is. Een klein glazen oogje. De bedoeling van het oogje? Ons beschermen tegen het dreigende kwaad, tijdens ons bezoek aan de tentoonstelling.

Twee etages

Een verbazingwekkende en afschrikwekkende tentoonstelling lopen we tegemoet. Griezelige vleermuizen vliegen over ons heen. Enge geluiden klinken door de ruimte. De grote centrale hal van het museum is omgebouwd tot twee etages 'onderwereld' en voert ons door duistere gangen met horrormuziek. Het eerste deel van de tentoonstelling laat ons zien hoe de mens altijd heeft geprobeerd om de aanwezigheid van het kwaad te verklaren. Er wordt gesproken over mythen en verhalen, waarbij ook de Schepping en de zondeval worden genoemd. Een wand vol met appels en krioelende slangen. Eronder een veelbetekenend handje met een rode streep er doorheen. Naast het christendom komen ook godsdiensten als boeddhisme en hindoeïsme in de tentoonstelling naar voren. In het tweede deel van de tentoonstelling gaat het over de manier waarop de mens het kwaad een gezicht gegeven heeft. Balinese houtsnijwerkers, bijvoorbeeld, hebben dit gedaan door het maken van maskers. Fragmenten uit films als 'Lord of the rings' en 'Starwars' nemen ons mee naar buitenaardse gewesten, waar goed en kwaad het met veel geweld tegen elkaar opnemen. Het derde deel van de tentoonstelling laat zien hoe de mens omgaat met het kwaad. Door amulet. gebed of dans hebben veel mensen geprobeerd het kwaad ver van hun bed te houden. Allerlei voorwerpen die daarbij gebruikt werden zijn er tentoongesteld. Met het afbeelden krijgt het kwaad een gezicht. Het wordt tastbaar, overzichtelijk en minder bedreigend. De tentoonstelling werkt daar, misschien onbedoeld, aan mee. Ze mist echter de dieptepeiling van het kwaad

zoals daarover geschreven is in de Bijbel.

Bezoekers

Wat maakt het kwaad zo spannend? Reacties van een paar bezoekers: "Omdat het kwade verboden is en het verbodene is leuk om te doen." Een ander: "Het kwaad is het bovenmenselijke en dat is wat de mens wil." En weer een ander zegt: "De mens wil zelf almacht realiseren door het doen van verboden dingen." Kortom: de mens wil als God zijn, alwetend, maar ook almachtig en onafhankelijk. Antwoorden die doen denken aan de eerste zonde. In Genesis 3, van satan, de gevallen engel, die in de gedaante van een slang in het paradijs naar Eva komt. De slang zei tegen Eva: Maar God weef, dat, ten dage als gij daarvan eet, zo zullen uw ogen geopend worden, en gij zult als God wezen, kennende het goed en het kwaad. En Eva nam van zijn vrucht en at; en zij gaf ook haar man met haar, en hij at. Adam en Eva wilden als God zijn, kennende het goed en het kwaad. De satan, die in het paradijs begonnen is, probeert nog steeds om mensen te verleiden. Satan wordt in de Bijbel getekend als een brullende leeuw, die het in alles op onze dood voorzien heeft. Die daarom op listige manier, door bedrog en als een engel des lichts, tot zonde wil verleiden en van Gods Woord wil aftrekken. Maar wat zie je daar nu in het dagelijkse leven van? Gewoon, op je werk, thuis en in de kerk? Dan merk je toch niets van de satan? Of toch wel, als je goed oplet?

Dichtbij

Het Kolonisten kaartspel, de Passoa diablo, het biertje van Duvel en de duivelse Kipsaté. Moet dat allemaal kunnen? Nog niet kwaad genoeg? De makers van de tentoonstelling vonden het kwaad genoeg om deze dingen een plaats te geven in de tentoonstelling. Donald Duck, Tom & Jerry, Douwe Dabbert en vele andere stripverhalen zijn ook niet vrij van occultisme. De platen uit verschillende van die stripboeken - te zien op de tentoonstelling - laten zien dat in deze strips verschillende duivelse ideeën, hekserijen en toverijen worden beschreven. Ook dit vonden de makers van de tentoonstelling kwaad genoeg om te laten zien. Satan probeert de mens op allerlei manieren te verleiden, zijn doel is om de mens bij God vandaan te houden. Een aantal dingen hebben we al genoemd. Ook via muziek en computerspelletjes probeert de satan ons te beïnvloeden. Dit zijn dingen die van buitenaf op ons af komen, net als de tentoonstelling 'Het kwaad - All about evil'.

Maar het kwaad komt niet alleen van buitenaf, het kwaad zit in ons. Het kwaad trekt. We worden aangetrokken door het kwaad als vliegen op stroop. Het kwaad zit in ons hart. Daarom heeft de Heere het gebed gegeven: eid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Van het boze van de wereld, maar ook van ons boze hart. En toch, als het van ons gebed af moest hangen, kwam er niets van terecht. De zekerheid van de overwinning ligt dan ook niet in ons bidden en strijden, maar in de overwinning van Christus. Ziende op de oversten Leidsman en Voleinder des geloofs, Jezus, Denwelke voor de vreugde, die Hem voorgesteld was het kruis heeft verdragen en schande veracht, en is gezeten aan de rechterhand van den troon Gods (Hebreeën 12:2).

Alette kerpel en Arinda Wilbrink

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen