’t Is zwart of ’t is wit!
Panel 15+@jbgg.nl
Elke dag maak ik nieuwsgierig mijn brievenbus leeg. Terwijl ik terug naar boven loop, probeer ik de post van de postbode te scheiden van de reclame die dagelijks binnenstroomt. Reclame gaat boven regelrecht naar het oud papier. Al die folders zijn alleen goed om de opbrengst van het oud papier voor de zending te verhogen. Al trappenlopend kan ik m 'n nieuwsgierigheid meestal niet bedwingen om te zien of er nog iets interessants tussen zit. Maar niet altijd ben ik even enthousiast over wat de postbode door de brievenbus heeft gestopt. Bij twee soorten brieven slaat me de schrik om het hart. Brieven in een grote blauwe envelop of brieven met het logo van het 'CJIB' beloven meestal niet veel goeds. Wat die letters betekenen zal ik nu maar niet uitleggen. En wat de inhoud van die brieven zijn, moet een ander je maar vertellen... De grote blauwe envelop heeft als afzender de belastingdienst. Meestal betekent zo'n brief dat je vriendelijk verzocht wordt een bijdrage te leveren aan de belastingkas. Maar van de inhoud van de 'blauwe brieven' van de maand januari hoeft niemand te schrikken. In die brief vraagt de belastingdienst om aangifte te doen van de inkomstenbelasting. Dan kunnen ze zien of je inderdaad nog extra belasting moet betalen of dat je in aanmerking komt voor teruggaaf van belastinggeld omdat je in de achterliggende tijd teveel belasting hebt afgedragen. Maar dan moet je wel 'wit' werken. En wat 'zwartwerkers' betreft: als hun duistere praktijken aan het licht komen is het niet best. Als de belastingdienst de financiële boekhouding van zwartwerkers gaat doorlichten, ziet het er wel heel donker voor ze uit. Dan worden de blauwe brieven pas echt vervelend!
Iedere Nederlander die werkt, moet belasting over zijn salaris afdragen aan de belastingdienst. Aan het begin van een nieuw kalenderjaar moet iedereen een aangiftebiljet invullen. Daarop moet worden aangegeven hoeveel in het achterliggende jaar exact is verdiend en welke bedragen bijvoorbeeld aan giften of rente zijn overgemaakt of welke bijzondere kosten zijn gemaakt. Daar houdt de belastingdienst rekening mee. Op die manier kan de teruggaaf van belastinggeld behoorlijk oplopen. Ook jongeren die werken kunnen zo'n biljet invullen om geld dat in het achterliggende jaar teveel op het salaris is ingehouden terug te krijgen. Zij kunnen bij de belastingdienst het 'Tj-Biljet' aanvragen. Binnen afzienbare tijd stuurt de fiscus een blauwe brief waarin staat hoeveel wordt teruggestort.
Aantrekkelijk
Om echter geld terug te krijgen, moet je wel wit werken. Dat betekent dat er over het salaris belasting wordt afgedragen aan de belastingdienst. Jongeren die wit werken, krijgen ook regelmatig een loonstrookje en aan het einde van het jaar een jaaropgave van de werkgever. Zo'n overzicht geeft aan wat het brutoloon is en hoeveel er op het salaris is ingehouden en afgedragen aan de belastingdienst. Wat overblijft is het nettofoon, dat meestaf eens per maand per bank wordt overgemaakt. Een gedeelte van de belasting wordt door de werkgever betaald en het andere deel door de werknemer. Met dit geld worden de uitkeringen voor werklozen en zieke werknemers betaald.
Veel jongeren werken zwart. Er wordt dan over het salaris dat iemand verdient geen belasting betaald. Wanneer een jongere zwart werkt, wordt dit geld dus niet afgedragen aan de belastingdienst. Zowel voor de werkgever als voor de werknemer lijkt dat een aantrekkelijk financieel voordeel. De arbeider krijgt meer en de baas hoeft minder te betalen. Zwart werken kan ook door naast een baan veel betaalde arbeid te doen zonder dat in te vullen op de belastingaangifte. De opdrachtgever hoeft minder te betalen en de klusjesman houdt meer over. Het mes lijkt aan twee kanten te snijden.
Niet eerlijk
Maar zwartwerken is diefstal. Zwartwerken komt voort uit hebzucht die in ieder hart leeft. Diefstal zit ons in het bloed. Mensen worden heel creatief in het vinden van extra inkomsten als het om de eigen portemonnee gaat. Maar zwartwerken is een overtreding van het achtste gebod. De farizeeën vroegen aan de Heere Jezus of ze aan de goddeloze keizer in Rome die Israël onderdrukte belasting moesten afdragen. De Heere vroeg toen aan hen om Hem een muntstuk te tonen. Hij wees toen op het beeld van de keizer dat op de munt was afgedrukt en sprak: Geeft dan den keizer dat des keizers is en Gode wat Gods is (Lukas 20: 25). Zeker als iedereen het doet en niemand het hoeft te merken, is zwart werken heel verleidelijk. Maar de Heere ziet ook in het verborgen. En wie in het minste niet getrouw is, die is ook in het grote niet eerlijk en rechtvaardig, leert de Bijbel en de praktijk.
Nadelen
Het lijkt heel aantrekkelijk om op een eenvoudige manier een paar euro's extra bij te verdienen. Maar aan zwartwerken kleven ook grote praktische nadelen. Er is geen arbeidsovereenkomst en de wettelijke regels zijn dan niet van toepassing. In conflictsituaties staat de zwartwerker er helemaal alleen voor.
Als de zwartwerker ziek wordt, stopt de betaling van het salaris. Er is geen contract waarin de rechten en verplichtingen van de werknemer en de werkgever staan vermeld. Zonder een arbeidscontract is ook het recht op vakantiegeld en het aantal vakantiedagen niet geregeld.
De zwartwerker kan ook niet terugvallen op de wettelijke regels die de werknemer beschermen tegen misbruik van de werkgever. Jongeren mogen bijvoorbeeld niet met gevaarlijke stoffen werken of met machines werken waarvoor een opleiding gevolgd moet zijn. Ook is de werkgever verplicht zijn werknemers voldoende rustmomenten te gunnen. De Arbeidsinspectie meldde nog niet zo lang geleden dat veel jongeren vooral in winkels te lang en te zwaar werk verrichten. De overheid heeft regels opgesteld hoe lang jongeren op een bepaalde leeftijd mogen werken en hoeveel ze minimaal moeten verdienen. De regels voor bijbaantjes zijn behoorlijk streng. Als iemand zwart werkt, is er helemaal geen toezicht op zulke regels.
Bij een arbeidsconflict kan een witte werknemer als hij lid is van een vakbond deze inschakelen. Voor een paar euro kan een studerende jongere al lid worden van de Reformatorisch Maatschappelijke Unie (RMU). De RMU behartigt de belangen van werkgevers en werknemers. Zij kunnen als de jonge werknemer er met zijn baas in conflictsituaties niet uitkomt, zijn belangen behartigen of advies geven. Maar zwartwerkers kunnen geen lid worden van de RMU.
Bezint eer ge begint
Veel jongeren beseffen niet dat zwart werken volgens de Bijbel en de wet fraude is.
Als een jongere solliciteert, doet hij er goed aan voor hij het baantje accepteert met de werkgever te praten. Vraag hem wat het werk precies inhoudt en trek na of dat werk op een bepaalde leeftijd of zonder opleiding mag worden gedaan. Als de baas werk opdraagt wat een jongere eigenlijk niet mag verrichten, kan de jonge werknemer dat het beste bespreekbaar maken. Bezint eer ge begint, zegt het spreekwoord. Dat geldt zeker voor zwartwerken! Het kan Bijbels en maatschappelijk gezien niet door de beugel en het is nog nadelig ook. En het financiële voordeel van de teruggaaf van de belasting die teveel betaald wordt, loopt de zwartwerker ook mis.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 maart 2005
Daniel | 32 Pagina's