Geloven geen illusie

Geloven geen illusie De opkomst van de islam in Nederland zet mensen aan het denken over religie. Prachtig natuurlijk, ware het niet dat zulke overpeinzingen nogal eens slecht aflopen. Steeds vaker hoor je concluderen dat geloven toch eigenlijk maar achterlijk is. Hoe zei de atheïstische filosoof dr. Philipse het ook alweer in het Reformatorisch Dagbladl Geloven is een illusie, het scheppingsverhaal een ongeloofwaardige mythe.

Hij formuleerde het nog netjes. Steviger taal komt van columnisten als Ebru Umar, manager bij een internationale uitgeverij. "Godsdienst an sich staat voor achterlijk", zo deelde zij haar lezers mee. "Niet van deze tijd. Fabels. Sprookjes. Folklore. Aanhangers van iedere godsdienst zijn achterlijk."

Nou, bedankt mevrouw Umar. Ik houd persoonlijk niet van dat venijnige, maar sta mij toe het voor deze ene keer om te draaien. Volgens mij is niet-geloven pas achterlijk. Of maak ik het daarmee te bont? Laat ik dan terugvallen op Psalm 53: De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God.

Scheppingsorde

Laatst zag ik twee jonge kinderen rennen, vlak langs een stenen muur, op een schuine ondergrond, rakelings een paar takken ontwijkend. Weet u wat daar in een paar seconden gebeurde? Twee paar hersenen zonden een ongelofelijke reeks signaaltjes naar honderden spieren. Die zorgden ervoor dat die twee fragiele lichaampjes in een perfecte balans ongeschonden hun doel bereikten. Ondertussen dachten die kinderen enkel aan hun spel. Dat moet u eens een robot laten doen, mevrouw Umar. Het zou onwaarschijnlijk knap zijn als u het zou kunnen. Vervolgens zou het natuurlijk verschrikkelijk onbehoorlijk zijn als iemand zou beweren dat u er niks aan hebt gedaan, maar dat het vanzelf is gegaan. Ziet u het verband? Het vlugge spel van die kinderen getuigt ervan dat zij schepseltjes zijn. 'Made fc> y' een onbeschrijfelijk bekwame Schepper.

Waarom zou het achterlijk zijn om na te denken over de fantastische orde in de schepping? Ik ben het eens met de Oxfordse godsdienstfilosoof Swinburne. "De orde in de natuur, met haar doelgerichtheid, kan niet door de wetenschap alleen worden verklaard", zei hij in een interview. "Er is een universum, er bestaan natuurwetten en er leven mensen met bewustzijn en moreel besef. Als ik naar een verklaring van al deze publieke feiten zoek, dan is voor mij het bestaan van een alwetend en almachtig God de beste verklaring."

Ik weet het: Darwin dacht er anders over. Toch luister ik liever naar de wijze woorden van de christelijke denker C.S. Lewis. De kans dat deze wereld door toevalligheden is ontstaan, achtte hij kleiner dan dat een plas melk uit een omgevallen kan precies dezelfde vormen zou aannemen als een Londense stadsplattegrond.

Mag ik u nu meenemen naar de christelijke religie? De Bijbel heeft een kracht die theologen hebben aangeduid als in se ipse\ in zichzelf. Zelfs blinden kunnen tasten dat hij waar is, zeiden zij, vanwege de vele profetieën eruit die in de persoon van Jezus Christus zijn vervuld. Wist u dat het Oude Testament al vier eeuwen voor onze jaartelling (voor Christus!) exact vertelde waar, uit welke stam, in welke tijd en onder welke omstandigheden Hij zou worden geboren? En dat Hij in gelijkenissen zou spreken, wonderen doen, lijden, sterven en opstaan?

Volgens kenners zijn in Christus niet minder dan 333 profetieën vervuld. Zo nauwkeurig, dat dr. A.T. Pierson constateerde dat er "geen eerlijke ongelovige" zou zijn, "als de Messiaanse profetieën maar werden bestudeerd." Ene dr. Gregory besloot de wiskundige waarschijnlijkheidstheorie er eens op los te laten. De kans dat al die voorzeggingen toevallig zouden uitkomen, bleek minder dan 1 op 1.125.000.000.000.000.

Niet overtuigend

Maar helaas, dit zal u niet overtuigen. De stichter van ons kerkverband, ds. G.H. Kersten, waarschuwde daar al voor. In zijn dogmatiek behandelt hij achtereenvolgens het kosmologisch, ontologisch, teleologisch, moreel en historisch godsbewijs, om ze vervolgens allemaal als ontoereikend van de hand te wijzen. Bewijzen schenken geen geloof, zei hij. Het deed me denken aan dat Russische meisje dat wel wist waarom ruimtewandelaars God nergens tegengekwamen. Alleen de reinen van hart zullen God zien, staat immers in Mattheüs 5? Nee, ook de kracht van de Bijbel in se ipse zal de mens niet overtuigen tot zaligheid. Daarvoor, zo zeiden de gereformeerde theologen, is het testimonium spiritus sancti nodig, het getuigenis van de Heilige Geest. Hij brengt de overtuigde zondaar bij de levende Christus. En in die ontmoeting, ligt het beste bewijs: Hij leeft!

Absurd? Credo quia absurdum. zei kerkvader Tertullianus al in de tweede eeuw: ik geloof omdat het absurd is. Negen eeuwen later zou scholasticus Anselmus van Canterbury daar nog iets moois aan toevoegen: credo ut intelligam, ik geloof om de dingen om mij heen te begrijpen. Nee mevrouw Umar, u hebt geen betere verklaring dan ons credo.

Peter van Olst

Reageren: weermacnieumis@jbgg.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen