Bidden voor en na de weekdienst - Over het kort gebed voor de predikatie in de week

"Ga je vanavond mee naar de kerk?" Je moeder heeft zich gehaast om het eten op tijd klaar te hebben en ruimte te maken voor de wekelijkse kerkdienst. Maar jij had die middag, toen je uit school kwam, nog heel wat aan je kar hangen. Bij school heb je eerst nog eens wat nagepraat met klasgenoten over het onhebbelijke gedrag van een paar docenten. Tenminste: zo beoordeel jij het... Toen je thuiskwam, was het eerste je mailbox openen en voordat je alles beantwoord had, was het al weer een uur later. Tijd om gezellig even in het gezin te zijn had je niet genomen, want de verleiding om even te chatten was te groot. En toen was daar opeens de bel van het avondeten en die vraag van je moeder. Naar je huiswerk heb je zelfs nog niet gekeken. "Nee, ik ben veel te druk", zo luidt je antwoord. "U weet toch wel dat ik daar door de week geen tijd voor heb."

Sommigen denken dat het houden van weekdiensten typisch iets is van vakante gemeenten. Door het predikantentekort zijn er op zondag veel leesdiensten en dan probeert de kerkenraad door de week toch maar af en toe, of zelfs iedere week, een predikant uit te nodigen om in de gemeente voor te gaan. Zelfs de doop wordt soms wel door de week bediend, omdat er op de zondag moeilijk tijdig een predikant komt.

Hoewel het mogelijk is dat een kerkenraad zo pogingen doet om regelmatig een predikant in hun midden te hebben, toch gaat het houden van weekdiensten terug op tijden waarin het kennelijk behoorde bij het kerkelijk leven en voorzag in een behoefte om ook door de week uit Gods Woord onderwezen te worden. Calvijn hield dagelijks zijn 'Bijbellezingen' voor zijn studenten. We hebben er zijn 'Bijbelverklaring' aan te danken! In Nederland was er de gewoonte om zogenaamde 'avondgebeden' te houden. Artikel 64 van de Dordtse Kerkorde handelt erover en zegt, dat waar ze "vruchtbaar bevonden worden" moet men handelen "om tot de meeste stichting te dienen." Men moest er niet mee stoppen zonder het oordeel van de classis!

Oud gebed

Dat de weekdiensten een oude geschiedenis hebben, blijkt ook uit een oud gebed achterin ons Psalmboek. We vinden daar bij de 'Liturgie' een 'kort gebed voor de predikatie in de week'. Daarin wordt onder meer gevraagd dat "onze oude mens met al zijn begeerten van dag tot dag meer en meer gekruisigd worde, en dat we ons U opofferen tot een levend dankoffer, ter eer van Uw heiligen Naam en tot stichting van onzen naaste...". Een gebed dus om dagelijkse heiliging! Ken jij dat verlangen? In een vorig artikel schreef ik al iets over de onwenselijkheid van het gebruik van formuliergebeden voor de preek. Evenwel: ook van dit gebed kunnen we veel leren! Het eerste deel van dit gebed is al heel oud. Het is bekend onder de naam 'Confession des péchés (belijdenis der zonden), die vroeger aan het begin van de kerkdienst in Genève werd uitgesproken en in de Franse kerken in gebruik is gebleven. Het gaat terug op de schuldbelijdenis die in de Roomse kerk werd uitgesproken aan het begin van de misviering. In de hervormde kerken werd deze uitgesproken in naam van de gemeente en kreeg ze een plaats in de liturgie. Men beperkte zich dan niet tot een schuldbelijdenis, maar vervolgde met het gebed voor de predikatie. Dit gedeelte begint met: "Wil ons ook Uw heilig Woord naar Uw goddelijke wil te verstaan geven...". Vraag jij dat ook voor iedere preek die je hoort?

Bijbellezingen

Sommige predikanten hebben de gewoonte om in de weekdiensten Bijbellezingen te houden. Daarbij wordt meestal een bepaald gedeelte van een Bijbelboek of een heel Bijbelboek behandeld in volgorde. Dat is overigens ook een goed reformatorische gewoonte! In de reformatietijd behandelde men dikwijls een heel Bijbelboek, van vers tot vers, waarbij niets overgeslagen werd. Zwingli deed dat in Zürich. Hij begon in Mattheüs 1 en vervolgde zijn onderwijs van dienst tot dienst. Bijna alle verklaringen van Bijbelboeken die in de zestiende en zeventiende eeuw zijn geschreven, en waar veel predikanten nog hun voordeel mee doen, zijn zo ontstaan! Deze wijze van behandeling van Gods Woord is bijzonder waardevol. Alles komt zo aan de orde, ook Schriftgedeelten die een predikant anders zou laten liggen. Het blijft immers waar wat Paulus schreef in Romeinen 15: 4 Want al wat tevoren geschreven is, dat is tot onze lering tevoren geschreven, opdat wij door lijdzaamheid en vertroosting der Schriften hoop hebben zouden. Het is daarom ook goed als in de zondagse erediensten vervolgstoffen behandeld worden. Ons 'kerkelijk jaar' met de orde van de kerkelijke feesten bemoeilijkt dit evenwel. En natuurlijk is het ook goed dat in de middagdiensten de hele geloofsleer aan de orde komt in de catechismuspreken. Deze dingen behoeden een predikant voor eenzijdigheid in de verkondiging.

Wie komen daar?

Je hoort wel eens van de weekdiensten zeggen: "Dat is voor de liefhebbers". Dat zou dan inhouden dat niemand het bezoeken van de weekdiensten als een verplichting hoeft te voelen. Je gaat als je zin hebt en heb je geen zin, dan ga je niet.

Ik denk dat we er zo niet over moeten spreken. Zeker vraagt doordeweek het gewone werk de aandacht. Het kan zijn dat een vader door het werk waarmee hij de kost verdient, 's avonds niet naar de kerk kan. Daar moeten we begrip voor hebben. Voor leerlingen betekent het dikwijls dat het schoolwerk in de week om voorrang vraagt. Inderdaad moet je zorgen dat dit de volgende dag in orde is! Maar als je een verjaardag hebt in het midden van de week, heb je daar tijd voor? Kun je nooit eens vooruitwerken? Wat doe je 's middags als je uit school komt? Is er wel tijd voor allerlei hobby's, voor spelletjes op de pc, voor ellenlange gesprekken met vrienden en vriendinnen, enzovoort? En kun je geen tijd vrijmaken voor een doordeweekse kerkdienst? Of heb je er inderdaad geen zin in? Dat laatste zou wel heel verdrietig zijn. Trouwens: je kunt ook een zegen krijgen als je tegen je zin in de kerk bent!

Het is wel opmerkelijk dat het plaatselijk nogal verschillend is of er doordeweeks jeugd in de kerk is. Er zijn gemeenten waar je hele gezinnen ziet. Er zijn ook gemeenten waar midden in de week alleen maar ouderen naar de kerk gaan...

Boodschap voor jou

Ik hoop dat je lichamelijk gezond bent, en dat je bij de maaltijden een goede honger hebt. De meesten van ons zullen toch iedere dag wel drie maaltijden willen. Maar als je geestelijk gezond zou zijn, dan zou je ook een andere honger kennen: een honger naar Gods Woord! Dan wil je graag iets horen of lezen wat je terechtbrengt, voor God en de mensen. Wij zijn dwaze mensen die ieder dag onderwijs nodig hebben van de Heere. Of voel je dat niet zo? Als de Heere je stil zet en omkeert op je levensweg, als je geestelijk leven zou krijgen, dan leer je een verlangen kennen om leiding, om onderwijs. Dan verlang je meer te leren van Wie de Heere is. Iemand die je liefhebt, wil je beter leren kennen. Je wilt zelfs graag dicht bij die persoon zijn. Krijg je God lief, dan zal het blijken, ook uit je doordeweekse kerkgang! Inderdaad is het ook voor de liefhebbers.

Maar als je God niet lief hebt, ga dan toch maar, als het maar even kan. Want er is een boodschap voor je, ook als je onbekeerd bent. Zei Smytegelt niet dat je in de regen moet gaan lopen als je nat wilt worden, en dat je naar de kerk moet gaan als je bekeerd wilt worden?

Bidden na de preek

Er staat bij de formulieren achterin je Psalmboek ook een formulier met een gebed voor ná de doordeweekse preek. We moeten het niet slaafs na gaan zeggen, en in de kerk hoeft men die formulieren niet te gebruiken aan het slot van de dienst. Maar er staan wel mooie dingen in. Lees het eens door om ervan te leren welke dingen een plaats moeten krijgen in ons bidden na een kerkdienst. Of bid je dan nooit? Ga je nooit eens naar je kamer als je thuiskomt uit de kerk om er te bidden?

Het zou fijn zijn als we iets van de gewoonten hadden die de puriteinen in Engeland in vroeger tijd wel hadden en wat in ons land de mensen toen ook voorgehouden werd. Na de kerkdienst kwam men samen om met elkaar te spreken over de boodschap die ze gehoord hadden. Men vroeg elkaar af of er iets in was voor iemand persoonlijk en of er zaken waren die in het leven verbetering behoefden. Maar eerst ging men naar de eenzaamheid om te bidden.

Van het gebed in je Psalmboek kun je leren dat we bang mogen zijn voor de lastering van Gods Naam door ons leven. Ongehoorzaamheid, onwetendheid, ondankbaarheid en opstandigheid moeten beleden worden. Daarvoor moeten we vergeving zoeken en ook de verbetering van ons leven. Je leest het alles in dat formuliergebed, samen met een gebed voor de ambtsdragers en de overheid en voor de goede strijd tegen de zonden en voor het welzijn van Gods kerk. Heb jij na een preek die je hoorde wel eens zo'n schuldbelijdenis voor de Heere gedaan? Bid jij voor de kerkenraadsleden of voor de overheid?

Weet dat het oude gezegde nog waarheid is: Een biddend leven is een gezegend leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen