Goed is goed genoegl

Vind jij het leuk om fouten te maken? Schiet op zeg, dat doe je toch niet omdat het zo leuk is?! Nee, liever doe je iets goed. Graag zelfs heel goed, zodat je positieve reacties krijgt. Een fout is tenslotte iets wat niet kompleet is, het is niet af. Wie wil er niet goed zijn?

Perfectionisten streven naar volmaaktheid. Dat is volgens het woordenboek: "zonder enig gebrek of waaraan niets ontbreekt". Daar willen zij naartoe, dat is hun uiteindelijke doel. Jongeren die wel iets van perfectionisme in zich hebben, willen graag goede cijfers halen op school, goed werk leveren en dat andere mensen goed over hen denken. De een zal hierin meer streven dan de ander. Soms kan het zo ver gaan dat het een krampachtige houding wordt om perfect te zijn.

Gestuntel

Het is goed om je best te doen, mooie cijfers te behalen en om een vriend te zijn waar je op aan kunt. Het is zelfs je plicht om je werk goed te doen. Soms moet je flink doorzetten om iets te bereiken wat je graag wilt. De Heere gaf je gaven en mogelijkheden. Verstop die talenten niet onder onverschilligheid. Je mag en moet er mee aan de slag. Vraag de Gever om hulp bij je werk, bij je school en in het omgaan met de mensen om je heen. Hij wil helpen als je Zijn hulp verwacht.

Iets goed doen, zul je altijd moeten leren. Wie leert, die maakt fouten. Dat is niet erg. Het is juist nodig om er van te leren. Iemand die heel perfectionistisch is, kan niet zo tegen dat 'gestuntel'. Die wil graag dat alles meteen helemaal goed gaat. Als jij dat wilt, dan stel je erg hoge eisen aan jezelf. Eisen die uiteindelijk helemaal niet haalbaar zijn.

Je kunt ook teveel van jezelf vragen. Wie veel van zichzelf vraagt, moet veel presteren. Voor een perfectionist is goed nooit goed genoeg. Telkens ligt de lat weer hoger. Het is pas goed wanneer het niet beter kan. Dat zal in de praktijk bijna nooit gebeuren. Genieten van wat wel is gelukt, is dan bijna niet mogelijk, want er blijft een onvoldaan gevoel. Naast de stress en spanning die dit oplevert, ontstaan er vaak conflicten met anderen. Wie veel van zichzelf vraagt, vraagt ook veel van anderen.

Wie aan nieuwe dingen begint weet niet wat er komen gaat. Wie geen fouten durft te maken, vindt altijd wel een reden om er niet aan te beginnen. Je weet immers niet precies hoe het moet en je kunt er wel eens helemaal naast zitten. Of een ander kan het veel beter. Of... er is zoveel wat je tegen kan houden. Vraag een perfectionist die nooit tekent om een schilderij te maken. Grote kans dat zo iemand er helemaal niet aan begint. Als hij al begint, dan is de kans groot dat het halverwege toch weer wordt weggegooid.

Niet negatief

Jij mag er zijn, zoals je bent. Dat hangt niet af van wat je allemaal presteert. De één heeft meer gaven dan de ander. ledereen heeft hierin gezond zelfvertrouwen nodig. Gezond betekent dat je op een evenwichtige manier naar jezelf kijkt. Jij hebt je gaven en mogelijkheden, maar ook je fouten en gebreken. Gezond zelfvertrouwen is dus niet alleen denken dat jij alles goed doet en precies weet, maar het is ook zeker niet negatief denken over jezelf.

Je kunt denken dat je alles goed moet doen. Dat je met een zeven niet tevreden kunt zijn, maar dat je allemaal negens op je rapport moet hebben. Misschien belt er wel een vriendin om te vragen of je mee gaat winkelen. Jij wilt eigenlijk 'nee' zeggen, maar je durft het niet. Je denkt dat je wel mee moet gaan om voor die ander een goede vriendin te zijn. Een ander zou zo graag eens op een vereniging gaan, maar twijfelt omdat hij niet zoveel weet. En stel je voor welke reacties er dan zullen komen. Nee, dan toch eerst maar even wachten en goed rondkijken. Wat je denkt is dus heel belangrijk bij het besluiten of je iets wel of niet gaat doen. Logisch natuurlijk.

Belemmerd

Sta nu eens even stil bij wat je allemaal denkt. Van wie zou je al die negens moeten halen? Wie zegt dat je altijd ja moet zeggen als je vriendin belt? En waar haal je het idee vandaan dat je veel moet weten voor je naar een vereniging kunt gaan? Zie je het woord 'moeten'? Eigenlijk is dit een bijzonder woord. Er is zoveel verschil in wat moet. Wie een baan wil op zaterdag of in de vakantie, die zal aan de slag moeten: een brief schrijven, een bedrijf opzoeken of ergens op gesprek gaan. Het komt je niet zomaar aanwaaien, je zult wat moeten doen. Daarnaast zijn er de sociale en maatschappelijke verplichtingen waar iedereen zich aan moet houden. Het verkeer zou een chaos worden zonder regels.

Op school zal het een rommel worden als er geen afspraken zijn. Ja, overal is die duidelijkheid nodig. Ik denk ook aan de Tien Geboden die de Heere heeft gegeven. Geen overspel, geen diefstal, geen doodslag, maar God liefhebben boven alles. Wat een liefde zit er in dit moeten!

Maar je kunt ook denken dat er heel veel moet wat eigenlijk helemaal niet zo nodig moet. Maarten vindt bijvoorbeeld dat hij altijd alles perfect moet doen. Hij kan gewoon niet tevreden zijn met zijn opdrachten voor school. Uiteindelijk komt zijn werk niet klaar, omdat hij zo vaak opnieuw is begonnen. Of bijvoorbeeld Willemijn. Zij werkt samen in een groepje aan een opdracht. Wat door de andere klasgenoten is gedaan, kan volgens haar veel beter op een andere manier worden gedaan. Met het gevolg dat zij het nog een keer gaat overdoen. Je merkt wel, dit moeten zit binnen-in-je. Bij Maarten en Willemijn gaat dit echt te ver, het belemmert hen.

Die eisen binnen-in-je maak je zelf, al denk je vaak in eerste instantie dat anderen jou zeggen wat moet. Vaak hebben de reacties uit de omgeving wel een rol gespeeld. Door levenservaringen ben je gevormd tot wie je nu bent. Let vooral op je eigen gedachten op dit moment. Dan blijkt dat je veel moet van jezelf.

Maak er wensen van

Herken je veel? Maak jij dingen ook niet af, durf je er niet aan te beginnen of is het nooit goed genoeg? Je kunt er mee aan de slag gaan om te leren dat goed echt goed genoeg is. Het kan altijd beter, maar het hoeft niet altijd beter. Begin er mee om voor jezelf duidelijk te krijgen wat er nu eigenlijk allemaal moet. Als je het opschrijft maak je het nog meer grijpbaar. Heb je het op een rij staan? Ga dan de discussie aan met jezelf en schroom niet om anderen mee te laten denken. Moet het nu werkelijk? En van wie dan? Wat wil je dan bereiken? Laat ook anderen zien hoe jij denkt. Je komt er dan achter dat je veel moet van jezelf. Als je dat moeten nu vervangt door willen wordt het opeens heel anders. Je moet niet allemaal negens halen, maar je zou graag een negen willen halen. Of je moet niet een opstel schrijven voor school waarin geen fouten staan, maar je wilt graag een foutloos opstel schrijven. Hoor je het verschil? Als je zo de eisen binnen-in-je vervangt door wensen die je graag wilt, dan wordt de druk een stuk minder. Het wordt dan tijd voor conclusies. Je wilt wel graag allemaal negens halen, maar het is niet altijd mogelijk. Als je dan een keer een zeven haalt mag je ook blij zijn met het resultaat. Goed is goed genoeg.

Perfect word je nooit. Verwacht dat dan ook niet van jezelf. Gelukkig mag je verder kijken. De Heere Jezus sprak: Ik ben de Weg. Door Christus is er een uitzien naar het eeuwige leven waar alles volmaakt zal zijn. Is dat je grootste verlangen? Daar mag je wel naar streven... het moet zelfs... je leven hangt er vanaf!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen