Wonen in een pleeggezin

Kinderen en jongeren zitten in een hele belangrijke periode van hun leven. En een hele kwetsbare periode. Jong-zijn is een ontdekkingstocht, waarin veel moet worden geleerd, veel moet worden ontdekt. Over hoe de wereld in elkaar zit en over hoe je zelf in elkaar zit. Deze ontdekkingstocht is niet altijd even gemakkelijk. Vooral niet als er daarbij ook nog allerlei problemen in je leven zijn. In het leven van een kind, een jongere of van een gezin kunnen op verschillende momenten moeilijkheden ontstaan. Soms is het nodig om daarbij hulp te zoeken, omdat je er alleen niet meer uitkomt.

Uithuisplaatsing

Er kunnen heel veel verschillende problemen zijn. Je kunt je vaak erg somber voelen. Of één van je ouders is langdurig (psychisch) ziek. Een kind of jongere kan zelf een ontwikkelingsstoornis hebben, bijvoorbeeld autisme. Problemen bij (rouw)verwerking, moeilijk contact kunnen maken, onzekerheid, en ga zo maar door. In de jeugdhulpverlening wordt meestal geprobeerd om deze problemen op te lossen binnen de bestaande gezinssituatie. Maar dat is niet altijd mogelijk. Soms zijn er situaties waarin het nodig is dat een kind of jongere uit huis geplaatst moet worden, voor kortere of langere tijd. Bij een uithuisplaatsing kun je denken aan verschillende vormen: plaatsing in een jeugdhuis, een gezinshuis, of in een pleeggezin. De meeste jongeren worden geplaatst in een pleeggezin.

Aline (16) was 9 jaar oud toen haar vader verongelukte. Samen met haar moeder, broertje en 2 zussen bleef ze over. Aline weet niet zoveel meer over haar vader. Maar wel heeft ze gemerkt dat haar moeder het overlijden van haar vader niet zo goed kon verwerken. Ze huilde in het begin heel veeI en later was ze vaak erg somber. Ze zat dan zo maar wat voor zich uit te staren. Alines zussen gingen hun eigen gang en moeder liet het maar zo. Ze kon hen niet aan. Voor Aline was deze situatie erg moeilijk. Ze liet dat niet merken, maar op school reageerde ze zich af. Ze deed heel onverschillig en werd er vaak uitgestuurd. Dat liep de spuigaten uit. Haar mentor adviseerde Aline en haar moeder om hulp te zoeken. Dat was best een grote stap, maar toch hebben ze het gedaan. Na onderzoek door een hulpverlener, is besloten om Aline tijdelijk uit huis te plaatsen. Aline was toen 14 jaar. Ze heeft ruim een half jaar bij kennissen van haar moeder gewoond. In die tussentijd heeft haar moeder geprobeerd om het overlijden van haar man beter te verwerken. En Aline kon zo beter tot rust komen. In dat halve jaar heeft Aline gesprekken gehad met een hulpverlener, om zo te leren zich wat minder onverschillig op te stellen. De pleegouders van Aline waren wel wat strenger dan haar moeder, maar dat was eigenlijk wel heel goed voor haar.

Nu woont Aline weer thuis. Het gaat nog niet altijd zo geweldig, maar in elk geval beter dan het is geweest. Haar moeder is af en toe nog wel eens somber, maar Aline kan wel merken dat haar moeder beter in staat is om voor de kinderen te zorgen.

Vormen van pleegzorg

Er zijn verschillende soorten pleeggezinplaatsingen. Bij plaatsing in een netwerkpleeggezin wordt een jongere ondergebracht bij iemand die behoort tot de familie- of kennissenkring van het kind of de ouders. Bijvoorbeeld een oom en tante, grootouders, of iemand uit de kerk. Vaak kent de jongere het gezin dan al, waar hij of zij wordt geplaatst.

Bij plaatsing in een bestandspleeggezin wordt een pleeggezin gezocht uit een bestand met pleeggezinnen. Deze gezinnen hebben zich hiervoor zelf aangemeld en hebben ook een cursus gevolgd waarin ze hebben geleerd wat hun taak is als pleegouder. Daarnaast kan de duur van een pleegzorgplaatsing ook sterk verschillen. Het ene kind woont slechts enkele maanden in een pleeggezin, een ander jarenlang.

Ingrijpend

Een uithuisplaatsing is een erg ingrijpende maatregel, zowel voor het kind of de jongere waar het om gaat, als voor de ouders. Daarom wordt er ook altijd goed over nagedacht of deze maatregel echt nodig is. Er wordt zoveel mogelijk naar gestreefd om ouders en kind vantevoren goed te informeren over de gang van zaken rondom de uithuisplaatsing. Zo kunnen zij naar de plaatsing toegroeien en accepteren dat deze ingrijpende maatregel nodig is. Niet altijd is bet mogelijk om zo de tijd te nemen. Er zijn situaties waarin met grote spoed een pleeggezin moet worden gezocht.

Veranderingen

Een jongere die in een pleeggezin gaat wonen, krijgt ineens te maken met een heel andere gezinssituatie. Een ander huis, andere opvoeders, soms zijn er ook andere kinderen in het gezin. Het kan gebeuren dat er een andere school gezocht moet worden, enzovoorts.

Daarom krijgt het kind of de jongere zelf ook de nodige begeleiding tijdens de plaatsing. In alle situaties wordt ernaar gestreefd om het beste te zoeken voor het kind (de jongere) en zijn of haar ouders. Daar gaat het uiteindelijk om. Overigens hebben kinderen die in een pleeggezin wonen normaalgesproken geregeld contact met hun ouders. Veelal gaan ze regelmatig een dagdeel of een weekend naar huis.

Ouders

Voor ouders is een uithuisplaatsing van hun kind ook uiterst ingrijpend. Want ouders houden van hun kinderen. En daarom vinden de meeste ouders het heel erg moeilijk dat ze zelf hun kind niet meer voldoende zorg kunnen bieden, zodat een (tijdelijke) uithuisplaatsing noodzakelijk is. Anderzijds kan het van moed en opoffering van de ouders getuigen, dat ze bereid zijn om de zorg voor hun kind over te laten aan pleegouders.

Ouders worden tijdens de uithuisplaatsing ook begeleid. Het is heel belangrijk dat ouders praten over hun gevoelens. Bijvoorbeeld gevoelens van onmacht, verdriet of soms ook boosheid. Met de ouders wordt geprobeerd om te werken aan verandering van de gezinssituatie, zodat hun kind na verloop van tijd weer thuis kan wonen. Soms lukt dat, soms ook niet.

Binnen de jeugdzorg van De Vluchtheuvel wordt er altijd naar gestreefd om de identiteit van het pleeggezin zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de identiteit van het ouderlijk gezin. Zo wordt geprobeerd te voorkomen dat pleegkinderen in een heel andere leefsituatie terechtkomen.

Arnoud (9) logeert regelmatig in een pleeggezin. Arnoud heeft namelijk een aan autisme verwante contactstoornis. Hij weet niet zo goed wat dat betekent, maar in elk geval kan hij heel moeilijk met veranderingen omgaan. Als iets anders gaat dan hij had verwacht, kan hij heel erg boos worden. Arnouds ouders moeten daarom best veel aandacht aan hem besteden. Gelukkig lukt dat ook wel, maar het is voor hen niet altijd even gemakkelijk. Vooral Arnouds moeder is soms heel erg moe als Arnoud weer eens zo boos is geweest. Ze heeft weleens het gevoel dat ze alleen nog maar met Arnoud bezig is en daardoor niet meer aan haar andere kinderen toekomt. Daarom is besloten om een pleeggezin te zoeken voor Arnoud. Dat heeft best even geduurd, maar nu gaat hij al meer dan een jaar naar het pleeggezin toe. Eén keer per twee weken logeert hij een weekend bij zijn pleegouders. Zo kunnen zijn vader en moeder even 'uitblazen ' en ook wat meer aandacht besteden aan hun andere kinderen. In het begin vond Arnoud het best wel even moeilijk om het weekend niet bij zijn vader en moeder te zijn, maar nu is hij helemaal gewend. Zijn pleegouders zijn erg aardig. En ze wonen op een boerderij. Daar is heel wat te beleven!

Warm plekje

Het is voor pleegkinderen soms erg moeilijk om in een pleeggezin te wonen. Het kan zijn dat een pleegkind heel erg moet wennen, heimwee heeft, of zich verdrietig, boos en opstandig voelt. En dat is goed te begrijpen. Want het zal je maar gebeuren dat je niet meer bij je eigen ouders kunt wonen! Veel pleegkinderen hebben het gevoel: 'waar hoor ik eigenlijk, waar is mijn thuis?'. Daarom mogen pleegkinderen wel een warm plekje in ons hart en onze gebeden hebben. Pleegkinderen voelen zich soms apart staan: op school, op catechisatie, in het pleeggezin. Anderen in hun omgeving weten niet altijd zo goed hoe ze met hen om moeten gaan. Misschien vind jij dat ook wel moeilijk. Probeer toch om een pleegkind er ook bij te betrekken. Laat hem of haar meedoen, meespelen, meepraten, om er zo ook bij te horen.

Govert (14) zit flink in de problemen. Hij heeft niet zo'n gemakkelijk karakter. Als hij iets wil, dan doet hij dat ook. Soms vergeet hij daarbij eerst na te denken. Of hij flapt er beledigingen uit, die niet voor de poes zijn. Tegen leraren bijvoorbeeld, maar ook tegenover zijn ouders.

Govert heeft een hele sterke eigen wil. Als hij iets niet mag van zijn vader, of als hij te laat thuiskomt, dan ontstaat daarover een flinke ruzie. Daarbij kan Govert heel driftig worden. Daarin lijkt hij op zijn vader, die kan ook heel driftig zijn. Goverts moeder is dan niet in staat om hen uit elkaar te halen. Dit is al een paar keer flink uit de hand gelopen. De relatie tussen Govert en zijn vader is zo erg slecht geworden. Ze kijken elkaar haast niet meer aan. En als ze wel iets zeggen, is het altijd op een ruzie-achtige toon.

Govert kon er niet meer tegen. Vorige week is hij weggelopen van huis. Uit school is hij niet meer naar huis gegaan. Eerst wilde hij naar een vriend toegaan, maar dat durfde hij toch niet te doen. Hij heeft zomaar wat rondgelopen. De volgende dag vond de politie hem. Nog diezelfde dag werd een crisisaanmelding gedaan bij een instelling voor jeugdhulpverlening. Govert wilde per se niet meer naar huis en ook zijn ouders vonden het verstandiger dat hij een poosje weg zou blijven. Daarom is hij eerst een paar dagen naar zijn opa en oma gegaan. Na twee dagen was er een pleeggezin gevonden, daar woont Govert nu. Hij weet niet precies hoe het verder zal gegaan. De mevrouw die hem in het pleeggezin heeft geplaatst, heeft gezegd dat in de komende weken verder gepraat zal worden, om te bekijken hoe het verder moet. Zal Govert weer terug kunnen naar huis? Of zal hij in het pleeggezin moeten blijven?

Pleeggezinnen gezocht

Voor al die pleegkinderen zijn uiteraard ook pleeggezinnen nodig. Zoals gezegd vinden we het binnen de christelijke jeugdhulpverlening erg belangrijk om de identiteit van het pleeggezin zo goed mogelijk af te stemmen op de identiteit van het ouderlijk gezin. Daarom is het belangrijk dat er voldoende reformatorische pleeggezinnen zijn. Gelukkig zijn er enkele tientallen pleeggezinnen uit onze gezindte, die hun huis en hart openstellen voor kinderen of jongeren die een pleeggezin zoeken. Maar er zijn meer gezinnen nodig. Ligt hier een taak voor u? Pleeggezin zijn is niet eenvoudig. Het vraagt veel tact, geduld en zelfverloochening. Pleegouders moeten om kunnen gaan met  een kind dat zelf niet lekker in zijn of haar vel zit, of uit een moeilijke gezinssituatie komt. Daarvoor is een open houding nodig, en pleegouders moeten bereid zijn om samen te werken met hulpverleners. Ook de andere gezinsleden moeten achter de plaatsing van een pleegkind staan. En praktisch gezien moet er ruimte en tijd zijn voor het pleegkind. Deze 'voorwaarden' zijn echter niet bedoeld om u af te schrikken. Want pleeggezin zijn is ook een hele mooie en zinvolle taak. En soms ook een hele dankbare. Vraagt u zich eens af, uiteraard ook in gebed voor het aangezicht van de Heere, of hier een taak ligt voor u. Luisterend naar het Woord van God: 'Vergeet de herbergzaamheid niet; want hierdoor hebben sommigen onwetend engelen geherbergd'. Mocht u hier belangstelling voor hebben en nader willen overleggen, dan kunt u De Vluchtheuvel bellen (0348-489990). Wanneer u serieus overweegt zich aan te melden als toekomstig pleeggezin, kunt u contact opnemen met de afdeling Pleegzorg van de SGJ te Amersfoort: 033-4226900. De SGJ heeft een informatiepakket beschikbaar en belegt regelmatig informatieavonden in de regio. De SGJ heeft ook een website waarop nadere informatie te vinden is: www.sgj.nl. Tevens is er goede pleegzorginformatie te vinden op www.pleegzorg.nl (algemeen).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen