Vrede op aarde

Wat prinses Juliana in haar 94-jarige leven veel verdriet heeft gedaan, is dat er hier op aarde geen vrede is. Als jong meisje maakte ze de Eerste Wereldoorlog mee, als jonge vrouw - vanuit de ballingschap in Canada - de Tweede. In de tweede helft van de bloedigste eeuw uit de geschiedenis was ze getuige van nog veel meer rampspoed: van Koude Oorlog tot Midden-Oostenconflict, van Vietnamcrisis tot Golfoorlog en de 'War on Terror'.

Juliana deelde in het brede gevoelen van vlak na beide wereldoorlogen: 'Dit nooit meer', 'Nie wieder Krieg'. Ze heeft, net als veel tijdgenoten, óók gezien hoe hopeloos het telkens weer misging. De Volkenbond, direct na de Eerste Wereldoorlog opgericht, kon de Tweede Wereldoorlog niet voorkomen. De Verenigde Naties konden later evenmin een einde maken aan het bloedvergieten. Ondanks haar koninklijke ambt, stond Juliana ook persoonlijk machteloos.

Je kunt je voorstellen dat iemand die dit meemaakt en ervaart op den duur pacifistische gevoelens krijgt, hoe je daar verder ook over kunt denken. Je kunt je vanuit deze achtergrond ook zo goed voorstellen dat de prinses, vooruitblikkend op haar overlijden, aan het papier toebetrouwde: "Het moet in mijn afscheidsdienst over vrede gaan. Vrede tussen mensen, rassen en volken. En dat mensen niet bang moeten zijn voor de dood."

Geen oorlog?

Dat Juliana dit opdroeg aan een remonstrantse predikante, betekende een dramatische breuk met de hervormde traditie van het Oranjehuis en ook een schril contrast met de geschiedenis van prins Maurits en de contraremonstranten. Maar daarover is genoeg gezegd en geschreven. Hier gaat het om de uitwerking die ds. Hudig aan haar opdracht gaf. Die was niet minder dramatisch, zo constateerde zelfs mr. J.L. Heldring, al een leven lang journalist en commentator voor NRC Handelsblad.

Ds. Hudig had het over: Vrede laat Ik u, Mijn vrede geef ik u (Johannes 14: 27). Daarover zei ze dat het in de eerste plaats "geen oorlog" betekende. Heldring betwijfelt dat. "Ik buig voor de deskundigheid van de theologe", schrijft hij, "maar zit dan wel met de vraag hoe ik de direct daaropvolgende woorden moet verstaan: Niet gelijkerwijs de wereld hem geeft, geef Ik hem u - woorden waarop zij in haar preek zelf niet terugkwam."

Heldring heeft gelijk. Terecht wijst hij erop dat Christus gedurende zijn omwandeling op aarde heenwees naar een heel andere vrede. En dat Hij volgens Mattheüs 10: 34 helemaal geen aardse vrede op het oog had: Meent niet dat Ik gekomen ben om vrede te brengen op de aarde; Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. "De onbevangen toehoorder vraagt zich af hoe dit te rijmen is met de tekst die ds. Hudig gebruikte", aldus mijnheer Heldring.

Geen aards idee

Wat is het jammer dat ds. Hudig niet de diepte zocht en de unieke kans greep om de vele luisteraars iets mee te geven over de vrede die Christus heeft nagelaten. Dat Hij Borg wilde worden. Dat Hij ware rust en vrede heeft verworven voor al degenen die in Hem geloven. Dat de Heilige Geest dat nu al doet ervaren in vernieuwde harten. En dat er eenmaal een nieuwe hemel en een nieuwe aarde komen, waarop gerechtigheid wonen zal.

Stel nu eens dat Jezus echt niet meer dan een aards idee van vrede had nagelaten. Wat zijn we dan met z'n allen een week na ds. Hudigs preek opnieuw bedrogen uitgekomen. In die week, de zogeheten stille week, was er de herdenking van de gruwelijke massamoord in Rwanda, tien jaar geleden. Vol spijt moest secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties vaststellen dat zijn organisatie - net als veel andere instanties - gefaald had en dit gebeuren niet had kunnen voorkomen. Ten tweede brak in de stille week ook de ellende in Irak weer uit. Soldaten sneuvelden, Irakezen kwamen om, gijzelaars werd het mes op de keel gezet. Alle optimistische verhalen over democratie en vrede lagen weer aan scherven. Conclusie: er is geen vrede in Irak, net zoals er in het Midden-Oosten en in Afrika geen vrede is. Er is geen vrede in de wereld. Wie niet beter weet, zou denken dat Christus voor niets is gestorven.

Maar gelukkig: zo is het niet. Christus is niet als die profeten waarover Jeremia al zei dat ze de breuk op het lichtst proberen te helen en die 'Vrede, vrede" roepen, terwijl er geen vrede is. Nadat Hij de breuk volmaakt had geheeld, is Hij opgestaan. Hij leeft, en is - volgens die schitterende dichtregel van Nicolaas Beets - de "Vredevorst die kan gebieden, de vreed' op aard' en in mijn ziel".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen