Zoiets gebeurt bij ons niet?

Wat was jullie reactie op het neerschieten van die docent?

"We vinden dit echt niet kunnen. Gebeurt zoiets op school? Je docent neerschieten... Dat doe je toch zeker niet! Ook al ben je heel boos en heb je veel problemen, moet je dan iemand doodschieten? Zo uit je toch je agressie niet? Daar denk je toch over na en je neemt toch ook niet zomaar een pistool mee?"

Zoiets gebeurt niet bij ons op school, toch?

"Nou, dat kan maar zo. Je moet nooit denken dat zoiets bij ons niet gebeurt. Zijn wij zoveel beter dan anderen? Bij ons merk je ook wel dat leerlingen soms heel snel reageren, zonder na te denken. Waarschijnlijk gebeurt het wel minder snel. Wij zitten op een reformatorische school en komen uit een christelijk gezin. Dat betekent dat we anders opgevoed zijn. Dat je omgangsvormen leert en er meer gezag is voor leraren."

Dat is natuurlijk heel mooi. Als het goed is zouden er dan nauwelijks problemen moeten zijn rondom geweld en agressie. Zouden moeten zijn...! Het blijkt helaas maar al te vaak theorie! Steeds meer jongeren hebben wapens op zak. En dat terwijl wapenbezit niet voor niets verboden is. Wie geen wapen heeft, kan ook niet in de verleiding komen het te gebruiken.

Geen geweld en agressie op school? Dat had je gedacht. Misschien maak je jezelf er ook wel schuldig aan. Toen je zo'n grote mond opzette tegen die leraar, of toen je meedeed met pesten van je medeleerling, en wat denk je van de scheldwoorden die je gebruikte of nog gebruikt... Is dat agressie dan? Nou en of! Het gaat niet alleen om grof geweld, maar juist ook om die 'kleine' dingen. Daar begint het immers mee.

Wat voor vormen van geweld komen jullie op school tegen?

"Pesterijen onder elkaar. Leraren (weg)pesten, een brutale mond opzetten tegen docenten. Slaan van medeleerlingen, maar ook van leraren! Dreigbrieven sturen of dreigtelefoontjes met de boodschap: 'We pakken je'. Of: 'Als je buiten komt, gebeurt er wat'. Banden lek steken en zo. Denk trouwens maar niet dat 'onze' leerlingen niets bij zich hebben. Er zijn er genoeg die een mes of iets dergelijks op zak hebben. Uit stoerigheid en 't is ook wel handig om mee te dreigen, toch?"

Waarom gebeuren de dingen die jullie noemen? 

"Als het tegen een leraar gericht is, gebeurt het vaak om te kijken hoe hij of zij reageert, of je macht hebt en of de docent doet wat jij wilt. Het is gewoon uitproberen. Ze willen niet echt kwaad doen. Vaak is het stoer gedrag en een manier om te laten voelen dat ze het ergens niet mee eens zijn. Toch... een bepaalde groep docenten krijgt volgens ons minder te maken met geweld.

Als het gaat om leerlingen is het vaak het gevolg van meningsverschillen of ergernissen, omdat iemand anders is, of omdat je de ander niet mag. Soms  gebeurt het ook wel uit verveling. Even lekker ruzie schoppen, dan gebeurt er ook eens iets 'leuks'."

Dat klinkt behoorlijk naar 'wat kan nog net' en 'doen waar we zin in hebben'. Het zal je niet onbekend in de oren klinken. Er is inmiddels ook genoeg over geschreven. Menigeen heeft zich al gebogen over de vraag waar het toch door komt en waarom het probleem van geweld en agressie steeds groter lijkt te worden. Maar is dat wel zo?

Is het erger dan een aantal jaren geleden? Vinden jullie dat ook?

"Absoluut. Er komt ook op scholen een steeds 'dreigender' sfeer; je ziet veel meer agressie bij leerlingen. Kijk alleen maar naar hoe vaak er vechtpartijen zijn. Leraren hebben minder gezag en er is sprake van toenemende brutaliteit. Ze denken dat er steeds meer kan en gaan het normaal vinden dat er meer geweld komt, ook in de klas.. Ze luisteren niet snel, hebben vaak een weerwoord, lachen erom als een docent kwaad wordt, schelden terug als hen iets niet zint."

Voelen jullie je dan nog wel veilig op school?

"Nu nog wel. Als je niets uitlokt, gebeurt er ook niets. We zouden ons waarschijnlijk onveiliger voelen als er echt eens iets ernstigs gebeuren zou."

Hoe komt het dat agressie en geweld zo 'toenemen?

"Je leest er veel over in de kranten, je ziet meer geweld op straat. De samenleving verandert. Er is minder respect voor elkaar, ledereen leeft eigenlijk een beetje voor zichzelf. De opvoeding van veel jongeren wordt losser. Veel ouders denken: 'Mijn kind redt het wel' en laten het vervolgens aan zijn lot over. Kinderen zijn op zichzelf aangewezen. Er komt ook best veel geweld voor in gezinnen; en wat denk je van al die scheidingen? Kinderen krijgen dat als voorbeeld mee.

Misschien hebben gewelddadige films en computerspelletjes er ook wel mee te maken. Zeker met een computerspelletje leef je je helemaal in in de situatie. Er zijn genoeg spelletjes waarbij je mensen neer moet knallen en zo. Je bent dan eigenlijk aan het oefenen en went op die manier wel aan geweld. Maar we denken dat dat vooral grote invloed heeft op jongere leeftijd."

Allemaal argumenten die ook in de pers en in onderzoeken genoemd worden. En toch is het niet altijd even eerlijk. We schuiven de schuld wel heel makkelijk op oorzaken buiten onszelf: onze ouders, de samenleving, 'het' individualisme, en noem maar op. Heerlijk om je achter te verschuilen. Maar ligt de oorzaak niet veel dieper? In ons eigen hart, om precies te zijn. Wees eens heel eerlijk. Wat lééft er bij jou van binnen, waardoor je je laat meeslepen en beïnvloeden, ook als het gaat om agressie in het klein?

Wat kan er gedaan worden om een keer ten goede te geven?

"Strengere straffen voor overtreders. Als je niet streng genoeg straft, denken mensen er veel te makkelijk over. Het nadeel is dat je alleen het gevolg aanpakt, en het uiteindelijke probleem niet oplost.

De overheid moet ouders stimuleren hun kinderen niet naar de crèche te brengen, maar ze zelf op te voeden.

Een psycholoog op school en meer openheid geven over de vertrouwenspersoon, plus de drempel om naar zo iemand toe te stappen, verlagen.

Maar dan bereik je nog niet diegenen die écht hulp nodig hebben."

En wijzelf dan? Kom eens wat dichter bij huis, want: verbeter de wereld, begin bij jezelf!

"Je moet verstandig handelen en nadenken bij wat je doet. Niet gelijk met geweld reageren, maar rustig blijven en proberen dingen op te lossen door een gesprek. Wederzijds respect, openheid en eerlijkheid zijn daarbij heel belangrijk. Ook het durven en willen toegeven van je fouten hoort erbij. Verder moet je rekening houden met verschillen en niet op iedereen commentaar hebben. En als leerling beseffen dat je leraar over je gesteld is."

Dat is niet mis: openheid, respect, dingen uitpraten, fouten toegeven. Ga er maar aan staan. Beslist geen eenvoudige oplossing, en 't gaat nog tegen jezelf in ook. Heb je het eigenlijk wel eens geprobeerd? Nee? Waarom niet? Is het te moeilijk? Of heb je geen zin om je zo in te spannen? Vind je het maar slap gepraat?

Gelukkig wil God, in Zijn algemene genade, mensen ervan weerhouden geweld te gebruiken. Daar mag je dankbaar voor zijn en bidden of de Heere dat meer geeft. Dat sluit ook aan bij onze verantwoordelijkheid. Aan de andere kant: misschien denk je juist even terug aan die vraag van net. Over wat er in je hart leeft. Vraag je je af hoe je ooit juist kunt handelen als je tóch een verkeerd hart hebt? Denk je: "Ik kan me wel van alles voornemen, maar als mijn hart slecht is, heeft het allemaal geen enkel nut. Dan kan ik net zo goed doen waar ik zin in heb."

Denk eens even mee: inderdaad, de diepste oorzaak van ons verkeerde gedrag, van het kwaad, ligt in ons hart. Maar wat een wonder dat de oplossing van dat probleem bij een Ánder ligt! Je mag met dat hart naar de Heere gaan. Hij weet er wel raad mee.

En: ook als je het zo moeilijk vindt om je te beheersen, mag je bij Hem aankloppen om hulp. God kan jouw ogen openen, zodat je gaat zien dat je het niet alleen kúnt, maar ook niet alleen hóéft te doen. Hij kan je hart veranderen en bekering schenken. Vraag daar om. Wat zou dat geweldig zijn!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen