2004 en de bedreiging in de politiek

Niets is zo leuk en spannend als in de toekomst kijken. Zie de populariteit van horoscopen en glazen bollen. Maar onze nieuwsgierigheid betreft niet alleen het onbekende deel van ons eigen leven. Razend benieuwd zijn we meestal ook naar de maatschappij van de toekomst. Science fiction verhalen behoren - althans wat mij betreft - tot de spannendste die er zijn. Maar blikken in de nabije toekomst is ook een tamelijk zinloze bezigheid. Er is er maar Eén die de toekomst, tot in de finesses, kent. Wij mensen raden wat, verzinnen wat, bedenken wat; maar altijd zal de echte toekomst anders zijn dan we ons hadden voorgesteld.

Dat geldt al als we slechts één jaar vooruit proberen te blikken en als we ons beperken tot binnenlandse politieke ontwikkelingen. Zelfs dat is een hachelijke onderneming. Fortuyn en de LPF hebben ons laten zien hoe in zeer korte tijd bet hele politieke krachtenveld zich kan wijzigen.

Dus maar niet nadenken over wat komt? Dat is weer het andere uiterste. Je enigszins bewust zijn van wat het komende jaar zou kunnen brengen, is voor christelijke politici, maar ook voor burgers, wel degelijk van belang. Regeren blijft altijd, een beetje, vooruitzien. Daarom wil ik proberen een paar lijnen, die het afgelopen jaar in de Nederlandse politiek zichtbaar werden, door te trekken. Ik beperk me tot het politieke bestel, integratie en onderwijs en vrouwenemancipatie.

Wat het politieke bestel betreft, lijkt alles op zijn kop te moeten. D'66 ziet, bijna veertig jaar na zijn oprichting, eindelijk kans een paar van zijn grondgedachten te verwerkelijken. Zo komt er mogelijk voor het eerst een landelijk referendum, namelijk over de Europese Grondwet, worden burgemeesters straks niet meer benoemd, maar door het volk gekozen en koersen we aan op een gedeeltelijk districtenstelsel. Dat brengt me tot twee conclusies. In de eerste plaats: zie wat een relatief kleine partij tot stand kan brengen! Met slechts zes zetels - en de vorige kabinetsperiode elf - weet de partij van Dittrich al jaren achtereen een belangrijk deel van het beleid te bepalen. Denk dus niet te snel dat kleine christelijke partijen er niet toe doen in Den Haag. Groot of klein is niet het enige dat telt. Belangrijk is ook of je in een coalitie getalsmatig onmisbaar bent of niet én of je de tijdgeest mee hebt.

Hirsi Ali

De tweede conclusie is dat het de komende tijd voor de kleine christelijke partijen niet gemakkelijker zal worden om te opereren. Zullen de vrije burgemeestersverkiezingen hen evenveel burgemeestersposten opleveren als nu? Dat is maar zeer de vraag. Het districtenstelsel is nu nog zo vorm gegeven dat de landelijke uitslag het aantal zetels in de Kamer bepaalt. Dat zou er in principe toe moeten leiden dat SGP en Christenunie in het parlement niet achteruit boeren.

Maar de vraag is of het de komende jaren bij deze staatkundige vernieuwing blijft. Het is niet uitgesloten dat een gedeeltelijk disctrictenstelsel op zeker moment tot een volledig districtenstelsel leidt. Dat zou het einde kunnen betekenen van de kleine christelijke partijen. Het zou ze, wie weet, ook kunnen dwingen tot samenwerking of fusie.

Behalve over ons politieke bestel, is er ook veel discussie over de vrijheid van onderwijs. Ook dit is, voor wie het zien wil, enigszins bedreigend voor het orthodoxe christendom. Zeker, de aanvallen op godsdienstig onderwijs richten zich nu nog voornamelijk op de islam. Integratie is hier het bruggenhoofd van waaruit liberalen als Hirsi Ali de vrijheid van onderwijs proberen in te perken. Maar onvermijdelijk komen in die discussie ook de reformatorische kerken in beeld. Als islamitische scholen verplicht worden de volledige gelijkheid van man en vrouw, homo en hetero uit te dragen, waarom zouden die streng christelijke scholen dat ook niet moeten doen? En het is niet alleen de VVD die op dit punt de aanval opent. Zeer recent was het de Amsterdamse PvdA-wethouder Oudkerk die aangaf liefst helemaal van het bijzonder onderwijs af te willen.

Tenslotte is ook de onlangs door het Clara Wichmann Instituut aangespannen rechtszaak tegen de SGP een teken dat de verdraagzaamheid ten opzichte van het christelijk geloof afneemt. Want hoe men ook over de plaats van de vrouw in samenleving en politiek moge denken, dat de SGP het recht heeft de zaken zo te regelen als men wil, zou toch buiten kijf moeten staan. Zeker als die partij zich voor haar standpunt beroept op de Bijbel.

Geschokt

Veranderingen in het kiesstelsel, kritiek op artikel 23, een nieuwe rechtszaak tegen de SGP: drie ontwikkelingen die de ruimte die Bijbelgetrouwe christenen nu nog in onze samenleving hebben, bedreigen. Drie ontwikkelingen ook die niet van vandaag of gisteren zijn, zodat het aannemelijk is dat ze op zeker moment, en misschien al in 2004, doorzetten.

Een pessimistisch beeld voor het komende jaar? Het is maar hoe je het bekijkt. Wie ervan uitgaat dat het normaal is dat christenen geen strobreed in de weg wordt gelegd, zoals in Nederland jarenlang de praktijk is geweest, verbaast zich misschien over dit soort veranderingen. Wie meent dat het volstrekt gewoon is dat christelijke partijen in het parlement openlijk hun geluid kunnen laten horen, raakt wellicht geschokt door de nieuwe ontwikkelingen. Maar wie de Bijbelse boodschap tot zich door laat dringen en aanvaardt - verdrukking is gewoner dan verdragen worden, lijden normaler dan welbevinden - , raakt door al deze zaken niet van zijn stuk. Hij is dankbaar voor wat hij nog heeft. Hij doet zijn best de vrijheden te behouden die er nu nog zijn. Maar hij is realistisch en zet er zijn hart niet op. Hij bidt en werkt. Maar hij laat de toekomst aan God over.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen