"Zonder keppel over straat"

"Zijn bloed kome over ons en onze kinderen!" riepen de Joden de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus toe. Nog geen veertig jaar later maakten de Romeinen Jeruzalem met de grond gelijk. Het oude Bondsvolk, dat Christus als de Messias had verworpen, werd 'verstrooid'.

Terwijl het Romeinse rijk een potpourri van verschillende volken was, bleken de Joden goed in staat te overleven zonder thuisbasis. De meeste andere volken pasten zich aan. Of nu één of andere plaatselijke bosgod werd aanbeden of in Rome de knieën werden gebogen voor één van de Romeinse afgoden: veel verschil maakte het niet. Maar het rotsvaste geloof van de Joden in één God: dat was uniek. Ook de Joodse gewoonten, zoals het 'kosjer' eten en de afwijkende kleding, maakten het moeilijk voor Joden om zich aan te passen en bemoeilijkten de acceptatie van het Joodse geloof door anderen.

'Einzatskommando'

Niet verbazingwekkend dat drie eeuwen later het Joodse geloof nog steeds bestond. De kerkvader Chrysostomos waarschuwde in felle bewoordingen tegen die gevaarlijke en verderfelijke Joden. Chrysostomos was niet de enige: de hele kerkgeschiedenis door, bleven Joden ongewenste vreemdelingen, moordenaars van Christus. De grote reformator Luther bijvoorbeeld, die zoveel voor de kerk mocht betekenen, wond er geen doekjes om: de Joden die Christus verwierpen, verdienden niet veel beter dan in een schuur te worden gedreven om daar te worden verbrand. In 1700 schreef Johann Andreas Eisenmenger het boek Entdecktes Judenthum. In dat boek legde Eisenmenger uit waarom Joden een gevaar voor het Christendom vormden en waarom Joden het beste konden worden geïsoleerd.

Het religieuze antisemitisme - ook wel 'anti-judaïsme' genoemd - maakte in de loop van de eeuwen die volgden, plaats voor een etnisch antisemitisme. Joden waren niet in de eerste plaats gevaarlijk omdat zij Christus niet als de Messias zagen of omdat zij Christus hadden vermoord, maar Joden waren gevaarlijk omdat zij een minderwaardig soort mens waren.

In de loop van de negentiende en twintigste eeuw ontwikkelde die theorie zich steeds verder. 'Wetenschappers' in Nazi-Duitsland verrichtten schedelmetingen en andere proeven om de eigenschappen van de 'Untermensch' vast te stellen. Joden mochten niet trouwen met 'Übermenschen': het goede mensenras mocht niet 'besmet' raken. Uiteindelijk vonden zo'n zes miljoen Joden de dood door een kogel van een 'Einzatskommando' of in de gaskamers van Auschwitz of Mauthausen.

Palestijnen

Na de oorlog klonk het in heel Europa: "Nie wieder", nooit meer. Nooit meer Auschwitz of Mauthausen. Toch is het geen uitzondering dat tientallen voetbalsupporters antisemitische leuzen scanderen.

Joden kunnen, volgens de Amsterdamse rabbijn R. Evers, in bepaalde wijken van de hoofdstad niet meer als Jood herkenbaar over straat. In 2002 verdubbelde het aantal meldingen van antisemitisme in Amsterdam bijna: 105 meldingen, terwijl in 2001 54 aangiften werden gedaan. De stijgende lijn, die in 1997 werd ingezet, zet nog steeds door. Niet alleen stijgt het aantal incidenten, ook worden de incidenten ernstiger van aard. Vooral het aantal antisemitische scheldpartijen is toegenomen. In Amsterdam worden joden die een keppel dragen regelmatig uitgescholden, vaak door Marokkaanse jongeren.

Niet zolang geleden trok een verslaggever van Radio 1 een Amsterdamse wijk in om te weten wat Marokkaanse kinderen van Joden dachten. "Alle Joden moeten dood", was de stellige mening van een meisje van nota bene vijf jaar. Volgens het Landelijk Bureau voor Racismebestrijding is "het aantal daders met een islamitische achtergrond opvallend. Daarbij is er een klaarblijkelijk, ook na 11 september oplevend, verband tussen anti-Israëlische en pro-Palestijnse standpunten, anti-Amerikanisme en antisemitisme. De Amerikaanse maatregelen tegen terroristen en de verwijzingen naar het Palestijns-Israëlische conflict, en de rol van de Verenigde Staten daarin, waren aanleiding voor antisemitische gedragingen, met name ook van Marokkaanse jongeren."

Het nieuwe antisemitisme lijkt dus vooral politiek van aard. De politieke situatie in Israël en het conflict met de Palestijnen lijkt één van de oorzaken. De politieke leider van Israël, premier Sharon, is al meerdere keren met Hitler vergeleken: het nederzettingenbeleid van Israël zou te vergelijken zijn met het nazi-beleid om Joden in wijken te isoleren.

Zo werden veel van de meldingen van antisemitisme in 2002 gedaan na de anti-lsraëldemonstratie in april van dat jaar.

'Zwarte schaap'

Professor R. Wistrich, verbonden aan de Universiteit van Jeruzalem, ziet een verband tussen radicale moslims en de golf van antisemitisme. In het Reformatorisch Dagblad zei hij: "De aanslagen op de Joden zijn onderdeel van een groter plan. De wereldwijde jihad staat op de agenda. Voor het eerst na de Tweede Wereldoorlog komt een aantal zaken bij elkaar: de wereldwijde jihad, het terrorisme als strategisch wapen, de haat tegen Israël en de poging de Joden in de diaspora te treffen."

En mensen willen het antisemitisme niet zien, aldus Wistrich. "Dat is omdat het tegen de huidige politieke correctheid ingaat. De Europeanen zijn tot de conclusie gekomen, dat de enige slachtoffers in het conflict tussen Israël en de Palestijnen, de Palestijnen zijn. Deze conclusie is misleidend en vertekenend. Omdat zij dat geloven, accepteren zij niet dat de Palestijnen verantwoordelijkheid dragen voor het falen van het vredesproces en het falen van de Palestijnse Autoriteit, voor de armoede en de corruptie. Israël is de schuldige. Dat is een klassieke manier van denken (waarbij een zwart schaap wordt gezocht) die structureel gelijk is aan antisemitisme, omdat zij discrimineert tegen de Joodse staat op een manier die in geen verhouding staat tot de werkelijkheid. In deze manier van denken is geen ruimte voor Joden als slachtoffer."

De Heere Jezus, zelf Het Slachtoffer, weende over Jeruzalem, mede omdat Hij wist wat Zijn volk te wachten stond: eeuwen van verdrukking en moord. Was dat eigen schuld, omdat zij riepen: "Kruist Hem"? Luther, die grote woorden gebruikte om de Joodse dwaalleer te verwerpen, schreef een gedicht over het lijden van de Borg en het lijden van het Bondsvolk:

"Onze grote zonde en zware euveldaad

 heeft Jezus, de ware Zoon van God, gekruisigd kwaad.

Daarom, jou arme Juda, met heel de Jodenschaar

mogen wij niet beschimpen! Het is onze schuld, voorwaar."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen