Er was een mens van God gezonden

Reeds op heel jonge leeftijd gevoelde Jan van Haaren een innerlijke betrekking op het predikambt. En naarmate hij ouder werd, werd deze begeerte steeds sterker. Tegelijk kwam er ook al meer een opzien. De zorgen en de verantwoordelijkheden die het ambt van dienaar des Woords meebrengen, deed hem al dieper zijn onbekwaamheid en onwaardigheid gevoelen. Maar als de Heere roept, moeten alle bezwaren wijken.

In 1955 - hij was dus toen nog maar 21 jaar - werd hij door het curatorium toegelaten tot het volgen van de lessen op de Theologische School te Rotterdam. Na drie jaar studie werd hij beroepbaar gesteld: 24 jaar oud.

Misschien zijn er ook onder jullie die van jongs af een betrekking hebben op de Heere en Zijn dienst. Dat is een groot voorrecht. Paulus schrijft aan Timotheüs: Zo iemand tot eens opzieners ambt lust heeft, die begeert een treffelijk werk. Maar de Schrift leert ook duidelijk dat een roeping noodzakelijk is: Niemand neemt zichzelven die eer aan, maar die van God geroepen wordt, gelijkerwijs als Aäron (Hebreën 5: 4). De Koning van de Kerk bepaalt Zelf wie er in Zijn dienst werken. Jullie weten dat er binnen ons kerkverband veel vacante gemeenten zijn. Dat is een grote nood, waaraan we nooit gewend mogen raken. Laat daarom in jullie jonge leven de worsteling er zijn om 'uitgestoten te mogen worden in de oogst'. Het predikambt is het moeilijkste, zwaarste en verantwoordelijkste werk dat er bestaat, maar er is tegelijk geen heerlijker werk dan in Christus' Kerk te dienen. Ben je dat werk onwaardig en voel je je tot deze dienst onbekwaam? Hij Die roept is getrouw en Hij maakt bekwaam. Onbekwaamheid staat de Heere niet in de weg.

Liefdedienst

Dominee Van Haaren was predikant in Kampen, Rijssen en Amersfoort. In laatstgenoemde gemeente heeft hij negentien jaar gestaan. Daarnaast bekleedde hij ook veel andere kerkelijke functies. Als we in oude jaarboekjes en Saambinders lezen hoe vaak zijn naam bij de preekbeurten en de diverse Deputaatschappen vermeld staat, kunnen we wel aannemen dat hij zichzelf niet heeft gespaard. De liefdedienst des Heeren, maar ook zijn hartelijke verbondenheid aan ons kerkverband, drong hem.

In woord en geschrift gaf hij leiding aan het kerkvolk. In 1967 kwam er van de hand van ds. Van Haaren een nieuwe rubriek in De Saambinder: 'Kort kommentaar'. Allerlei onderwerpen uit het kerkelijke, maar ook politieke en staatkundige leven werden doorgelicht en van commentaar voorzien. Hoewel veel zaken die toen werden behandeld nu hun actualiteit verloren hebben, geeft het lezen van die commentaren wel een indruk van zijn principiële en doordachte stellingname. Godsdienst en bovenal godsvreze beperkt zich niet tot de binnenkamer en de zondagse eredienst, maar vindt zijn weerslag in het leven van elke dag.

Ook in de prediking, van waaruit hij altijd lijnen trok naar het heden, noemde hij de dingen bij de naam. Zonden en misvattingen werden concreet benoemd. Hiervan getuigt ook zijn verklaring van de Heidelbergse Catechismus, die reeds in vele gemeenten soms al meerdere keren gelezen is. Een hartelijke aansporing om je te verdiepen in de nagelaten geschriften van hem is hier zeker op zijn plaats.

'Jonge soldaten"

Niet alleen in De Saambinder, maar ook in oudere jaargangen van Daniël komen we geregeld artikelen van ds. Van Haaren tegen. Hoewel hij in zijn jonge leven voor veel zonden bewaard gebleven is, kende hij de listen en verleidingen van satan. Op indringende wijze legde hij de noodzaak van de ware bekering aan het hart van jonge mensen en prees hij de dienst des Heeren aan. "Koning Jezus heeft graag jonge soldaten in Zijn dienst", zo sprak hij de aanwezigen toe op een Bondsdag +16. En in Daniël schreef hij een artikel: 'Pinksterfeest is jeugdfeest'.

Lees eens even mee hoe hij dat artikei beëindigde: "Laat je toch door de duivel niet inpalmen. Hij belooft veel, maar geeft niet anders dan het eeuwig verderf. Nee, in de wereld zul je nooit vinden wat je zoekt. De wereld met alles wat ze biedt, laat het hart leeg (...) Loop de Heere toch aan als een waterstroom, totdat Hij je genadig zij. Wederstaat de Heilige Geest niet langer. (..) Dartel, jonge mensen, toch niet verder van God af. Neig je oor en geef acht op het woord des Heeren: 'Jongeling, jonge dochter, geef Mij uw hart'."

Zijn liefde tot de jeugd kwam ook uit in zijn zorg voor goed reformatorisch basisonderwijs en voortgezet onderwijs. In 1968 werd in Amersfoort een reformatorische basisschool geopend. Ook is hij vele jaren voorzitter geweest van de Van Lodenstein scholengemeenschap. Treffend was zijn visie op het reformatorisch onderwijs: "Het is niet de bedoeling dat onze jonge mensen wereldvreemd worden opgevoed. Zij moeten weerbaar gemaakt worden En dat is alleen maar mogelijk wanneer zij geconfronteerd worden met al wat er in de wereld gaande is en als hun duidelijk gemaakt wordt welke tendensen daarachter verborgen zijn. Doch het onderwijs dient niet slechts negatief te zijn, in het waarschuwen voor de zonde, maar ook positief in het trachten de jonge mensen voor de dienst des Heeren te winnen, die immers ook voor hen van zulk een onschatbare waarde is".

Niet zachtzinnig

Een groot deel van zijn ambtelijke leven is ds. Van Haaren betrokken geweest bij de Theologische School te Rotterdam. In 1966 nam hij zitting in het curatorium. Deze plaats heeft hij ingenomen tot hij in 1980 samen met ds. A. Moerkerken door de Generale Synode benoemd werd tot docent. Ds. Moerkerken schrijft van hem in het boek Ontboezemingen. 75 jaar theologische school van de Gereformeerde Gemeenten: "Hij was een uitstekend docent. Als een geboren didacticus wist hij de studenten de grondbeginselen van het Hebreeuws eigen te maken. Met name de dogmatiek had de liefde van zijn hart". Woorden die ik van harte bijval, omdat ik het genoegen heb gehad van hem les te krijgen.

Hij was voor de studenten niet zachtzinnig. Nog herinner ik mij het vele huiswerk dat hij opgaf. Hij stelde hoge eisen aan zichzeif, maar ook aan anderen. Scherp kon hij zijn als hij meende dat in de preekvoorstellen van de studenten de tekst niet voldoende belicht en onderzocht was of het juiste evenwicht ontbrak. Ds. Van Haaren was een man die de waarheid en de vrede liefhad.

Levenseinde

Eind december 1982 openbaarden zich de eerste symptomen van een kwaal, waaraan hij ook sterven zou. Het was moeilijk voor hem te geloven dat zijn taak hier op aarde ten einde liep. Hij had nog zoveel plannen en voornemens. Maar ondanks alle vragen en bestrijdingen over de leiding Gods in zijn leven, mocht hij schrijven: "Mijn gezondheid en krachten worden gesloopt, nochtans staat er Eén boven, Wiens Naam Wonderlijk is. Doch Hij doet niet alles wat Hij kan, maaralleen wat Hem behaagt. En wat Hem behaagt is geen noodlot, maar is de uitvoering van zijn eeuwig Welbehagen. Hoe het viees er ook tegen brult, is het nochtans mijn begeerte om op dat Welbehagen amen te zeggen." Op 20 juli preekte hij voor het laatst. Het was een huwelijksdienst. En op 2 augustus 1983 nam de Heere hem op in Zijn heerlijkheid.

Ds. Van Haaren spreekt nog door zijn preken, artikelen en catechismusverklaring nadat hij gestorven is. Gelukkig zijn veel preken van hem bewaard gebleven en na zijn dood uitgegeven.

Maar ook zijn er artikelen van blijvende waarde. Ze zijn onder andere gebundeld in de boekjes De goede belijdenis en 't Begin der wijsheid. Ik hoop dat dit artikeltje over het werkzame leven van onze geliefde overleden leermeester jullie mag aansporen om je te verdiepen in deze "voorganger die ons het Woord Gods verkondigd heeft".

Bovenal hoop ik dat jullie Hem mogen kennen Die ds. Van Haaren zo rijk in zijn leven mocht aanprijzen: "Maar Hij is ook waarachtig in Zijn nodigingen, Als de Heere Zijn Handen naar ons uitstrekt, zoals Hij dat ook doet in de prediking van het Woord, als Hij Zijn Handen naar u uitstrekt, jonge mensen, ouderen en vergrijsden, dan meent Hij het. Hij heeft u op het oog en Hij zegt: Wendt u naar Mij toe en wordt behouden. Dat wil dus zeggen, dat niemand van ons behoeft verloren te gaan. U niet en ik niet. Dan hoeft niemand bang te zijn, dat wij iets zeggen dat te ruim en te evangelisch is. Als wij het anders zouden zeggen, dan zouden we Gods woorden in twijfel trekken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen