“Ik kom er even niet uit”

In Nederland zijn er ongeveer 176.000 mensen die stotteren. Eén van hen is Joël. Joël heeft veel last met de 'p' en de 'k'. Hij zegt: "De ene keer stotter ik veel erger dan de andere keer. Als ik moe ben, stotter ik bij voorbeeld meer. Ook als veel mensen horen dat je stottert, wordt het erger. Dan word je zenuwachtig en je schaamt je een beetje. Maar soms stotter ik ook bijna niet. Het is belangrijk dat je je ontspant, dan gaat het beter."

Wat is stotteren?

Spreken is één van de ingewikkeldste bewegingen die we maken. Tweehonderd spieren in je keel, tong en wangen werken mee. Al die spieren moeten op hetzelfde moment een goede stand aannemen om een klank te maken. Ook je adem moet op de goede manier worden gebruikt. Al deze dingen worden gestuurd vanuit je hersenen. Dit ingewikkelde proces gaat bij iedereen weleens mis. Maar bij iemand die stottert is er een stoornis, waardoor de bewegingen niet op de goede tijd gebeuren. Wanneer de hersenen merken dat-bijvoorbeeld een beweging van de tong te vroeg gebeurt, verbeteren ze dit snel. Hierdoor krijg je herherherhalingén of verlllengingen.

Dianne Hogendoorn studeert logopedie. Een logopediste werkt met mensen die problemen hebben met bijvoorbeeld spreken, horen en ademen. Zij  vertelt: "Stotteren begint met het herhalen en het langer maken van klanken. Later komen er soms blokkades bij. Iemand blijft dan eigenlijk hangen op een letter, dat is ernstiger. Je kunt dan ook gaan meebewegen met het gezicht."

Ga jij ook naar een logopedist, Joël?

"Toen ik klein was, zat ik wel op therapie. Ik weet niet meer wat ik daar geleerd heb, maar ik heb zelf wel trucjes. Ik praat soms héél snel of ik zeg 'eeh' voor een lastig woord."

Wat kun je aan stotteren doen?

Dianne: "Een stottertherapeut is een logopedist die gespecialiseerd is in stotteren. Die moet bij iedere stotteraar kijken wat het beste is. ledereen stottert namelijk weer anders. De één leert op therapie langzamer te praten en goed te ademen. De ander leert om te gaan met een paar klanken die hij heel moeilijk vindt." 

Bang om te praten

Sommige stotteraars durven bijna niet meer te praten. Ze denken: "Ik kom er niet uit, ik houd mijn mond maar..." En: "Ze gaan me toch weer nadoen en uitlachen." Bang zijn om te spreken is heel naar. En daar wordt dan ook over gepraat op therapie. Want wanneer je niet meer bang bent-om te praten, kun je veel beter aan de 'stotters' werken.

Dianne: "Om spreekangst te overwinnen, is er de groepstherapie. ledereen van de groep stottert, dus je wordt niet uitgelachen. En je leert direct om toch te praten terwijl er mensen naar je luisteren."

Joël lijkt niet zo veel moeite met zijn stotteren te hebben. "Ze roepen wel eens: "Ha... ha... hallo Joël!" terwijl ik helemaal geen probleem heb met de 'h'. Maar het maakt mij niet zo veel uit dat ze zulke geintjes maken. Iedereen heeft wel wat."

Hoe reageren?

Misschien weet jij niet goed wat je moet doen, als je met iemand praat die (erg) stottert. Moet je nu het woord aanvullen? Heel veel stotteraars vinden dat niet fijn. In de rede gevallen worden vindt niemand fijn. Maar het kan ook dat je een woord verkeerd afmaakt.

Joël: "Ik vind het niet zo heel erg als ze woorden afmaken, soms is het zelfs wel handig."

En als het woord dan fout afgemaakt wordt?

"Ja, dan moet ik het alsnog zelf zeggen!"

Het beste is 'gewoon' doen. Niet overdreven praten of gebaren, maar gewoon luisteren. En: erger je niet! Het ergste voor iemand die stottert is als de ander zich eraan irriteert. Een stotterend meisje met een bijbaantje schreef: "Mijn baas irriteert zich altijd duidelijk als ik even moeilijk uit mijn woorden kom. Ik vind onze koelkast op zo'n moment aardiger dan mijn baas!"

In het echt heet Joël anders.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen