Terreur in de eindtijd

Inmiddels is het twee jaar geleden dat de aanslagen op Amerika plaats hadden, maar nog steeds weten veel mensen precies waar zij zich bevonden toen zij 'het' hoorden. Zoals oudere mensen vaak nog steeds weten waar zij waren toen zij hoorden dat de Amerikaanse president John. F. Kennedy was vermoord.

Ook ds. A. Moerkerken, rector van de Theologische School, weet nog precies waar hij zich bevond. "Ik was op weg van de Theologische School naar huis. Die dag reisde ik met het openbaar vervoer. Ik bevond me in de metro en merkte dat er een zekere onrust onder de reizigers aan het ontstaan was. Iemand zat tegenover mij naar het nieuws te luisteren via een walkman. Het gezicht van de vrouw werd steeds meer gespannen. Thuisgekomen, kwamen mijn kinderen mij bij de voordeur tegemoet met het schokkende nieuws."

"Er was verbijstering en ontzetting in mijn hart. ik herinnerde mij het bezoek dat mijn vrouw en ik eens aan de Twin Towers hadden gebracht, tijdens een verblijf in de Verenigde Staten. Al die duizenden mensen, hun doodsangst en hun sterven, zoveel mensen in de eeuwigheid... Daarnaast kwam de vraag bij me op wat dit voor de wereld voor gevolgen zou hebben. Dat was in die uren volstrekt onvoorspelbaar."

De aanslagen in de Verenigde Staten (VS) waren een schoolvoorbeeld van terrorisme. Volgens de definitie die de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD), de voormalige Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) hanteert, is terrorisme "het plegen van of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden."

De twee wezenlijke elementen in de definitie, zijn het middel - het "plegen of dreigen met op mensenlevens gericht geweld" - en het doel - "maatschappelijke verandering of politieke besluitvorming". In de VS pleegden de zelfmoordpiloten geweld door die vliegtuigen eerst te kapen en daarmee onder andere de torens van het World Trade Center in te vliegen. Dat zij zich richtten op mensenlevens was duidelijk: niet alleen de ievens van de vliegtuigpassagiers, maar de levens van de werknemers in de torens. En het doel? Maatschappelijke verandering. Zij wilden een andere maatschappij, een maatschappij waarin de islam de solopartij zou blazen, of in ieder geval: de boventoon zou spelen.

Sinds 11 september 2001 heeft terrorisme alle aandacht, niet in de laatste plaats door de 'War on terrorism' die president Bush voert. Toch is terrorisme niet nieuw. De wereld wordt al meer dan 30 jaar lang geteisterd door terroristen, die niet alleen dreigden met aanslagen, maar ook bomaanslagen pleegden, schietpartijen veroorzaakten, ontvoeringen en gijzelingen organiseerden en schepen, vliegtuigen en treinen kaapten.

Mislukt

De eerste keer dat de wereld zich echt bewust werd van het gevaar van terrorisme was in 1972, toen Palestijnse terroristen de Olympische Spelen in München verstoorden. Het doel - vrijlating van terroristen die in Israël gevangen zaten - werd niet bereikt: de Duitse politie maakte een eind aan de gijzelingen, waarbij echter alle gegijzelde Israëli's omkwamen.

De mislukte bevrijdingsactie leidde er toe dat ook in Nederland het besef doordrong dat de wereld niet zo veilig was als die soms leek. De Nederlandse regering trof dan ook maatregelen, zoals de oprichting van speciale eenheden om terreur te bestrijden. In de loop van de dertig jaar die verstreken sinds 'München' grepen de speciale eenheden verschillende keren in, zoals tijdens de treinkapingen door Molukkers, eind jaren '70.

Niet alleen in Nederland, maar ook wereldwijd volgde een reeks van aanslagen. Zo werd Israël voortdurend geteisterd door Palestijnse zelfmoordaanslagen, werd Amerika getroffen door grote bomslagen en ook elders, zoals op Bali, werd met geweld geprobeerd de maatschappij te veranderen.

De aanslagen op het World Trade Center in New York en het Pentagon in Washington waren een trieste - voorlopige - climax, die volgt op een bloedig spoor dat terroristische organisaties al sinds het begin van de jaren '70 achterlaten. Een groot deel van de terroristische acties die overal op de wereld plaats hadden, werd uitgevoerd door Palestijnen. Meer dan 90 procent van alle aanslagen die op Westerse doelen in de periode 1967-1977 werden uitgevoerd was gerelateerd aan het Palestijnse probleem. Tussen 1968 en 1989 slaagden Palestijnse 'vrijheidsstrijders' er zelfs in 723 aanslagen te plegen, waarvan bijna 60 procent in West-Europa.

Triest record

Sinds het begin van het terroristische tijdperk - 1968 wordt door veel onderzoekers als beginjaar beschouwt - is het aantal aanslagen en het aantal doden door internationaal terrorisme wereldwijd gegroeid. Terwijl in 1968 nog maar 18 aanslagen in het Midden-Oosten en 21 in West-Europa plaats hadden, waren die aantallen in 1989 respectievelijk vertienvoudigd en verviervoudigd. Het aantal van 240 slachtoffer dat in 1968 werd geteld, valt in het niet bij het trieste record dat in 1987 werd bereikt toen bijna 3000 mensen om het leven kwamen. Andere statistieken, die niet in 1968, maar twee jaar later beginnen, laten een explosieve stijging zien van 293 incidenten in 1970 naar 3734 in 1988.

Internationaal gezien heeft Nederland geen klagen. 'Echte' terroristische organisaties kent het land niet. Een 'Volksfront voor de bevrijding van Friesland' ontbreekt bijvoorbeeld, protesten tegen abortus beperken zich tot demonstraties op het Binnenhof. Aanslagen op Amerikaanse doelen - geen uitzondering in Duitsland en Turkije - hebben hier nooit plaats gehad. Andere Europese landen als Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, hebben dus reden om jaloers te zijn op de relatieve rust in Nederland. Zo kreeg West-Duitsland tussen 1975 en 1984 meer dan 2300 aanslagen te verwerken, waarbij in totaal bijna honderd doden vielen en honderden mensen gewond raakten. Ook Frankrijk werd geteisterd door terrorisme. In het Verenigd Koninkrijk liet het Ierse Republikeinse Leger (IRA) regelmatig van zich horen, met grote bomaanslagen op het centrum van Londen, executies van 'ontrouwe' leden en andere vormen van terroristisch geweld. Meer dan 2700 mensen kwamen daarbij om, bijna 2000 van de slachtoffers waren burgers, zo'n 400 waren Brits militair. De aantallen zijn indrukwekkend: 30.424 schietpartijen, 11.829 bomaanslagen en 43.777 brandstichtingen.

Weeën

Hoewel terrorisme dus niet nieuw is, bracht de heftigheid en grootschaligheid waarmee de VS werden getroffen, een schok teweeg. Zo liet ook ds. Moerkerken zijn keus voor de tekst voor de preek van zondagsmorgen - "bij wijze van uitzondering" - mede bepalen "door het wereldgebeuren. Ik doe dat zelden, want er gebeurt natuurlijk elke week wel wat. Die zondag heb ik echter gesproken over het bazuinen van de zesde engel uit Openbaring 9. Daar wordt gesproken van de vier engelen, die gebonden zijn bij de grote rivier Eufraat en ontbonden zullen worden."

Een preek uit het boek Openbaring, het boek van het Oordeel en de Wederkomst: veel mensen brachten de aanslagen in direct verband met het eind van de wereld. Volgens ds. Moerkerken moeten 'we daar voorzichtig mee zijn. De Schrift noemt heel andere kenmerken van het nabij zijn van de wederkomst des Heeren dan wij meestal gewend zijn te denken. Dat deze verschrikkelijke gebeurtenissen echter "weeën" zijn waardoor God Zijn Raad volvoert, zoals daar in het laatste Bijbelboek met name over wordt gesproken, daarvan ben ik overtuigd."

Intenser

De rector van de Theologische School wijst erop dat er algemene kenmerken zijn, "zoals aardbevingen, oorlogen en geruchten van oorlogen, pestilentiën en hongersnoden."

Tekenen die Christus voorspelde tijdens Zijn omwandeling op aarde: En gij zult horen van oorlogen en geruchten van oorlogen, (...) het ene volk zal tegen het andere opstaan, en het ene koninkrijk tegen het andere; en er zullen zijn hongersnoden, en pestilentiën, en aardbevingen in verscheidene plaatsen (Mattheüs 24). Aanslagen zijn niet nieuw en oorlogen en geruchten daarvan zijn er ook voortdurend geweest. Oorlog in de Romeinse tijd. Oorlog in de Middeleeuwen, zoals de 100-jarige oorlog, die bijna 135 jaar duurde. De 80-jarige oorlog. De Napoleontische oorlogen, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, die miljoenen het leven kostten. De Korea-oorlog, de Vietnam-oorlog, oorlog in Afghanistan en Irak.

Hongersnoden zijn evenmin een uitzondering in de geschiedenis. De wereld - en met name Afrika - wordt de laatste eeuw geteisterd door honger. Hetzelfde continent wordt getroffen door ziekten, zoals AIDS. Maar in de Middeleeuwen werd Europa zwaar getroffen door de pest, 'de Zwarte Dood'.

"Deze tekenen zijn er in feite altijd geweest", erkent ds. Moerkerken, "maar zij zullen met het naderen van de wederkomst des Heeren intenser en verschrikkelijker worden, zoals de weeën van een vrouw bij het naderen van de geboorte. En naast de algemene kenmerken noemt de Bijbel een aantal 'bijzondere tekenen', die er niet altijd zijn geweest en die op een bijzondere wijze de komst des Heeren aankondigen. Te denken is aan de openbaring van de antichrist, het heilshandelen van God met Israël, niet te vergeten de grote afval die over de wereld komen zal en vooral de verkondiging van het Evangelie in de gehele wereld tot een getuigenis voor alle volken. Mattheüs 24 is voor deze dingen het hoofdstuk waarin heel veel wordt gezegd."

Ook met het leggen van een verband tussen de wederkomst en de oorlogen, zoals die in Irak, "moeten we voorzichtig zijn. We moeten ons verstaan van de Schrift niet laten bepalen door wat de media ons van het wereldgebeuren vertellen. Oorlogen zijn er altijd geweest, en wel verschrikkelijke ook. Wie de geschiedenis van de oudheid kent, zal dat alleen maar kunnen beamen. Maar wij moeten twee dingen niet vergeten: wij hóren nu veel meer van alle oorlogen, doordat de moderne media ons over alles wat op de wereld gebeurt, kunnen informeren. In de tweede plaats worden de oorlogen intenser, vuiler moet ik misschien wel zeggen. Massaler ook. Wellicht heeft de Heere Jezus dat bedoeld toen Hij sprak van 'oorlogen en geruchten van oorlogen'."

Verzoend

De Heere Jezus gebruikte het beeld van de uitspruitende vijgeboom om te wijzen op de tekenen van de eindtijd. Leert van den vijgeboom deze gelijkenis: Wanneer zijn tak nu teer wordt en de bladeren uitspruiten, zo weet gij, dat de zomer nabij is. Alzo ook gijlieden, wanneer gij al deze dingen zult zien, zo weet dat het nabij is, voor de deur. Zoals buiten de eerste knopjes en eerste blaadjes aan de bomen een teken zijn van het begin van de lente, wijzen de tekenen der tijden op de wederkomst van de Heere Jezus op de wolken. Hij komt, hij komt om de aarde te richten.

Al deze tekenen zijn geen precieze tijdsaanduidingen, waardoor gezegd kan worden dat het einde spoedig zal komen, maar signalen die telkens een waarschuwing laten klinken: de Heere komt! Signalen die een klemmende oproep doen: waakt! En van al deze tekenen is te zeggen dat er een toename te bespeuren is. Van alle tekenen zal er een climax te bespeuren zijn. De verleiding zal zo groot zijn dat ook de uitverkorenen erdoor verleid zouden worden, als dat mogelijk zou zijn.

Dat sommige mensen al die oorlogen en geruchten van oorlogen in verband brengen met de aanstaande wederkomt van Christus, begrijpt de predikant wel. Maar, zo zegt hij, "het is belangrijker om meer in Gods Woord te lezen dan in de krant. En in de tweede plaats zullen angst en slaafse vrees ons nooit op de rechte plaats brengen voor God. in de derde plaats dat het wel eens zo zou kunnen zijn, dat Christus helemaal niet wederkomt in een tijd waarin de wereld van oorlogen in brand staat, maar in een tijd waarin men tegen elkaar zal zeggen: 'Vrede, vrede en geen gevaar!' En tenslotte moeten wij met God verzoend worden, a! zou er nooit op aarde meer een oorlog uitbreken. De zaak is dat ik van nature met God in oorlog leef, dat die oorlog mijn schuld is en de mijne alléén, en dat alleen de bedekkende gerechtigheid van Christus mij kan redden voor de rechterstoel van God."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen