Het lukt toch niet...

Pas jaren later kwam ik erachter dat ik  gewoon last had van faalangst: bang zijn om fouten te maken en juist daardoor de mist ingaan. En dat heel veel mensen daar last van hebben. Bibberknieën, buikpijn, hartkloppingen, hoofdpijn, zweten. Wie daar mee te kampen heeft, is dus echt niet de enige. Het ligt er maar net aan hoe je ermee omgaat.

Teveel van jezelf eisen

Aliene heeft moeite met repetities Latijn. Ze wil heel graag een goed cijfer halen. Daar werkt ze keihard aan. Maar zodra ze het blaadje met de 'rep' voor haar neus krijgt, is ze alles wat ze geleerd heeft kwijt. Na een gesprek met haar mentor, wordt er gewerkt aan haar onzekerheid. "Juist doordat ik steeds dacht: ik kan het niet, mislukte mijn werk. En toen kwam ik in een cirkel terecht. Door gesprekken met mijn mentor en door er veel met mijn moeder over te praten, gaat het nu beter. Gelukkig, want ik begon met mijn andere vakken ook een beetje de gedachte te krijgen dat het misschien zou mislukken."

Soms helpt het om de denken dat een zeven óók een goed cijfer is. En verwacht geen onmogelijk dingen van jezelf. Het is niet reëel nooit meer zenuwachtig te willen zijn. Wel is het haalbaar om te proberen minder zenuwachtig te reageren. Fouten maken mag. Van fouten kun je zelfs veel leren.

Jolanda kampt met hetzelfde probleem als Aliene. Maar dan voor alle vakken. "Een spreekbeurt houden gaat prima. Die heb ik immers zelf in elkaar gezet. Maar een rep maken lukt niet. Daarom ben ik op faalangsttraining gegaan."

Faalangsttraining

Hé, zo'n training lijkt me interessant. Ik pleeg een telefoontje met mevrouw Honkoop van het Calvijn College in Goes. Zij verzorgt samen met meneer Dingemanse faalangsttrainingen. Wanneer een leerling lager scoort dan verwacht mag worden, krijgt hij een vragenlijst om in te vullen. Aan de hand van die vragenlijst wordt al gauw duidelijk of er sprake is van faalangst. Dan volgt er een gesprek met de leerling en met zijn ouders. Tijdens de voorlichtingsavond over de faalangsttraining wordt benadrukt dat een kind goed moet voelen dat ouders van hem blijven houden. Ook al presteert hij minder. Een compliment over iets wat wel lukt, kan zo veel betekenen.

Het is belangrijk dat de leerling het zelf ziet zitten om de training te volgen. Het is beslist geen pretuurtje. Gewoon keihard werken. Mevrouw Honkoop kan heel enthousiast vertellen. Toch zie ik liever met eigen ogen wat er tijdens zo'n training gebeurt. Dat kan.

Vrijdagmorgen, het tweede uur. Ik zit met pen en papier in de aanslag te wachten in het lokaal van mevrouw Honkoop. De stoelen staan in een kring. Het is leuk om te zien hoe de binnenkomende leerlingen, veertien meiden en vijf jongens, reageren. De één stuift me voorbij, de ander kijkt me aan met een blik van: "Wat doe je hier eigenlijk?" Als ik dat uitgelegd heb, begint de training, ledereen heeft iets meegebracht, een symbool, iets wat hem blij maakt of een beetje steun heeft. De meest onverwachte voorwerpen trekken voorbij: een miniatuur-tractor, een CD, een foto van ouders, hond, paard of orgel, tafeltennisbatjes. Het valt voor sommigen niet mee om hun voorwerp te laten zien. ledereen kijkt en wat zullen ze denken? Maar dan komt de griezelige vraag aan Gerard of hij als eerste wil vertellen waarom hij nu juist die tractor meegenomen heeft. Daar begint Gerard niet aan. Eerst maar een ander. Honkoop: "Wat houdt je tegen? Welke gedachte zou jou kunnen helpen om toch als eerste jouw verhaal te vertellen?" Gerard laat zich overhalen - "het moet toch een keer" - en vertelt waarom hij dit voorwerp heeft gekozen. Marloes mag uitleggen waarom zij een foto van een orgel heeft meegenomen: omdat ze zelf graag orgel speelt. Nee, nee, ze wil geen bandje meebrengen met muziek die ze speelt. Ook al merkt Inge op dat niemand het hoort of ze fouten maakt. Dat is echt teveel gevraagd. Dan wordt het lokaal een beetje verbouwd om een spel te doen. Drie dames verdwijnen naar de gang ("We gaan toch niks engs doen?") en de anderen vormen een doolhof. Ze moeten in de meest vreemde houding gaan staan, hurken of liggen. De verdwenen dames komen weer terug. Eén krijgt een blinddoek voor en wordt door een gids door de doolhof geloodst. Dit spel wordt twee keer gespeeld. Daarna gaan we weer in de kring zitten en praat Dingemanse even na over wat er gedaan is. De faalangsttraining wordt deze keer afgesloten met een verhaal.

Het lukt toch!

Zou het na een aantal faalangsttrainingen wél lukken om een presentatie te geven of een rep te maken? Jeanine vindt dat het wel geholpen heeft: "Ik durf meer dingen: voor de klas te staan en een presentatie te geven." Jarinda is best tevreden over de resultaten die ze nu haalt. Maurice vertelt: "Vooral aan een helpende gedachte heb ik veel. Als ik een rep maak, dan probeer ik te denken dat het niets geeft als ik iets vergeet."

Dingemanse geeft aan dat de gebruikte methode niet speciaal christelijk is. "Toch wil ik graag dat ieder kind tot zijn recht komt, zoals God dat bedoeld heeft. Door faalangst heeft een leerling beperkingen, waardoor hij niet wordt wie hij kan zijn." En de plaats van het gebed? Aliene: "Als ik in vertrouwen vraag of God mij helpt, dan wordt dat niet beschaamd." En Jolanda zou tegen iedereen willen zeggen: "Bidden, leren en als het nodig is naar een faalangsttraining gaan."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen