Marsmannetjes in de kerk?

Onlangs was ik in een van onze gemeenten op een opvoedingsavond. De betrokkenheid van jongeren bij de kerk kwam aan de orde. Een moeder van een vijftienjarige jongen toonde zich bezorgd. Wat doe je als je merkt dat jouw jongen zich niet betrokken voelt bij de gemeente? Pas kwam hij een keer thuis uit de kerk en zei: "lk voel me er gewoon eenzaam, iedereen loopt als marsmannetjes langs me heen".

Bij marsmannetjes heb ik niet zo'n positief gevoel. Ze lijken een beetje op robots. Ze opereren op eigen houtje en doen weinig samen met anderen. Triest als je als jongen van vijftien het gevoel hebt dat de mensen in de kerk zö zijn. Zo mag het niet zijn. Ik realiseer me dat een tiener soms wat zwart-wit kan reageren. Toch komt het kennelijk voor dat jongeren het gevoel hebben dat ze er in de kerk niet echt bij horen. Enkele jaren geleden hebben we als Jeugdbond een onderzoek gehouden over de betrokkenheid van tieners bij kerk en jeugdwerk. Uit dit onderzoek kwamen ten aanzien van tieners de volgende resultaten:

- 20% voelt zich in de kerk niet goed thuis;

- 36% geeft aan weinig contact te hebben met mensen van de kerk;

- 58% van de jongeren van dertien tot vijftien jaar vindt de prediking moeilijk;

- 33% van de tieners ziet het nut van huisbezoek niet;

- 38% gaat niet echt graag naar de catechisatie.

De reacties zijn best wel zorgelijk. Gelukkig blijkt dat +16 jongeren wel wat positiever denken.

Je ziet bij tieners een ontwikkeling naar twee kanten: er ontwikkelt zich een stuk betrokkenheid bij de kerk of er is sprake van een langzamerhand weggroeien van de gemeente. En dat laatste is verontrustend.

Het mag duidelijk zijn dat jongeren in de leeftijdsfase onze aandacht vragen. Een marsmannetjes-houding mag er in de gemeente niet zijn.

Welke zorg moet de kerk geven?

Tieners verdienen aandacht. In de eerste plaats in ons gezin, maar ook in de kerk; tijdens de preek, op het huisbezoek, tijdens de catechisatie en op de vereniging.

Het is te begrijpen dat tieners niet in elke preek aandacht kunnen krijgen. Toch zal een predikant er goed aan doen om ze bij de preek te betrekken. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. De ene keer door het thema van de preek toe te spitsen op jongeren. De andere keer door vanuit de Bijbelse geschiedenis de lijn door te trekken naar de leefwereld van de jongeren. En weer een andere keer door de vertolking van het geestelijk leven ook aan hun hart te leggen.

In leesdiensten is dat moeilijker. Toch zal een ambtsdrager in een gemeente met veel jongeren - met name in de ochtenddienst - bij voorkeur een Bijbelse geschiedenis kiezen of een preek waarin jongeren aangesproken worden.

Tijdens de catechisaties zijn daarvoor meer mogelijkheden dan in de kerkdiensten. De catechisatie biedt de mogelijkheid om naast de overdracht van de lesstof met jongeren in gesprek te zijn over de Bijbelse waarheden en de betekenis daarvan voor jongeren in deze tijd. Er komt veel op jongeren af en daarom is het van belang om hen toe te rusten en met hen in gesprek te zijn over de dingen die hen proberen af te trekken van de Heere en Zijn dienst.

Tijdens de huisbezoeken zullen de jongeren van deze leeftijd bij het gesprek betrokken moeten worden. Ambtsdragers doen er goed aan duidelijk te maken wat het huisbezoek wil zijn en dat het goed is dat jongeren aan het woord komen. En als een ambtsdrager het gevoel heeft dat het niet zo gaat, dan is het van belang zo'n jongere nog eens persoonlijk te benaderen.

In het gezin is vitamine A, B en C (aandacht, belangstelling, contact) van belang, maar dat geldt evenzeer in de kerk. Een ambtsdrager die liefde heeft voor de jongeren, zal wegen zoeken om eens een goed woord van de Heere te spreken. En juist dat kan zo belangrijk zijn!

In het jeugdwerk liggen bij uitstek mogelijkheden om jongeren het gevoel te geven dat ze er in de gemeente echt bij horen. Daarom is het zo belangrijk dat ouders hun kinderen stimuleren tot deelname aan een tienerclub.

Het begint thuis

Er wordt aan alle kanten een beroep gedaan op onze tieners. Je hebt als tiener maar te kiezen: voor je vriendengroep, voor je klasgenoten, voor een sportclub, de muziekles, de club of vereniging van de kerk, enzovoort. Ouders zullen daarover regelmatig in gesprek zijn met hun jongen of meisje van veertien, vijftien jaar. U kent de vragen: is dat nu wel echt nodig? Hoe staat het met je schoolwerk? Denk je aan de catechisatieles? Heb je er erg in dat het vrijdag- of zaterdagavond weer vereniging is?

Wat het laatste betreft laten ouders de moed soms zakken. Je kunt ze tenslotte niet dwingen. Dat is waar. Intussen zullen we onze jongeren van twaalf tot zestien wel stimuleren. Het gaat er om dat er een positieve traditie ontstaat door de kinderen jong bij het jeugdwerk te betrekken. De tienervereniging hoort er helemaal bij.

Ouders doen er goed aan om dat ook met andere ouders af te stemmen. Opvoedingsavonden in de gemeente kunnen daarbij helpen. Laten we binnen de gemeente als ouders elkaar steunen en samen onze jongeren stimuleren en met hen meeleven. Het is echt van belang om na te gaan waarover we in onze gezinnen zoal praten. Uit een enquete onder 1700 catechisanten (van 13 tot 16 jaar) bleek het volgende:

89% geeft aan dat er thuis gepraat wordt over school;

63% geeft aan dat er gesproken wordt over 'het baantje';

55% geeft aan dat er thuis gepraat wordt over de preek;

44% geeft aan dat er thuis gepraat wordt over de catechisatie;

47% geeft aan dat er thuis gepraat wordt over de club/vereniging.

Dat er thuis gesproken wordt over school zal duidelijk zijn. In ongeveer de helft van de gezinnen wordt regelmatig over de kerk en wat daarmee te maken heeft gesproken. Uit een eerder gehouden enquête kwam ook als belangrijk gegeven dat jongeren het belangrijk vinden als er thuis een goede sfeer is en er over van alles gesproken wordt. Opmerkelijk is ook dat jongeren uit een gezin waar een open sfeer is zich positiever uitspreken over kerk, ambtsdragers en catechese als in een gezin waarin dit niet het geval is.

Intussen blijft het teleurstellend dat in de helft van de gezinnen niet gesproken wordt over de catechese. U moet zich eens voorstellen dat de dominee of een ouderling elke week uw jongen of meisje op catechisatie heeft. Zou u niet willen weten hoe uw kind daarbij betrokken is? Zou u niet willen weten waarover er gesproken is?

Kunt u zich voorstellen dat meer dan de helft van de ouders niet nagaat of de vragen geleerd of gemaakt zijn? Dat zou onder ons niet voor moeten komen.

En het gesprek over de club of verenigingsavond. Informeert u wel eens hoe het is geweest? Wat er aan de orde is geweest? Hoe uw jongen of meisje de avond heeft ervaren? Wellicht kunt u wat bijsturen, verhelderen of stimuleren! In elk geval zal er over deze dingen gesprek moeten zijn. Belangrijk is dat u daar vroeg mee begint en dat probeert vast te houden als ze twaalf, dertien, veertien jaar zijn. Juist ook om de band met de gemeente te versterken. Het is ook waardevol om jongeren van deze leeftijd aan te spreken op hun eigen verantwoordelijkheid. Als jij afhaakt, wat doe je dan voor positiefs voor leeftijdgenoten? Ben je er dan niet medeverantwoordelijk voor als jongeren van jouw leeftijd afhaken en misschien wel weggroeien van de kerk?

En als het gesprek in het gezin stokt, probeer het als ouder weer op gang te brengen. Maak het vooral niet al te zwaar en probeer het spontaan te houden. Benut de momenten waarop het gaat. Aan de afwas, bijvoorbeeld; of tijdens een autorit of tijdens een karweitje waar je samen aan bezig bent.

Helaas verliest in onze tijd de kerk steeds meer betekenis voor jongeren. Ook bij ons. Het lijkt soms wel of de kerk alleen betekent: zondags tweemaal anderhalf uur zitten... En dan stopt het wat de kerk betreft. De hele week gaat het om school en vrijetijdsbesteding. En de kloof wordt groter.

Wat is het belangrijk dat er ouders, ambtsdragers en jeugdleiders zijn met een bewogen hart. De kerk kan niet alles. Maar als jongeren zo'n gevaar lopen, zullen we als ouders en ambtsdragers de banden ineen moeten slaan om na te gaan wat we samen kunnen doen om met onze jongeren het gesprek aan te gaan en hen te stimuleren tot een actieve betrokkenheid bij de gemeente. Hoe belangrijk is hiervoor ook te werken aan een positieve traditie!

Een baantje of de vereniging?

Het is vrijdagmiddag. De kinderen van de familie De Korte kunnen weekend houden, na een drukke vermoeiende week op school in Gouda en Amersfoort. Hanneke heeft een boek gepakt en zit onderuit op de bank. Wim luistert boven naar muziek en Arjan ligt op de grond de krant te lezen. Met een zucht slaat Arjan de krant dicht en denkt: "Tja, als dat eens zou kunnen..."

Onder het eten begint Arjan: "ln de krant staat een advertentie van Albert Hein. Ze vragen iemand voor de vrijdagavond. 't Lijkt me eigenlijk wel wat en wat extra zakgeld is nooit weg..."

Het blijft even stil, tot vader zegt: "En de jeugdvereniging dan?" Arjan haalt z'n schouders op. "Wim gaat toch ook niet meer? Hij gaat elke vrijdagavond voetballen. Trouwens, er is niks aan op de club." Vader en moeder kijken elkaar eens aan. Zullen alle discussies nu weer beginnen? En wat zegt Hanneke straks?

1. Welke activiteiten hebben uw kinderen op de vrijdag- en zaterdagavond?

2. Welke indruk hebt u van de vrijetijdsbesteding van de jongelui?

3. Wat kunnen we als ouders doen, om onze kinderen te stimuleren, als het gaat om:

• mee te doen met de jeugdverenging;
• doordeweeks mee te gaan naar de kerk (kerkdienst, gemeenteavond, zendingsavond);
• actief te zijn in de gemeente (voor de zending, evangelisatie, verkoping, kerkbouw).

Reacties

Wilt u reageren op de inhoud van deze katern? Heeft u suggesties voor thema's die we aan de orde kunnen stellen? Uw reactie stellen we op prijs. Stuur uw brief naar Werkgroep Daniël-opvoedingskaternen, t.a.v. J. Leune, Postbus 79, 3440 AB  Woerden. Of mail naar j.leune@cbgg.nl.

Opvoedingskaternen

De opvoedingskaternen worden uitgegeven onder verantwoordelijkheid van de redactie van Daniël, die voor de uitvoering een werkgroep benoemd heeft, bestaande uit R.A.N. Hooglander-Bijvank, A. Teerds-Gertenbach, H. de Groot, J.H. Mauritz en J. Leune.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen