Kerken tussen de Kiwi's

Nieuw-Zeeland ligt meer dan 20.000 kilometer 'naar beneden' en bestaat uit een paar eilanden, die samen acht keer zo groot zijn als Nederland. Eén Gereformeerde Gemeente telt het land: Carterton. Klein en jong: nog geen zestig leden en nauwelijks zeventig doopleden. En driekwart van de gemeente van Carteron is jonger dan vijfentwintig jaar.

Ds. Vergunst - 41 jaar en zoon van wijlen ds. A. Vergunst - nam twee jaar geleden een beroep aan naar de Nieuw-Zeelandse gemeente. De eerste twintig jaar van zijn leven woonde hij 'gewoon' in Nederland. Toen zijn vader in Kalamazoo (USA) overleed, verhuisde de Pabo-leerling alsnog naar de andere kant van de oceaan "omdat mijn moeder daar bleef wonen. Ik heb daar - nadat ik mijn opleiding had afgemaakt - toen bijna acht jaar voor de klas gestaan."

Een beetje 'een vreemdeling' voelt de predikant zich wel. "Het is meer dan twintig jaar geleden dat ik Nederland verliet. In die jaren ben ik wel een paar keer terug geweest, maar er is zoveel veranderd op kerkelijk en maatschappelijke gebied."

Totaal onbekend

In 1990 werd ds. Vergunst aangenomen als student voor de Theologische School in Amerika. Vier jaar lang kreeg hij vooral les van ds. C. Vogelaar. "Onvergetelijke jaren", noemt hij zijn Theologische School-periode.

"In het derde jaar van mijn theologische opleiding legde de Heere een groot persoonlijk kruis op. Na de geboorte van ons vijfde kind kwam het openbaar dat mijn vrouw, Melanie, een kwaadaardige hersentumor had. Al snel na de operatie, waarin een stuk van haar hersenen werd weggehaald, zijn we terugverhuisd van New Jersey naar Michigan, omdat daar al onze familie woonde. Bijna twee jaar later overleed Melanie. Er is gegronde hoop voor haar, omdat ze in haar korte leven blijk mocht geven van het zaligmakend en toevluchtnemend geloof in de Ene Naam: Jezus Christus. In die tijd voordat mijn vrouw overleed, beëindigde ik de theologische opleiding en nam het beroep naar Kalamazoo aan. Daar heb ik de gemeente voor zes jaar bediend in Woord en sacrament. Twee jaar nadat mijn eerste vrouw is overleden, ben ik hertrouwd. Mijn tweede vrouw, Michelle, werd ineens moeder van vijf kinderen. Sindsdien hebben we twee andere kinderen mogen ontvangen." In Kalamazoo kreeg ds. Vergunst in 1998 een eerste beroep van Carterton. "Ik wist bijna niets van deze gemeente. Alleen dat ze bestond. Het beroep liet me niet los, maar omdat het niet duidelijk was, heb ik bedankt. Ik merkte een sterke trekking van die totaal onbekende gemeente. De Heere legde een last op die ik niet meer kwijtraakte. Een aantal maanden later heb ik de gemeente bezocht. In 2000 kreeg ik weer een beroep en de Heere maakte het toen duidelijk. Het woord in Johannes 4 trof mij diep: En hij moest door Samaria gaan. Ik durfde toen geen 'nee' te zeggen en heb het beroep aangenomen.

"Net vakantie"

De gemeente van Carterton werd bijna 25 jaar geleden gesticht door evangelist J.J. Groen, die vanuit Nederland was uitgezonden om onder de Hollandse emigranten te werken. Ds. Vergunst: "Groen is door de Heere rijkelijk gebruikt. De geschiedenis van zo'n emigranten-gemeente heeft altijd iets boeiends. Emigranten zijn een bepaald soort mensen. Niet iedereen pakt zijn boedel op en verhuist naar het andere eind van de wereld. De leden van deze kerk vormen dan ook een bonte verscheidenheid van verschillende 'bevindelijke rechtse' kerkgenootschappen en komen ook nog eens van verschillende streken in Nederland. Dat botst wel eens, om het voorzichtig te zeggen. Toch begint de gemeente in de laatste jaren te rijpen."

Zo'n kleine gemeente met een eigen dominee terwijl er in Nederland gemeenten zijn die misschien wel tien keer zo groot zijn, zonder dominee? "Een grote zegen voor Carterton", vindt ds. Vergunst. "Maar vergeet niet dat voordat ik hier kwam, de gemeente meestal maar één of twee keer per jaar een dominee had, die dan het Woord en de sacramenten bediende. Voor mij persoonlijk was de 'kleine gemeente' één van de redenen dat ik niet naar Carterton moest gaan. Het werk in Amerika is groot en waarom moet ik nu naar Carterton? God heeft me toen laten zien dat Filippus voor één iemand naar de woestijn moest! Nadat ik hier kwam, heb ik het heel moeilijk gevonden om m'n 'draai' te vinden. Van een drukke en intensieve gemeente en verscheidene consulent-gemeenten in Amerika viel ik ineens in een gat. Het levenstempo in Nieuw Zeeland is beduidend langzamer en ik vond het net vakantie hier in het begin."

Zelfmoordcijfer

De band met Nederland is er nog wel. Ook in Carterton. "Bijna al de oudere leden of hun ouders zijn in Nederland geboren. Ook kerkelijk hoort Carterton officieel bij Nederland. Die band wordt onderhouden via het Deputaatschap Buitenlandse Kerken. Aan de andere kant ontwikkelt de gemeente van Carterton zich toch als een Nieuw-Zeelandse gemeente. Dat is heel belangrijk, want in het verleden stond dit kerkje bekend als de 'Dutch Church'. Het was een hindernis voor de Kiwi. De laatste jaren heb ik mijn voelhorens uitgestoken om van de Kiwi's zelf te horen wat hun indruk van onze kerk is. En dan hoor je soms dingen die niet kloppen: 'Jullie spreken allemaal Hollands in de kerk'. Of: 'Wij Kiwi's zijn niet welkom'. Maar je hoort ook positieve dingen. Toch is het belangrijk dat een kerk zich cultureel wat aanpast om meer aanspreekbaar of toegangelijker te zijn voor de inheemse bevolking. We wonen hier niet in Nederland, maar in Nieuw-Zeeland. Het is mijn verlangen om als kerk iets te mogen betekenen, ook voor de jeugd in Carterton. De jeugdproblemen in onze streek zijn enorm groot. De zelfmoordcijfers onder jonge mensen in Nieuw-Zeeland zijn één van de hoogste in de wereld. We hebben een roeping om hen te helpen."

Hoewel ds. Vergunst Nieuw-Zeeland één van de mooiste landen van de wereld noemt, typeert hij het tegelijk als "een geestelijke woestijn. Nieuw- Zeeland is rijk aan natuurschoon, maar geestelijk enorm arm. Het kerkelijke meeleven ligt rond de twee procent, al noemt meer dan zestig procent zich 'christen'. De Kiwi's zijn een apart volk. Gastvrij, maar praat niet over God: 'Godsdienstig zijn is goed voor jou, maar val mij er niet mee lastig'. Ik probeer wat evangelisatiewerk te doen in de gemeenschap, maar tot nog toe heb ik geen enkel echt, diepgaand geestelijk contact kunnen opbouwen met de Kiwi's.

Kort na mijn aankomst hier hebben we een 'Home Mission Committee' - zeg maar: een evangelisatiecommissie - gevormd onder leiding van de kerkenraad. Onze taak is om vorm te geven aan het evangelisatiewerk in en rondom Carterton. Het doel is om mensen met het Woord in aanraking te brengen. We hebben een aantal 'community lectures' georganiseerd, waarin ik heb gesproken. Op die avonden, die in een ander gebouw in het nabijgelegen Masterton worden gehouden, probeer ik Gods Woord te brengen, toegespitst op Nieuw-Zeeland. Bijvoorbeeld: Hervormingsdag is hier helemaal niet bekend en daarom hebben we op 31 oktober een herdenking gehouden.

We verspreiden ook folders bij bepaalde gelegenheden. Vorige maand hebben we voor het eerst een 'book-table' opgezet tijdens een lokale marktdag, waarin we goede boeken proberen te verkopen. Het is soms een zoeken naar een aanknopingspunt. De Kiwi is heel moeilijk aanspreekbaar op het geestelijk gebied. Mag ik de jongeren en jeugd in Nederland opwekken om onze gemeente in het gebed op te dragen?"

Weinig huwelijken

Pastoraal werk is naast het prediken van het Woord mijn belangrijkste taak. Een kleinere gemeente betekent wel twee preken op een zondag, verschillende catechisatieklassen, twee Bijbelstudie-avonden en een jeugdvereniging, maar minder ziekenbezoek, weinig begrafenissen - één in twee jaar - en weinig huwelijken. En het maakt weinig uit in de voorbereiding of je honderd of duizend leden in de kerk hebt.

Over de huwelijken maakt ds. Vergunst zich best wel wat zorgen. "Onze jonge mensen vinden het moeilijk om een levenspartner te vinden, omdat de gemeente klein is en er weinig behoudende groepen zijn in de omgeving. Dat is een groot nadeel als je zo afgelegen woont. Ik bid wel eens of de Heere banden wil leggen in ontmoetingen tussen jongeren die tot het huwelijk mogen leiden."

Carterton heeft een eigen JeV: Sola Scriptura. "Elke maand komen ze samen op vrijdagavond. De avond bestaat uit een onderwerp en een discussie. Na afloop gaat de JeV nog voor een spel naar de gymzaal. Een keer per jaar wordt er een kamp georganiseerd; dit jaar drie dagen en twee nachten. En naast de gewone jeugdvereniging, organiseren de jonge mensen verscheidene andere 'outings', uitjes. Ook komen ze bijna elke maand samen in de pastorie voor een avond zingen en discussiëren. Een aantal jongelui neemt dan een fluit mee en zo zingen we rond de piano."

Even langskomen

Ongeveer de helft van de Nieuw-Zeelandse jeugd zoekt een baan in het boerenbedrijf of andere ambachten. Vooral voor ambachtslieden, zoals timmermannen, is er nogal veel werk hier." Iets om in overweging te nemen "voor de lezers van Daniël" denkt ds. Vergunst. "Ook boeren kunnen altijd wel werk verschaffen. Sommige boeren vinden het moeilijk om goede werkers te vinden. Langskomen is altijd mogelijk", zegt ds. Vergunst. "Laat ons dat maar even weten."

De andere helft van de jongeren gaat studeren. De universiteit ligt op zo'n anderhalf uur rijden van Carterton. "De studenten van de gemeente wonen daarom bijna allemaal op kamers. En daarom houden we een Bijbelstudie voor hen dicht bij Palmerston North, de stad waar ze studeren. De jeugd die niet naar de universiteit gaat, komt dan met mij mee of gaat met eigen vervoer en we ontmoeten elkaar in het huis van één van de gemeenteleden die hier een uur vandaan woont."

Het viel ds. Vergunst op dat de jeugd hier "meer behoudend leeft dan in Nederland. Het trof me toen we hier kwamen, dat veel jongeren nog activiteiten ondernemen met hun eigen familieleden. Vooral de avonden waarop de ene familie de andere familie bezoekt, zijn heel fijn. Ik vind het dan ook jammer om te zien dat daar bij de oudere jeugd toch wat verandering in komt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen