Oorlog tussen Joden en Arabieren

Oorlogsboeken zijn spannend. Boeken over het verzet in de Tweede Wereldoorlog of zo. Maar er is veel meer gevochten op de wereld dan alleen hier in Nederland. Israël is zo'n land waar heel veel is gestreden. En nog steeds is er geen vrede...

Hoofdrolspeler is Asjer Cohen, een Joodse jongen uit Nederland. Familie heeft hij niet meer, die is door de Duitsers vermoord in de Tweede Wereldoorlog. Samen met Sam en Leah Katan probeert hij naar Palestina - nu Israël - te reizen. Een gevaarlijke tocht, want de Engelsen - die toen de macht hadden in Palestina - wilden niet dat Joden daarheen gingen.

Het eerste boek begint midden in die gevaarlijke tocht: de drie Joodse kinderen lopen 's nachts samen met andere Joden door een haven, op weg naar een schip dat ze naar Israël zal brengen. Het schip blijkt al propvol te zitten met andere Joden, die ook weg willen uit Europa.

Eenmaal op zee, blijkt niet iedereen zeebenen te hebben... Heel wat mensen worden zeeziek. "Goed dan, eerst de dierenvrienden. Die kunnen de haaien gaan voeren!" roept de bootsman. "Wil iedereen beneden zijn eigen vuil opruimen? Anders glijden we straks uit over de prut."

Woedend

Ondanks de zeeziekte, wat kleine ruzies en een spannende controle door de Franse marine komen ze aan in Israël, in Erets Jisraeel zoals de Joden zeggen.

De drie komen in de kibboets Degania, een soort dorpje. Daar leren Asjer, Sam en Leah Hebreeuws, gaan ze naar de markt en werken ze op het land. Daar maken ze ook kennis met de haat van de Arabieren, als Syrische vliegtuigen en troepen de kibboets aanvallen...

"Dan een luide schreeuw: 'Weg! Weg! Zoek dekking!' Met donderend lawaai schieten drie toestellen op de kibboets af. De bomluiken gaan open. Daar staat Chajim. Met ogen, brandend van haat, kijkt hij de straaljagers na. Op de bommen let hij niet. Als de zesde bom explodeert, staat hij nog rechtop. Zo treft hem een gloeiende scherf. Zonder een woord te zeggen zakt hij in elkaar. Chajim is in één ogenblik uit het leven weggemaaid."

Na de aanval vertrekt Asjer naar Jeruzalem, om daar te vechten. Gevechten tot het bittere eind: velen sneuvelen. Toch houden de Joden moed. Maar of dat helpt?

Het tweede boek begint op 14 mei 1948 als de Joodse leider David Ben Goerion de staat Israël uitroept. Woedend zijn de Arabieren en voor de Joden is het duidelijk: er komt weer oorlog. Sam en Leah zijn nog steeds in Degania als de oorlog uitbreekt. De strijd rond de kibboets is hevig en veel, heel veel soldaten sneuvelen.

In Jeruzalem is het niet minder erg... Daar vecht Asjer samen met Chananja. Totdat de stad moet worden overgegeven aan de soldaten van Jordanië. Toch wil niet iedereen zich overgeven. Sommigen vechten door. Chananja is een van die vechters. Totdat...

Vingers

"Als Asjer de zaal binnengaat, staat hij ontzet stil. Voor hem, uitgestrekt op een matras, ligt Chanaja. De jongen grijpt de deurpost. 't Is of zijn hart stilstaat. 'Chanaja', fluistert hij, 'o, Ilan, daar! Chanaja!' In zijn stem is een intens verdriet. Voorzichtig duwt de bejaarde man de jongen voor zich uit. Bij het bed blijven ze staan en staren op de roerloze gestalte." 

En toch, ondanks alle verliezen, lukt het de Joden om de vijand tegen te houden. Sam komt de oorlog levend door, maar mist wat stukjes van zijn vinger. Gili, zijn vriendin, mist ook twee vingers. Asjer eindigt in het ziekenhuis, maar met Lea als zijn vriendin.

De laatste twee boeken gaan over de Zesdaagse Oorlog in 1967 en de Yom Kippoer-oorlog in 1973. Asjer en Sam zijn dan allang getrouwd met Leah en Gili. En allebei hebben ze kinderen, die ook in het leger zitten en meevechten.

"Voorzichtig legt Yossi het lichaam van de dode languit op de bodem van het voertuig, sluit de ogen en rolt hem met het gezicht naar de wand. Met een teer gebaar spreidt hij een doek uit over het hoofd van Jigal, die zo plotseling de eeuwigheid is ingegaan. Hij weet het: zijn plaats is nu in de koepel. Het is de gevaarlijkste plek."

Israël lijkt de twee oorlogen bijna te verliezen, maar wint uiteindelijk toch. Het laatste boek eindigt wat triest als Asjer sneuvelt, al haalt Israël dan wel de overwinning. "Wat door de Arabieren zo prachtig was opgezet en zoveel beloofde, is grandioos mislukt. Het Israëlische leger is overwinnaar. Maar niet door eigen kracht."

Eerlijk 

De boeken zijn spannend geschreven. Zoals alle boeken van Kanis. Alsof het voor je ogen gebeurt. Dat is trouwens niet altijd even leuk, want er sneuvelen vaak en veel mensen. Van het ene op het andere ogenblik in de eeuwigheid! Kanis schrijft dat ook, al heb je daar niet altijd erg in omdat de dood van de soldaten vaak erg gedetailleerd wordt beschreven. Een beetje eng en soms wel erg aangrijpend is het daarom, om te lezen hoe de mensen omkomen. Nog aangrijpender is het dat sommige stervenden God wel aanroepen, maar de Heere Jezus niet kennen.

Eerlijk zijn de boeken ook. Niet alle Joden zijn goed. En niet alle Arabieren zijn schurken. De soldaten uit Jordanië bijvoorbeeld. "Asjer, Ilan en de anderen kunnen hun ogen bijna niet geloven als ze zien wat er gebeurt. Het dappere Arabisch Legioen geeft de strijd op. Behoedzaam dragen de legionairs hun gesneuvelde en gewonde kameraden weg. In diep stilzwijgen zien de Joden het aan. Niemand grijpt zijn geweer om de terugtrekkende vijand te bestoken. Op gewonden schiet je niet."

ledere keer heeft Israël de strijd weer gewonnen. Goed leger natuurlijk. Toch is dat het niet. Niet voor niets heeft Kanis zijn tweede boek "Gewoerot" genoemd. "De grote daden van God", betekent dat. '"Eh, hou je haaks buurman. Ze krijgen ons er niet onder.' 'Als de Almachtige ons helpt, niet', antwoordt Asjer. 'Hier! Iets voor de moeite.' Hij frunnikt een klein rolletje tevoorschijn uit z'n zak, stopt het Oezi in handen en stapt haastig uit. 'Het goeie, hoor en bedankt voor de lift.' Een beetje beteuterd maakt Oezi het rolletje open. Zie je wel! Een stukje uit het Oude Testament! Toch nieuwsgierig buigt hij zich naar de pieterige kleine lettertjes en leest: 'Wanneer gij zult uittrekken tot de strijd tegen uw vijanden, en zult zien paarden en wagens, een volk sterker dan gij, zo zult ge voor hen niet vrezen; want de Heere God is met u Die u uit Egypteland heeft gevoerd.'"

De boeken zijn uitgegeven door uitgeverij De Banier te Utrecht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen