Musiceren, een kunst..
"Muziek is een middel om God te eren"
Maandagmiddag, het achtste uur. De stilte is in de aula van de 'Marnix' ver te zoeken. Honderden leerlingen, beladen met een zware rugtas, haasten zich via de aula naar de uitgang. Voor hen zit de schooldag erop. Er is ook nog wat verkeer in tegengestelde richting: zo'n vijfenveertig 'musici' haasten zich naar de aula, waar de stoelen klaar gezet zijn voor het schoolorkest. Vioolkoffers gaan open. Muziekstandaards worden klaargezet. Voorin, op de piano, ligt een stapel nieuwe muziek. 'Preludium' is vandaag aan de beurt. "Geef eens een 'a', meneer". De gevraagde 'a' wordt aangeslagen op de piano en al snel overgenomen door de violen, dwarsfluiten, blokfluiten, panfluiten... Helaas, geen trompet dit cursusjaar. De trompettist is wegens goede resultaten bevorderd naar een andere locatie en ook de hoboïst is er niet meer bij: examenjaar, geen tijd! Als de instrumenten gestemd zijn gaan we beginnen. "Eerst 'Wohl mir', jongelui!" Even later klinken bekende Bachklanken door de inmiddels stil geworden ruimte...
Muziek maken geeft ontspanning. Na een drukke schooldag met elkaar musiceren, is een prachtige bezigheid. Even je gedachten op een ander spoor... En het werkt ook samenbindend. Muziek geeft een saamhorigheidsgevoel, staat er in de methode die in het voortgezet onderwijs veel wordt gebruikt. En die saamhorigheid is niet verkeerd, want in onze tijd is er zoveel 'ik'. Juist dat samenspel, het op elkaar afstemmen en naar elkaar luisteren, zijn de waardevolle aspecten van het samen musiceren. Samen iets moois laten klinken! De mogelijkheden om samen te musiceren zijn niet onbeperkt. Helaas zijn er veel (amateur) orkesten waarin je niet mee kunt doen. In verband met de muziekkeuze, of omdat de zondag in het geding is. De laatste jaren worden in onze gezindten orkesten opgericht, waar wat verder gevorderde musici een plaats kunnen vinden. Ook een schoolorkest voorziet duidelijk in een behoefte. Naast bewerkingen van muziek van bekende en onbekende componisten uit de muziekgeschiedenis, mogen de psalmen en geestelijke liederen in de instrumentale muziek een plaats krijgen. De belangrijkste functie van muziek mag immers niet de schoonheid op zich zijn. In de muziekmethode Laat zang en spel is de eerste functie: muziek is een middel om God te eren.
David
De kleinste is nog overig, en zie, hij weidt de schapen (1 Samuël 16: 11). In de uitgestrekte velden van Bethlehem trekt David rond met zijn kudde. Daar, in de stilte, neemt de jonge herder zijn harp en hij zingt: De HEERE is mijn Herder, mij zal niets ontbreken. Hij doet mij nederliggen in grazige weiden; Hij voert mij zachtkens aan zeer stille wateren. Het zal ongetwijfeld heel mooi geklonken hebben, want zijn muzikale gaven blijven niet onopgemerkt. Eén van de jongelingen van Saul zegt van hem: Zie, ik heb gezien een zoon van Isaï, den Bethlehemiet, die spelen kan; en hij is een dapper held en een krijgsman en verstandig in zaken en een schoon man, en de HEERE is met hem (1 Samuël 16: 18). Het was dus niet alleen van David bekend, dat hij goed musiceren kon, maar het was ook bekend dat de Heere met hem was. De HEERE ziet het hart aan (1 Samuël 16: 7), had de Heere tegen Samuël gezegd. Het hart van David was vervuld met de vreze des Heeren. Dat was aan hem te zien en dat was van hem te horen. Dat bepaalde ook de keuze van zijn muziek en dat was in zijn gezang te horen.
Doel
Musiceren vraagt telkens weer om het maken van een keuze. In de wereld om ons heen klinkt zoveel muziek. En die 'wereld' is ook in ons hart. Dat maakt musiceren moeilijk. Het betekent dat je muziek moet beoordelen en jezelf moet afvragen welk muziekstuk, welke liederen je kiest. Welk instrument speel je? Naar welke muziek luister je op je walkman? Het zijn vragen, die je niet zomaar naast je neer kunt leggen. Wat is het diepste motief, het uiteindelijke doel van mijn muzikaal bezig zijn! Die vraag geldt niet alleen voor jongere, maar ook voor oudere musici. Wat is het doel van mijn orgelspel, mijn kooruitvoering, mijn dirigeren of meewerken tijdens een concert. Wie ontvangt uiteindelijk de eer?
Hetzelfde geldt ook voor het luisteren. Niet elk concert kun je bezoeken, niet elke cd hoort in je cd-speler thuis. Niet elk instrument en niet elk orkest of elke muziekgroep is er voor jou en niet alle liederen mag je zingen! In Kolossenzen 3 lees je twee keer: Al wat gij doet... Zoek het eens op!
De duivel maakt listig misbruik van de schone gave van muziek. Zijn muziek klinkt soms aantrekkelijk, maar de uiteindelijke bedoeling van die muziek is: niet God op de troon maar de mens en tenslotte de duivel zelf.
Probeer jezelf eens eerlijk af te vragen wat het doel is van de muziek die jij speelt of luistert! Misschien moet er dan een bepaald muziekboek dicht, of moet er een cd de vuilnisbak in. Dat is misschien niet gemakkelijk maar wel eerlijk. Het is niet eerlijk om een cd toch te houden, omdat je vindt dat "track 2 en 9 wel kan."
Studeren
Muziek is een gave van God. Hij wil muziek ook gebruiken. In de Bijbel neemt muziek een grote plaats in. Op meerdere plaatsen in de Bijbel lezen we een opwekking tot zingen en spelen. Daarbij gaat het altijd om de verheerlijking van Gods naam. Zingt Hem een nieuw lied; speelt wel met vrolijk geschal (Psalm 33: 3). Het 'boek der Psalmen' het liedboek in de Bijbel, heeft de Heere gebruikt in het leven van velen van Gods kinderen. Zij mochten troost ontvangen, bemoedigd worden, of de Heere leerde hen de weg door te spreken met Zijn Geest in hun hart door middel van de psalmen of geestelijke liederen: Eens was ik een vreemd'ling voor God en mijn hart..., maar, nu reis ik getroost.
Muziek maken vraagt studie. Als je zingt in een koor, dan vraagt het tijd. Tijdens de wekelijkse repetitie in een zaal van de kerk worden de koorpartijen gestudeerd. Van tijd tot tijd worden uitvoeringen gegeven, om het gestudeerde te laten horen. Psalmen en geestelijke liederen zingen, die hun oorsprong vinden in Gods Woord. Het is een activiteit die ik je graag wil aanbevelen.
Als je les hebt op je instrument, op de muziekschool of privé, dan moet je dagelijks studeren. Oefening baart kunst. Dat kunstzinnig aspect van muziek moeten we niet laten varen. In het Oude Testament lees je hoe kunstig de tabernakel en later de tempel werden vervaardigd. Maar ook in deze geldt: Wijdt Hem uw kunst.
Ons hart
De Heere is met hem, zei een jongeling van David. Hoe is het in jouw en mijn hart en leven? De Heere ziet het hart aan. Als je daarover nadenkt, dan zie je dat er ook in muzikaal opzicht zoveel gebroken en verzondigd is. Muziek wordt misbruikt tot eer van de wereld of tot eer van onszelf. Wij hebben genade nodig in ons leven om de Heere te dienen. Gods eer gaat wegen als de Heere in je hart werkt. David wist daar ook van. Hij vraagt of de Heere Hem voor trotsheden wil bewaren. In Psalm 19 zegt hij: Houd Uw knecht ook terug van trotsheden; laat ze niet over mij heersen; dan zal ik oprecht zijn, en rein van grote overtreding. Als je dit mag betrekken op je muzikale activiteiten, dan is er ook plaats voor het vervolg van deze Psalm:
Laat U mijn tong en mond,
en 's harten diepsten grond
toch welbehaaglijk wezen.
Corianne van Luttikhuizen
Ik heb vioolles op muziekschool 'Dubbelsteijn' in Dordrecht. M'n moeder speelde viool, toen mocht ik ook op vioolles en dat leek me wel leuk. En ik heb er geen spijt van. Ik studeer bijna elke dag viool en heb sinds kort ook pianoles. Vorig jaar heb ik met de kerstzangavond in de kerk gespeeld en dit jaar op de voorspeelavond in de muziekschool. Ik doe binnenkort A-examen. In het schoolorkest vind ik het leuk om met anderen samen te spelen. Ik vind het fijn om elke keer weer iets nieuws erbij te leren.
Anton van de Visch
Ik speel al vijf jaar orgel. Ik heb voor orgel gekozen, omdat het een mooi instrument is en je kunt er veel mee doen. Muziek maken is mooi. Je kunt er je gevoel in kwijt, het is gezellig als je met elkaar muziek maakt. Ik heb privé-orgelles. Daarom speel ik elke dag een half uur en daarnaast speel ik ook nog vaak op de piano. Op de catechisatie en de jeugdvereniging begeleid ik de samenzang en toen mijn oom trouwde mocht ik spelen tijdens de kerkdienst.
Bertine Geijtenbeek
Ik speel elke dag ongeveer twintig minuten gitaar, omdat ik les heb op de Toonkunstmuziekschool in Dordrecht. Ik speel klassiek gitaar. Ik heb voor dit instrument gekozen, omdat mijn moeder vroeger weieens gitaar speelde en dat vond ik mooi. Soms speel ik op voorspeelavonden, of op A.M.V. (Algemene Muzikale Vorming). Bij bijzondere gelegenheden bij de familie speel ik soms. Het leukste van muziek vind ik: steeds iets nieuws leren, het wordt steeds mooier en leuker en je kunt steeds beter samenspelen.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 november 2002
Daniel | 35 Pagina's