Een dam tegen open internet

Op de vijfde vergaderdag van onze Generale Synode ging het onder andere over gehandicaptenzorg, ouderenzorg, het kerkelijk bureau en kerkrecht.

's Ochtends is uitvoerig gesproken over de psycho-sociale nood die zich in toenemende mate ook onder jongeren voordoet. Er ligt veel werk voor pastoraat en hulpverlening. Veel aandacht en waardering was er voor wat er door De Vluchtheuvel gedaan wordt. Werken in zorg en onderwijs moet gestimuleerd worden, zo werd vanuit de synode gesteld.

Aan het einde van de vijfde vergaderdag komt men tenslotte toe aan het laatste rapport in het rapportenboek, het verslag van de Commissie Bezinning ICT.

Op de Synode van 1998 is deze commissie ingesteld om een voortgaande bezinning in stand te houden over met name Internet, om de gemeenten voor te lichten en contacten te onderhouden met scholen, het bedrijfsleven, de pers en de Jeugdbond.

Nee, tenzij...

De Commissie Bezinning ICT constateerde bij haar aantreden, dat de ontwikkelingen zeer snel gingen. Vanuit de scholen van Voortgezet Onderwijs kwamen signalen dat het open-internet-gebruik in de gezinnen behoorlijk steeg. Aansluitend op het uitgangspunt van de vorige Generale Synode heeft de commissie het standpunt voor de gezinnen ingenomen, wat samengevat kan worden door 'Nee, tenzij...'. Als iemand internet niet nodig heeft, moet hij of zij het niet aanschaffen. Wie internet in huis haalt zonder dat gebruik ervan noodzakelijk is, haalt onverantwoord veel verleiding in huis. Schuilt daarin bovendien niet het gevaar van een extra bron van tijdsverspilling en het onnodig opzoeken van de beeldcultuur? Dit standpunt is het uitgangspunt geweest voor de verdere bezinning, presentaties en contacten van de commissie.

Nee...

Uit de bespreking van het rapport blijkt dat de synode vasthoudt aan het door de commissie geformuleerde standpunt 'Nee, tenzij'. Wel wordt onderkend dat zij zichzelf en de kerk daarmee in een groot spanningsveld plaatst. Preses ds. J.J. van Eckeveld formuleert het zo: "Het 'Nee, tenzij' staat tegenover het volmondig 'Ja' van de werkelijkheid. Laten we ons geen illusie maken. De ontwikkelingen zijn veel verder in de gezinnen doorgedrongen dan we beseffen." Die spanning wordt breed herkend en bepaalt in belangrijke mate het gesprek van die avond.

Ouderling N.J. Teerds, die als voorzitter van de Commissie Bezinning ICT het rapport verdedigt op de synode, is "voor de Jeugdbond op pad geweest met Mauritz en Kroon. Op de opvoedingsondersteuningsavonden over dit thema bleek, dat zo'n 50% van de aanwezigen een internetaansluiting had, waarvan maar weinigen met een filter." Ook al is het moeilijk om het commissiestandpunt over te dragen, toch is Teerds ervan overtuigd dat het standpunt gehandhaafd moest worden. De distantie (afstand houden) die daaruit spreekt, is erg belangrijk voor de gewetensvorming. Hoewel er ook voor de gezinnen niet zomaar een eenduidige richtlijn gegeven kan worden, moet het 'Nee, tenzij' uitgangspunt blijven.

Tenzij...

Het 'tenzij' hangt nauw samen met de vraag naar de noodzaak. Die zal door de gezinnen beantwoord moeten worden, in het besef dat we leven voor Gods aangezicht. Laat je studerende kinderen thuis internetten of op de universiteit? Wil je zelf je kinderen leren verantwoord om te gaan met het medium of moet de school dat doen? Dat kan per gezin verschillend liggen, maar de keuze moet bewust en onderbouwd gemaakt worden. De commissie heeft er veel aan gedaan mensen daarvan bewust te maken. Aan de ene kant heeft zij de snelle ontwikkelingen en de gevaren laten zien en bezinning daarop benadrukt. Aan de andere kant is heel praktisch ingegaan op de situaties waar internet gebruikt wordt.

De synode voelt daar wel in mee. Ds. W. Harinck staat helemaal achter het commissiestandpunt, maar constateert wel dat dit in de benadering van jongeren spanning oproept. Voor jongeren is internet vanzelfsprekend geworden. Moet je in de gewetensvorming niet wat concreter zijn? Bij het gebruik van internet zou het beste filter in je hart moeten zitten: de vreze des Heeren doet wijken van het kwade. Maar maak je gebruik van internet, dan in ieder geval met een filter; RD-net of Filternet bijvoorbeeld.

Zijn vader, ds. C. Harinck, valt hem bij. Hij is al wat ouder, maar heeft wel een pc. Het liefst zou hij helemaal geen internet zien. Jongeren staan echter in een heel andere cultuur. "Als je zegt dat je geen internet hebt, dan ben je in de ogen van de jongeren niet meer van deze wereld. Laten we zeggen: nee, tenzij. Maar als het dan nodig is, wel een gefilterd internet."

Onderwijs

Het reformatorisch onderwijs is met het Reformatorisch Dagblad in onderhandeling over het gezamenlijk opzetten van een gefilterd internet. Verschillende scholengemeenschappen doen daaraan mee, andere scholen echter niet. Voor het RD is het noodzakelijk dat de scholen hun initiatief steunen en meedoen, anders is het terrein van filtering over enkele jaren helemaal verloren.

Ds. W. Visscher en ds. A. Schreuder, beiden als voorzitter aan een grote scholengemeenschap verbonden, roepen de scholen maar ook de synode op, het RD-initiatief krachtig te steunen. Bundeling van krachten is echt nodig om de ontwikkeling van open internet het hoofd te bieden. Van verschillende kanten wordt de oproep van deze predikanten ondersteund.

Anderen vinden het echter niet juist om zich 'te verzwageren met een commerciële instelling'. Wel moet er een signaal afgegeven worden. Onduidelijk blijft nog hoe men dat concreet ziet. Later op de avond wordt besloten een nieuwe commissie onder andere deze opdracht mee te geven.

De bezorgdheid over de ontwikkelingen op ICT-gebied wordt niet onder de synodestoelen en -banken gestoken. Diverse afgevaardigden benadrukken nog een keer dat je geen internet in huis moet nemen als je het niet nodig hebt. Toch beseft de synode heel goed dat je het daarbij niet kunt laten. Ouderling J.T. van den Berg benadrukt niet alleen dat veel mensen uit onze gemeenten in de ICT werkzaam zijn - met alle extra vragen die dit voor hen meebrengt - maar wijst ook op het overheidsbeleid. De overheid stimuleert het gebruik van moderne communicatiemiddelen en -technieken. De consequentie daarvan zal zijn dat het in de nabije toekomst ons hele leven doortrekt. Te denken valt aan allerlei openbare diensten, aan het via internet stemmen en belastingaangifte doen. Van den Berg vindt dan ook dat de bezinning voortgezet moet worden.

Commissie

Ds. Van Eckeveld brengt nog een ander punt ter sprake. Hij wijst op het verschijnsel 'dvd', een cd met een grote opslagcapaciteit die voornamelijk voor video wordt gebruikt. "Je kunt ze bij V&D kopen en ze bestaan voor negentig procent uit seks en geweld." Ook dat is een bedreiging. De pc wordt een apparaat waarin verschillende media worden samengevoegd: de tv, de video, internet, radio. Het terrein wordt zo breed, dat we ons er nauwelijks meer aan kunnen ontrekken. We kunnen het ook allemaal niet bijhouden. Daarom is voortgaande bezinning nodig. Er moet blijvende aandacht zijn voor deze ontwikkelingen. Gewetensvorming vanuit het besef van vreemdelingschap en het 'in Christus geheiligd zijn' (doopformulier) moet het speerpunt zijn. Hoe gaan we verantwoord om met deze ontwikkelingen? Dat moet naar voren komen in de prediking, in het pastoraat en door middel van voorlichting.

Daarbij kan een nieuwe commissie goede diensten bewijzen. Het moderamen van de synode heeft een voorstel. Wat vinden de afgevaardigden ervan wanneer er een nieuwe commissie ingesteld wordt met een bredere opdracht: een commissie 'Moderne media'? Deze commissie moet zich dan op het bredere terrein van moderne media voortgaand bezinnen en dat ook stimuleren in de gemeenten. Daarnaast zal de commissie voorlichting gaan geven en zo mogelijk een krachtenbundeling moeten stimuleren om een dam op te werpen tegen open internet.

De synode vindt het een goed plan. In de commissie worden benoemd: J.T. van den Berg, F.A. van Hartingsveldt, L.A. Kroon, ds. A. Moerkerken, ds. P. Mulder en G. Roos. De Commissie Bezinning ICT wordt hartelijk dank gezegd voor het veie werk wat zij heeft verricht.

Ds. J.W. Verweij wil aan het einde van de bespreking nog even iets kwijt, wat hem duidelijk op het hart ligt. Bij alle zorgelijke ontwikkelingen die er zijn, moeten we de kracht van het Woord niet onderschatten. Ds. Van Eckeveld onderstreept dat graag en wijst op een uitspraak van Kohlbrugge: "Werp het Woord erin en gij zult wonderen zien". Met die bemoediging gaan de afgevaardigden naar huis, intussen benieuwd naar de verrichtingen van de nieuwe commissie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen