Eva, waar ben je?

Zingen

Tot zijn verstand gekomen - wanneer is dat? Als een kind vier is en naar school gaat? Drie jaar? Twee? Zonder een duidelijke grens te trekken, wil ik wel aangeven dat het belangrijk is om zo vroeg mogelijk te beginnen. Allereerst mogen we het Woord van God zingend bij de baby brengen. Psalmen, eenvoudige geestelijke liederen. Steeds herhalend, zodat er herkenning ontstaat.

Plaatjes kijken

Rond het eerste jaar krijgen veel peuters belangstelling voor boekjes. Kijken, zomaar wat bladeren. Het ene kind zal er eerder 'aan toe zijn' dan het andere, maar als we gewone boekjes met ons kind kunnen kijken, kunnen we ook een begin maken met Gods Woord. Door bijvoorbeeld tekeningen te kijken in boekjes bij de Bijbel en er iets bij te vertellen.

Genesis 1 is voor een peuter heel eenvoudig. De schepping sluit goed aan bij zijn leefwereld. Zon, maan, sterren. Vissen en vogels. Poes en hond. Dieren die God maakte. En Hij zag dat het goed was. Tenslotte: de Heere maakte ook mama, papa, broertjes, zusjes en jou.

En blader dan maar verder. Adam, die de dieren namen geeft. De Heere, Die Adam een vrouw geeft. Maar ook: de zondeval. En de zondvloed, de toren van Babel. Verhalen die we over zouden willen slaan? Omdat we onze peuter voor al dat vreselijke willen bewaren? Kaïn, die zijn broer Abel dood slaat. De dood is heel ongrijpbaar voor een peuter. Maar 'boos zijn' op een broertje of zusje niet. Zomaar een toepassing die we dan misschien kunnen maken.

Voorlezen

Zodra we merken dat ons kind wat langer stil kan zitten, kunnen we met voorlezen beginnen. 's Morgens na het eten, bijvoorbeeld. En 's avonds bij het naar bed gaan. En maak er dan regel van: elke morgen en elke avond. Zodat ons kind al jong leert dat Gods Woord bij alle dagen van de week hoort. De ene keer zal het kind een geschiedenis wel begrijpen, de andere keer niet. Soms denk je: hij heeft helemaal niet geluisterd, en dan hoor je een woord of een naam terugkomen in het spel. Of dan zegt je peuter opeens als je een tor dood maakt: "Mag niet van de Heere". Ook een jong kind pikt vaak meer op dan we denken! En als hij het niet begrijpt, zal hij minder goed gaan luisteren. Dat was bij ons bijvoorbeeld het geval bij de geschiedenissen van koningin Esther. Toch heb ik dat gedeelte in de kinderbijbel niet overgeslagen. Begrijpen wij alles, wat we lezen?

De Bijbel lezen

Ook de Bijbel moet gewoon open gaan in het bijzijn van jonge kinderen. En als het kind nauwelijks stil kan zijn en steeds zit te draaien? Probeer het er dan heel even bij te betrekken door iets in 'zijn taal' te vertalen. Ooit hoorde ik een goede vriend op de verjaardag van zijn vijfjarige zoon Psalm 5 lezen. Terwijl hij las 'vertaalde' hij bepaalde moeilijke woorden in de taal van het kind. Even de aandacht gevangen. "Joh, dat Woord van de Heere is ook voor jou!"

Op een gegeven moment kan gevraagd worden naar het laatste woord. Of gewoon "waar las papa of mama over?" Soms komt er een duidelijk antwoord. Soms blijkt het kind niet geluisterd te hebben, of kan het niets verwoorden. Daar moeten we niet krampachtig mee omgaan. Daarin moeten we ook niet dwingen. Het ene kind is er nu eenmaal eerder aan toe dan het andere. En de ene gezinssituatie leent zich er ook eerder toe dan de andere. Het is goed om bij het Bijbellezen een volgorde aan te houden. De volgorde van het Woord, zodat een kind al jong leert: die hele Bijbel is Gods Woord, van het begin tot het eind. Ook al de wetten van Mozes - wetten van de Heere. Ook het Hooglied. Ook de brieven. Ook de Openbaring van Johannes. En laat kinderen, zo gauw ze het kunnen, maar meelezen in een eigen Bijbel. Vraag ze eens een vers hardop te lezen.

Onze eigen houding

Daarbij is onze houding heel belangrijk. Zitten wij zelf verveeld te luisteren, dan doen kinderen vaak ook weinig moeite om zich te concentreren. Maar heeft het door genade ons hart, dan kan dat een kind jaloers maken. En zelfs als we bepaalde gedeelten van Gods Woord moeilijk vinden, dan nog zal er eerbied zijn voor het Woord. Juist omdat het het Woord van de Heere is.

Ook bij het lezen uit de kinderbijbel moeten we de volgorde van het Woord aanhouden. In ieder geval één keer per dag. Bij zomaar willekeurig lezen bestaat de kans dat we onze voorkeur opleggen aan het kind. Ook geschiedenissen die ons minder aanspreken zijn Gods Woord. 's Middags of 's avonds voor het naar bed gaan, kan ervoor gekozen worden om de vertelling van school te lezen. Of om het kind zelf te laten kiezen. En ook een peuter, die al wat vertrouwd is met het Woord, kan zelf kiezen!

Naar uw vermogen

De ene moeder zal voorlezen, de andere kan zelf vertellen. Een vader doet misschien beide even graag. Een ieder mag de gaven die hij daarin gekregen heeft gebruiken en ontwikkelen. Als het maar gebeurt! Als ons kind, ons jonge kind dat Woord maar hoort. Steeds opnieuw hoort. Het staat in Deuteronomium 6! En gij zult ze uw kinderen inscherpen en daarvan spreken.

Maar 't is bij ons altijd zo druk, zo onrustig! Zullen de Israëlieten het vroeger niet druk gehad hebben? En toch: inscherpen. Dat is niet zomaar in het stof schrijven. Daar is tijd voor nodig. En daar moet (mag?!) tijd voor gemaakt worden. Wat weegt het zwaarste: allerlei verplichtingen of de zielen van onze kinderen? En neem ze maar apart, bijvoorbeeld bij het naar bed gaan. Pas zei iemand van vijftig tegen me: "Die momenten met moeder alleen, en met het Woord open, zijn me altijd bijgebleven, ook al wilde ik er als jongen van zeventien niks meer van weten".

Niet iedereen praat echter zo makkelijk. En al helemaal niet over de dingen van Gods Koninkrijk. Hoe kan ik mijn kinderen daar dan van spreken? Er staat nergens dat er welsprekende ouders gevraagd worden. De Heere vraagt om liefde tot Zijn dienst - dat wel! Maar dat vroeg Hij ook al toen wij zelf jong waren. Immers: Zoekt eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid... En dat mogen we onze kinderen op onze beurt weer voorhouden. Biddend, smekend of de Heere harde harten verbreken wil. Of Hij zonden van ouders vergeven wil. En dan gaat het eenvoudig spreken soms zomaar vanzelf, gedreven door Gods Geest.

Gewoon

Gods Woord en het jonge kind. Een jong kind, als het verstandelijk goed functioneert, leert snel. Het kan bij wijze van spreken al met de computer omgaan als hij amper drie jaar is. Zouden we het dan niet jong de dingen van Gods Koninkrijk bij moeten brengen? Zodat die dingen er in zijn leven bij gaan horen. Heel gewoon, zoals eten en drinken. Nee, niet als een moeten, met bijvoorbeeld de dreiging erachter dat ook 'kinderen kunnen sterven'. Maar vanuit de wetenschap dat we geschapen zijn om de Heere te loven. En dat elk jaar zónder Hem er één teveel is.

Dan krijg je soms zomaar een lesje uit het Woord van je jonge kind. Het was op een Avondmaalszondag. Ik paste thuis op onze jongens. Maar mijn gedachten waren in de kerk waar de Tafel van de Heere aangericht stond. Onze oudste haalde Duplo onder de bank vandaan.

"Mama, zoeken", zei hij. 

Hij zocht, en even later riep hij: "Vinden!"

Dat bepaalde me bij wie zoekt zal vinden, en ik zei het ook tegen hem. Hij keek me aan en holde toen naar de kast. Hij kwam terug met het boekje Die het verlorene zoekt en zei: "Mama, verloren schaap lezen".

Nee, in de harten van onze kinderen kunnen we het Woord niet brengen. Dat vraagt de Heere ook niet van ons. Dat is Zijn werk. Daar wil Hij om gebeden zijn. Dan komt het Woord zingende tot ons en onze kinderen: Opent uwe mond, eist van Mij vrijmoedig.

Om over te praten

• Beter tien verzen met aandacht lezen, dan een heel hoofdstuk omdat het zo de gewoonte is. Wat vindt u van die stelling? Betrek daarbij ook de leeftijd.

• Maak een overzicht hoe in een (uw) gezin in een week de Bijbel optimaal (dus niet maximaal) open gaat.

• Wat vindt u van het 'vertalen' van de Bijbel tijdens het voorlezen? Betrek daarbij ook de leeftijd.

• Hoe verhoudt zich het werk van de Heilige Geest en uw verantwoordelijkheid bij het omgaan met de Bijbel?

• Zou het kind verschil merken in het omgaan met de Bijbel van een ouder die de Heere vreest en een ouder die dat (nog) niet doet?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen