Als je in een ziekenhuis wilt gaan werken

Denk jij er ook zo over? Is het nog wel mogelijk om als christen in een ziekenhuis te werken? Welke opleidingen kun je daarvoor volgen en waar krijg je mee te maken als je gaat solliciteren? Daarover gaat dit artikel.

Zorg is niet 'in'

Vroeger gingen vooral veel meisjes de verpleging in. Er waren veel minder mogelijkheden dan tegenwoordig voor meisjes en bovendien kon je in de verpleging werken combineren met leren, zodat het ook niet veel geld kostte, maar juist geld in het laatje bracht.

Tegenwoordig is het anders. Jongeren (ook meisjes) gaan steeds vaker verder studeren en hebben daarbij de keus uit tientallen studies en richtingen. Dat is natuurlijk niet verkeerd.

Een ander gegeven is dat de mensen ouder worden, minder vaak bij kinderen kunnen wonen, minder vaak thuis verzorging kunnen krijgen door familieleden. Doordat de medische mogelijkheden enorm zijn toegenomen, zijn er meer mensen in de verpleging nodig. Voor de komende tien jaar verwacht men enorme personeelstekorten in de zorg. En dan hebben we het nog niet over - Deo Volente - de jaren daarna. De zorg heeft weinig aantrekkingskracht. Als je na de havo of de heao een baan kunt krijgen met een goed salaris, een auto van de zaak, goede arbeidsvoorwaarden en alle weekenden en feestdagen vrij, waarom zou je dan voor een baan in de verpleging kiezen?

Roeping?!

Met beroepskeuze krijgt iedereen te maken. De belangrijkste vraag daarbij is: wat wil de Heere dat ik doen zal? Daar krijg je niet altijd een duidelijk antwoord op. Sommige jongeren blijven heel lang twijfelen tussen twee of meer beroepen. Anderen kunnen er maar niet uitkomen wat echt wat voor hen is. Daarom zijn ook andere vragen van belang: wat zijn mijn mogelijkheden: wat kan ik, welke talenten heb ik gekregen, wat zie ik zitten, maar ook: wat vind ik leuk, waar gaat mijn interesse naar uit?

Is een beroep in de verzorging een speciale roeping? Lees het kader van dr. P. Blokhuis bij dit artikel eens en stel jezelf de volgende vragen: is het mijn verantwoordelijkheid soms om in de zorg te gaan werken? Kan ik de zorg zomaar naast me neerleggen?

Sollicitatie-ervaring van Maaike Gijsbertsen

21 jaar, HBO-V in Ede, afgestudeerd in juni 2001, twee keer gesolliciteerd in AZR Dijkzigt, Een keer zelf met procedure gestopt en andere keer aangenomen. Werkt nu op de afdeling interne geneeskunde.

Punten die in het gesprek aan de orde kwamen

Tijdens het eerste gesprek voor een opleidingsplaats obstetrie/gynaecologie in AZR Dijkzigt werd mijn visie ten opzichte van afbreken van zwangerschappen en transseksualiteit (ombouwen van bijvoorbeeld man naar vrouw) besproken. Bij beroep op beroepscode werd aangegeven dat het niet altijd logistiek uitvoerbaar was. Er was geen behoefte aan verpleegkundigen die 'niet functioneel' zijn. Ik heb vervolgens een gesprek gehad met een christelijke verpleegkundige van die afdeling (op voorstel van de teamleider waar ik het gesprek mee had), maar toch besloten de procedure te stoppen, omdat ik inzag dat ik op deze afdeling niet naar mijn geweten zou kunnen functioneren.

Zelf ter sprake gebracht

In de volgende sollicitatie op interne geneeskunde heb ik zelf mijn houding ten opzichte van euthanasie ter sprake gebracht. Er was respect voor.

Moet je niet bij voorbaat al besluiten om niet in de zorg te gaan werken?

Nee. De vraag is wel of je op bepaalde afdelingen nog wel kunt werken in de toekomst. Zullen er in de toekomst nog christen-gynaecologen zijn bijvoorbeeld? Juist in deze tijd móét je gaan werken in de zorg. Er komen meer mensen door de ziekenhuisdeur dan de kerkdeur.

Opleidingen

In 1997 is het zogenaamde Samenhangend Stelsel van opleidingen in de verpleging en verzorging van start gegaan. Er zijn nu opleidingen op vier niveaus:

niveau 2: helpende in de thuiszorg, verzorgings- en verpleeghuizen

niveau 3: verzorgende in de thuiszorg, verzorgings- en verpleeghuizen

niveau 3 VIG: Verzorgende Individuele Gezondheidszorg in de thuiszorg, verzorgings- en (vooral) verpleeghuizen, ook in sommige ziekenhuizen (doen meer technische vaardigheden dan niet-VIGgers)

niveau 4: verpleegkundige in de thuiszorg, verpleeghuizen en ziekenhuizen

niveau 5: verpleegkundige in de thuiszorg, verpleeghuizen en ziekenhuizen (meer coördinerende taken)

Voor niveau 2 t/m 4 volg je een mbo-opleiding verzorging/verpleging aan een ROC of bijvoorbeeld aan het Hoornbeeckcollege (helaas hebben die nog steeds geen toestemming om de niveau 4 opleiding aan te bieden), voor niveau 5 volg je de hbo-verpleegkunde, bijvoorbeeld aan de Christelijke Hogeschool Ede.

Geschikt voor de zorg?

Misschien vraag jij je af of je wel geschikt bent voor de zorg. Bij toelatingsgesprekken voor een opleiding in de zorg wordt vaak als motivatie opgegeven dat men met mensen wil werken. Meestal krijg je dan een reactie als: dat kan ook als je bij een bakker gaat werken of kapper wordt... Je moet er dus goed over nadenken wat je met mensen wilt doen. In de zorg werk je met mensen die om de een of andere reden hulp of zorg nodig hebben. Ze kunnen niet (meer) alles zelf. Er kan sprake zijn van tijdelijke of chronische ziekte of van een handicap. Je moet dus geïnteresseerd zijn in lichamelijke en psychische ziekten en handicaps. In de opleiding wordt daar veel aandacht aan besteed. Verder is het belangrijk om in te schatten welke hulp mensen nodig hebben. Het is bijna nooit goed om mensen meer hulp te geven dan nodig is: mensen voelen zich dan nog 'zieker', nog afhankelijker of vinden het wel erg makkelijk en kunnen veeleisend worden. Ook aan die aspecten wordt in de opleiding aandacht gegeven. Je leert sociale vaardigheden als luisteren, vragen stellen, samenvatten enzovoorts, maar ook vaardigheden om gesprekken te voeren met mensen met een psychiatrische ziekte of om met een groep verstandelijk gehandicapten om te gaan. Je leert ook heel praktische dingen: hoe je iemand moet wassen op bed, hoe je een persoon die aan een kant verlamd is van het bed in de stoel kunt helpen (verplaatsingstechnieken), maar ook meer technische dingen als injecteren en zorg rond een infuus. Omdat je niet meer voor bijvoorbeeld alleen het ziekenhuis kunt kiezen, word je breed opgeleid en ben je breed inzetbaar, zoals dat genoemd wordt. Je hebt van veel verschillende dingen kennis en vaardigheden en je kunt zelf kiezen waar je wilt gaan werken, maar ook na een paar jaar weer voor iets heel anders kiezen. Als verpleegkundige in een ziekenhuis op de afdeling chirurgie (operatiepatiënten) werken, is heel anders dan als verpleegkundige op een groep met meervoudig gehandicapte jongeren werken. En een baan als verpleegkundige bij Eleos kun je bijna niet vergelijken met een baan bij het kruiswerk als wijkverpleegkundige. Keus genoeg dus!

Solliciteren

Als je gaat solliciteren, is het belangrijk is om je goed voor te bereiden. Een paar tips.

- Themadag / oefenen: als er op school een themadag over solliciteren wordt gehouden: zorg dat je die volgt; is er gelegenheid om een sollicitatiegesprek te oefenen, doen! Het is eng, maar levert je veel op.

- Oriënteer je op de instelling: vraag foldermateriaal aan, kijk zo mogelijk op Internet, bezoek een voorlichtingsdag, stel telefonisch vragen, vraag eventueel om een dagje mee te mogen lopen (kan niet overal).

- Gespreksvoorbereiding: bereid (schriftelijk) je antwoord voor op vragen over je motivatie, je visie, je omgaan met medisch-ethische dilemma's. Vragen die altijd gesteld worden: wat is jouw rol als verpleegkundige (in voorbeeldsituatie), hoe zou jij handelen, wat kunnen we van jou verwachten in zo'n situatie? Wat vooral heel belangrijk is: om na te denken over wat je wel te bieden hebt. Je kunt simpelweg zeggen dat je tegen euthanasie bent, maar probeer dan wel uit te leggen hoe jij in gesprek zou willen gaan met mensen, welke begeleiding je zou willen geven.

- Lezen: zorg dat je leest over medisch-ethische dilemma's, maar ook dat je op de hoogte bent van politieke ontwikkelingen en van de christelijke beroepscode.

Ethische dilemma's

Hoewel de gedachte dat werken in een ziekenhuis voor christenjongeren niet meer mogelijk is misschien een beetje te begrijpen is, deel ik haar niet, en met mij gelukkig vele anderen! Het kan toch niet zo zijn dat in de zorg, waar grote vragen rond leven en dood spelen en weinig meer geluisterd wordt naar de stem van de Bijbel, geen christenen meer gaan werken? We kunnen ons toch niet volledig terug gaan trekken in eigen instellingen? Dan zullen de problemen als wij van die zorg afhankelijk worden alleen maar groter zijn. En zal er dan nog wel naar ons geluid geluisterd worden?

Bezinning

Werken in de zorg vraagt grondige bezinning op je staan in deze wereld. In de opleidingen wordt daar ook aandacht aan besteed. Wie ben je zelf, waar sta je voor, hoe ga je in discussie? Daarbij moet je vaak keuzes maken. Je kunt niet over alles wat je meemaakt en waar je niet achter kunt staan in discussie gaan, maar je zult je tot hoofdlijnen moeten beperken. Het belangrijkste is dat je door je houding laat zien dat je christen bent. Dat je plichtsgetrouw bent, en niet de kantjes eraf loopt. Dat je ook eens bereid bent een dienst te ruilen omdat een collega graag een bepaalde dag vrij heeft. Dat je echte belangstelling toont in de mensen die aan je zorgen zijn toevertrouwd. Dat je open staat voor een gesprek over wezenlijke zaken. Dat is je eerste verantwoordelijkheid. Je bent niet in de eerste plaats evangelist, maar soms kan het door je houding wel zo zijn dat er een gelegenheid is om te mogen wijzen op het ene nodige.

Roeping en verantwoordelijkheid

Men kan mooie dingen over roeping in de verpleging en verzorging zeggen, maar dan moeten er wel mensen zijn die er uitvoering aan kunnen en willen geven. Veel mensen die in de zorg werken, willen wel maar kunnen niet. De werkdruk is te hoog voor goede kwaliteit. Het gevolg is dat ze teleurgesteld raken en soms zelfs de conclusie trekken: zo hoeft het voor mij niet meer! Voor niet-christenen staat 'roeping' voor het verleden, voor een achterhaalde visie op het beroep. Het wordt verbonden met nonnen en diaconessen. 'Roeping' staat voor gehoorzaamheid, jezelf tekort doen, je niet mogen ontplooien.

Christenjongeren werf je meestal ook niet met een verwijzing naar 'roeping'. Ze zullen er misschien nog wel iets Bijbels in herkennen, maar waarom zou jij geroepen zijn tot de verpleging?

Verantwoordelijkheid

Hoe moet je mensen dan wel aanspreken bij het werven voor de verpleging en de verzorging? Uitgaande van het christelijk geloof moet dat volgens mij een spreken zijn, waarin de begrippen verantwoordelijkheid en zin centraal staan. Als je je verantwoordelijkheid kent, scoort de verpleging hoog.

Als mens ben ik verantwoordelijk naar mijn omgeving en naar mijzelf. Een verpleegkundige is - evenals andere hulpverleners - verantwoordelijk voor de zorg van een patiënt. Als je de mens hoogacht, is er geen groter verantwoordelijkheid denkbaar.

Zin

Het tweede begrip dat ik noemde is het begrip zin. De betekenis daarvan in het kader van beroepskeuze komt volgens mij het best tot uitdrukking in de vraag: waar ben ik nodig? Met die vraag word je bepaald bij wat je kunt, bij je capaciteiten. Ik wil de betekenis van wat vanouds 'roeping' heet niet ontkennen, mits je roeping meer koppelt aan je capaciteiten en talenten en aan de maatschappelijke omgeving, een omgeving die steeds in verandering is en niet een heel mensenleven gelijk blijft. Roeping is niet blind.

'Waar ben ik nodig?' is een andere vraag dan 'wat vind ik leuk?'. De tweede vraag is veel beperkter en betreft alleen onze beleving. Dat dingen leuk zijn, krijg je er vaak gratis bij, als een toegift. Wie met de vraag 'wat is leuk?' begint, begint verkeerd.

Er is wel gezegd dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is. Ik zou eraan toe willen voegen, dat de verpleging tot het gebinte van de samenleving behoort, dus deel uitmaakt van het beschermende dak.

Ik hoop dat jullie zo zullen kunnen werken, met dat zelfbewustzijn en met die erkenning.

Dr. Peter Blokhuis,

oud-opleidingsmanager HBO-Verpleegkunde Christelijke Hogeschool Ede

Alternatief bieden

Discussies kun je niet uit de weg gaan. Heel concreet speelt dat als je in een ziekenhuis of andere instelling gaat werken waar euthanasie toegepast wordt. Je moet dan duidelijk zijn wat jouw standpunt is, maar je moet ook een alternatief bieden. Niet in de eerste plaats door te verwijzen naar een andere verpleegkundige of arts, maar door in gesprek te gaan en te proberen erachter te komen waar de vraag om euthanasie door opgeroepen wordt. Het is bekend dat in zogenaamde hospice-huizen, zoals bijvoorbeeld Kuria in Amsterdam, de vraag om euthanasie weinig gesteld wordt, omdat er aandacht is voor goede pijnbestrijding en begeleiding. Ook in de gewone ziekenhuizen kunnen we daaraan werken. Daar lijkt, ook vanuit de overheid, langzaam iets meer aandacht voor te komen.

Sollicitatie-ervaring van Hilda Rip-Mekelenkamp

23 jaar, HBO-V in Ede, afgestudeerd in juni 2001, gesolliciteerd in twee academische ziekenhuizen en bij beide aangenomen. Werkt nu op de afdeling kinderoncologie (kinderen met kanker) van het LUMC en hoopt in september 2002 de Specialistische Vervolgopleiding Kinderverpleegkundige te gaan doen.

Activiteiten vooraf aan de sollicitatie

- themadag over solliciteren gevolgd op school

- informatie over de instellingen opgezocht op internet

- voorlichtingsdag bezocht

- telefonisch gesprek gehad

- brief geschreven

Punten die in het gesprek aan de orde kwamen

- motivatie voor deze ziekenhuisafdeling

- inhoudelijk: werken met kinderen, eigen rol, rol ouders en dergelijke

- medisch-ethisch beleid; directe vraag: hoe sta je tegenover euthanasie, vervolgens gesprek over: wat is je rol als verpleegkundige, wat doe je in dit of dat of zo geval, wat kunnen we van jou verwachten

Zelf ter sprake gebracht

- opleidingsmogelijkheden

- werkdruk

Moet je niet bij voorbaat al besluiten om niet in de zorg te gaan werken?

Nee! Het is niet makkelijk, maar je kunt er eigenlijk pas iets over zeggen als je het zelf meegemaakt hebt. Probeer het juist als een uitdaging te zien. Er zijn veel mogelijkheden. Je staat er niet alleen voor, je werkt in een team. Er is ook bijvoorbeeld intervisie, daarin kun je problemen of dingen die je moeilijk vindt met collega's bespreken. Het werken met mensen en nu met ernstig zieke kinderen en hun ouders geeft veel voldoening. Het is heel mooi dat je al wat kunt betekenen voor mensen door te luisteren, door praktisch wat te doen. Het belangrijkste is dat je in je gebed de Heere om hulp mag vragen en ook voor de mensen / kinderen waar je voor zorgt mag bidden.

Er over praten

Bij euthanasie kun je dus een duidelijk standpunt innemen, moeilijker is dat bij de vele andere ethische dilemma's. De vraag of bepaalde behandelingen moeten worden gestopt, of nog wel of geen sondevoeding moet worden gegeven aan een ernstig zieke, of nog wel of niet gereanimeerd moet worden, enzovoorts. Op zulke vragen zijn van tevoren geen pasklare antwoorden te geven, die zijn per situatie verschillend en daar moet je dus goed over nadenken. Je staat daar echter niet alleen in! Als verpleegkundige werk je eigenlijk altijd in een team, waarin zulke vragen besproken worden. Nu kun je in een team als christen wel een eenling zijn. Dan is het belangrijk dat je mensen in je omgeving hebt, met wie je over dergelijke vragen kunt praten, die de inhoud van je werk kunnen begrijpen. Het is goed om contact te hebben en houden met medestudenten, die dezelfde achtergrond hebben. Ook regio-avonden van de Commissie Verzorgende Beroepen en van de RMU-sectie Het Richtsnoer zijn mogelijkheden om met collega's te praten.

Het belangrijkste in al deze dingen is dat je echt en eerlijk bent. Dat zien de mensen met wie je werkt. Voor jezelf is dat misschien moeilijk en spannend, maar je mag juist ook in deze dingen je vertrouwen op de Heere stellen. Als je gaat werken in een verzorgend beroep vraagt dat veel van jezelf, maar je krijgt er ook veel voor terug. Vroeger noemde men het 'werken der barmhartigheid'. De opdracht om onze naaste lief te hebben en te verzorgen, om barmhartig te zijn, komt in de Bijbel tot ons. Moeilijkheden zullen je daarin niet bespaard worden, maar de Heere zegt zelf in Zijn Woord: En indien iemand van u wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begere, Die een iegelijk miIdelijk geeft, en niet verwijt; en zij zal hem gegeven worden (Jakobus 1: 5).

Literatuur

- Jou een zorg, werken in een verzorgend beroep

- Gewetensvol werken in gezondheidszorg en hulpverlening

Meer informatie over opleidingen en werkvelden in de zorg. In deze boekjes staan ook literatuurlijsten. Deze JBGG=uitgaven zijn bij het Bondscentrum verkrijgbaar. 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen