leder woord telt

Wat je zegt, ben je zelf

Uw spraak maakt u openhaar, zei het dienstmeisje tegen Petrus (Mattheüs 26: 73). Ze kon horen dat hij uit Galilea kwam. Als je spreekt, laat je een stukje van jezelf zien. Waar je vandaan komt, hoe je op dingen reageert, wat je ergens van vindt. En anderen luisteren.

Toch kun je je ook achter woorden verbergen, je anders voordoen dan je bent. Als je een grote mond opzet of iets zegt wat je niet meent. Met of zonder opzet.

Hans (14) uit Dordrecht: "Een net iemand praat op een andere manier dan iemand anders, gebruikt minder scheldwoorden. Ook kun je je karakter laten zien door wat je zegt. En in wat voor stemming je bent: als je boos bent, zul je eerder schelden."

Hanneke (15) uit Dordrecht: "Van iemand die vlug scheldt, denk ik al gauw dat die asociaal is. Dan doe ik verder geen moeite meer voor contact."

Hans: "Mijn vrienden denken dat ik leuk ben. Als ik bij een net iemand ben en ik zeg niet zo veel, zullen ze denken dat ik verlegen ben. Op school ben ik brutaler, want onder leeftijdsgenoten praat je wel anders."

Jongerentaal

In verschillende situaties praat je over verschillende dingen en op een verschillende manier. Daar is niets mis mee.

Soms is het gebruik van bepaalde woorden een teken dat je 'erbij' hoort. In je gezin, op kamp of in de klas raken vaak bepaalde uitdrukkingen 'in'. Dat kan een gezellig sfeertje geven. Toch kan het geen kwaad om ook daarbij eens na te denken welke woorden je gebruikt, waar ze vandaan komen (uit welk liedje of van welke film?) en of ze niet heel erg 'leeg' zijn. Door allerlei stop- en modewoorden kun je praten zonder iets te zeggen. Jongerentaal kan best leuk zijn, als je maar weet wat je zegt.

Hanneke: "Woorden als: gaaf, cool, vet, vind ik niet erg. Die zijn wel grappig. Maar ik zou ze tegenover mijn oma niet gauw gebruiken, dan zeg ik eerder: 'Dat is leuk.' Anders begrijpt ze het niet."

Hans: "Ik heb op school drie vrienden bij wie ik al heel lang in de klas zit en we praten wel eens met zelfverzonnen woorden. De anderen begrijpen daar niks van." 

Schelden doet geen pijn?

Wat kan het pijn doen als je uitgescholden wordt. En hoe! Wie weet nog wat hij een ander naar z'n hoofd slingert? De ergste ziektes doen het 'goed': de pest (is niet eens meer een scheldwoord), kanker, tyfus (een heel gevaarlijke ziekte met koortsen), tering (tuberculose waarbij je steeds zwakker wordt), cholera (dat dan uitgesproken wordt als 'k(o)lere', een dodelijk darmziekte), oprotten (wegrotten van het lichaam). Nooit van sommige ziekten gehoord? Toch wens je ze toe, als je zulke scheldwoorden gebruikt.

Schuttingwoorden hoef ik niet eens te noemen; die gebruik je misschien ook wel zonder dat je scheldt. Lichaamsdelen die bedekt moeten zijn, worden hardop toegeroepen. Dat kan toch niet!

Hanneke: "Ook schuttingwoorden vind ik eigenlijk niet kunnen, maar ze worden wel gebruikt. Op school ben ik nooit uitgescholden, maar wel op straat. Als je langs komt fietsen, krijg je de Naam van God naar je hoofd geslingerd. Ik vind het erg als ze zulke woorden zeggen en zeker als ze mij daarmee uitschelden. Maar ik ben toch te bang om iets terug te zeggen."

Het kan ook anders. Schelden met 'nette' woorden? Nog anders. Schelden lucht misschien wel op, maar lost niets op. Het doet de ander (en God!) alleen maar pijn. Als je kwaad bent op iemand, kun je beter proberen daarover met elkaar te praten. Dat vraagt wel lef, eerlijkheid en bereidheid om te luisteren!

Vloeken

Jij bent er misschien al aan gewend: mensen om je heen vloeken nu eenmaal. De Naam des Heeren, uws Gods, niet ijdel gebruiken. 'IJdel' betekent: leeg. Zijn Naam is zó heilig, dat je die niet verkeerd of ondoordacht mag gebruiken. Of zelfs misbruiken door om je eigen verdoemenis te vragen. Dat zal de Heere niet door de vingers zien. We gaan er maar van uit, dat je zelf geen échte vloeken gebruikt (...?). Maar hoe zit het met bijna-vloeken? Je hoeft de klinkers maar te veranderen of je hebt zo'n woord. En de eerste letters van Gods Naam en die van de Heere Jezus vliegen er al gauw uit. Een stukje van Gods Naam, telt dat niet mee?

Hans: "Vloeken is schelden met Gods Naam. Of die als stopwoord gebruiken. Sommigen zeggen heel snel een grof woord, zonder dat ze het in de gaten hebben. Meestal zeg ik er niets van, want dan kun je bezig blijven. Vorig jaar zei een jongen tegen mij: 'Dat moet ik toch zeker zelf weten!' Toch is dat niet zo: al heb ik er niet alles mee te maken. God hoort wat hij zegt. Ik ben wel bang dat ze kwaad worden. Later moet ik er dan aan denken, als je er niets aan gedaan hebt om het te stoppen. Een beetje medeplichtig ben je dan wel.

Moet je er altijd iets van zeggen als een ander vloekt? Wat is dat moeilijk, want je weet niet hoe die ander reageert. Misschien gaat hij juist harder vloeken. Dan is het misschien inderdaad verstandiger om je om te draaien. Of... Er zijn ook andere manieren. Misschien durf je te vragen of iemand weet wat hij 'bidt'. Of zeg dat je hoopt dat zijn 'gebed' niet verhoord wordt. Maar al kost het vaak veel moed om iets te zeggen, je kunt niet doen alsof je niets gehoord hebt: wie gehoord heeft een stem des vloeks (...) indien hij het niet te kennen geeft, zo zal hij zijn ongerechtigheid dragen (Leviticus 5: 1). Die zonde wordt dus jouw zonde. Dan kun je niet gemakkelijk doorlopen.

Hanneke: "Wij praten in de familie best vaak over de kerkdiensten. En over de kerkelijke verschillen die er zijn. De ene manier spreekt me meer aan dan de andere manier. Het is bijvoorbeeld goed God te loven met gezang."

Ontembaar

Weet je dat de Heere Jezus zegt, dat wij rekenschap moeten geven van elk ijdel woord (Mattheüs 12: 36)? Waar wij niet zo nauw kijken, telt voor de Heere ieder woord, ook ieder ijdel, leeg woord. Maar nu is het gemakkelijker gezegd hoe je taalgebruik moet zijn dan gedaan. Want wij kunnen onze eigen tong niet de baas. Misschien heb jij er niet zoveel moeite mee, maar wat 'zeg' je van binnen? De tong kan geen mens temmen; zij is een onbedwingelijk kwaad, vol van dodelijk venijn (Jakobus 3: 8). Soms kun je je tong wel afbijten, maar dan heb je alweer iets verkeerds gezegd. Onherstelbaar? Misschien, maar niet onvergeeflijk. De Heere kan ook die zonden vergeven. Vraag Hem om een wacht voor je mond (Psalm 141: 3). Die hebben we nodig.

Positief

Mag je dan niets meer zeggen? Moet je alles binnenhouden? Dat is toch niet de bedoeling! We hebben inderdaad de opdracht om de taal die de Heere ons geeft, op een goede manier te gebruiken. Hoe dan? Noem jij Gods Naam wel eens? Niet 'leeg', maar betekenisvol. Of is Hij in jouw leven niet aanwezig?

Wat kun je met woorden mooie dingen doen: iemand die buiten de groep staat aanspreken en erbij halen. Elkaar een complimentje geven. Zelf eens over de preek beginnen. Woorden mag je gebruiken voor echt contact. Met andere mensen, maar ook met de Heere. Hij geeft ons Zijn eigen Woord, dat volmaakt is. Zeg je iets terug? Tegen Hem mag je alles zeggen!

Hans: "Positief met taal omgaan is als je het tot Gods eer doet. Maar hoe je dat doet, vind ik moeilijk. Bij evangelisatie praten ze over God. Onder elkaar doen we dat eigenlijk niet. Thuis wel, dan hebben we het erover dat ik met al mijn problemen naar Hem toe kan gaan. Als mensen onderling kun je best eens zeggen dat iemand iets goed gedaan heeft. Meestal zeggen we alleen de foute dingen van iemand." 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen