Genade, om niet...

Als iedereen een plekje heeft gevonden, lezen we met elkaar uit Romeinen 3: 21-28 over de rechtvaardiging door het geloof.

Het is nu 484 jaar geleden dat Luther zijn stellingen op de deur van de slotkappel te Wittenberg bevestigde. Moeten wij dit dan nog steeds blijven herdenken? Ook nog na zoveel eeuwen? In een van zijn stellingen zegt Luther, dat de ware schat van de Kerk het heilig Evangelie van de heerlijkheid en genade van God is. Op deze ene schat van het Woord zijn we vandaag ook gewezen. Met de prediking van het Evangelie staat of valt de kerk. Zonder dat Woord van Gods genade blijft er niets over. Daarom sprak Luther over het Sola Scriptura - alleen de Schrift. Meneer Mauritz wijst alle jongeren er op, dat de Heere in Zijn kerk mensen wil inschakelen. Ook jongeren moeten dat Woord bewaren, doorgeven en verder brengen. Ten diepste is dat alleen mogelijk als we iets kennen van de Sola Gratia - alleen genade. Dan is het geen vraag meer of wij de kerkhervorming moeten blijven herdenken! Het jongerenkoor Nova Cantica uit Veenendaal zingt als aansluiting hierop een lied van Maarten Luther: Bewaar ons, Heere, bij Uw Woord.

Er is geen verschil

"Er is geen enkel verschil." Hiermee begint ds. J. Driessen zijn appèlwoord. De apostel Paulus benadrukt dat in Romeinen 3. Er is geen verschil tussen de ene en de andere mens. Joden zijn niet beter dan heidenen. Wij mensen doen niet anders dan indelingen aanbrengen: bijvoorbeeld verschil in levensbeschouwing, in leeftijd, enzovoort. En ook in de Bijbel lezen we over verschillen. Er zijn rijken en bedelaars, heren en knechten, mensen die God wél dienen en mensen die God niét dienen. Toch is er bij al die mensen in één opzicht géén verschil: van God uit gezien zijn alle mensen zondaren. En dat bedoelt de apostel: er is niemand rechtvaardig, ook niet één; er is niemand die verstandig is; er is niemand die God zoekt.

Moet je nu op déze wijze evangeliseren? Zo'n boodschap zal de mensen toch afstoten?

Maar let op: het is niet Paulus die zo spreekt, het is de Heere Zelf Die het portret van ons, mensen, tekent in Zijn Woord. God schiep de mens goed en naar Zijn beeld. Wij hebben echter ons doel gemist. We zijn geestelijk dood geworden en willen nooit meer naar de Heere terugkeren.

Heb jij dat door het geloof al leren aanvaarden? Of is het een van buiten geleerd lesje voor je? Wellicht een verontschuldiging en denk je bij jezelf: ik ben toch de enige niet die een zondaar ben? Heb jij geleerd: Heere, het is niet Uw schuld, maar het is mijn eigen schuld? Dan ga je leren om het veroordelend vonnis, dat God in Zijn Woord van ons geeft, te aanvaarden.

Zo was het met Paulus gegaan. Wat heeft hij geprobeerd om zichzelf bij God aangenaam te maken. Maar alles waarop hij zich bij God meende te kunnen beroemen was hem 'schade en drek' geworden.

'Om niet'

Op deze jongerenhervormingsavond denken we in het bijzonder aan Luther. Wat heeft ook hij veel gewerkt om vrede met God te krijgen. Het werd echter niet beter, maar erger in zijn leven. Maar in al zijn nood en verlorenheid heeft de Heilige Geest het oog van Maarten Luther geopend voor het wonder van Gods genade: de rechtvaardigheid van God wordt in het Evangelie geopenbaard uit geloof tot geloof.

Hoe kan God een zondaar rechtvaardigen? Hem zó behandelen alsof hij geen zonde gedaan heeft? Dat is voor ons toch moeilijk in te denken. Hoe kan een rechter iemand met een vol strafblad vrijspreken?

En toch doet de hemelse Rechter dat: mensen die des doods schuldig zijn en niets van hun schuld kunnen betalen, spreekt Hij vrij. En worden om niet gerechtvaardigd, uit Zijn genade, door de verlossing die in Christus Jezus is. Stel je voor dat er nog iets van ons bij zou moeten. We zouden allemaal voor eeuwig verloren gaan. Het is echter te verkrijgen om niet, uit genade. Er hoeft van ons niets bij.

Dit Evangelie moesten de apostelen verkondigen aan Jood en heiden. Dit bracht ergernis en vijandschap teweeg. Ook in de tijd van Luther zien we dat men liever wilde geloven dat men er zelf iets aan kon doen. De aflaten van Tetzel werden gretig gekocht. Luther achtte dit in strijd met Gods Woord. Hij ging er tegenin, ondermeer in zijn 95 steffingen.

Wat is 'sola gratia'?

Ds. Driessen legde de vraag aan ons hart: hoe sta jij persoonlijk tegenover deze dingen? "Natuurlijk", zeg je: "Sola Gratia: genade alleen." Maar is dat alleen een klank, of is het voor jou ook werkelijkheid geworden? Deze woorden om niet breken alles van óns af. Als de Heere je dat gaat leren, zul je merken dat alles je uit handen wordt geslagen. Uit jezelf heb je geen berouw of een hartelijk schuldgevoel. En ook al zou het mogelijk zijn jezelf daartoe op te werken, bedenk dat God in Zijn wet geen berouw of boetedoening vraagt. Hij eist voldoening en volkomen betaling. En uit onszelf kunnen we nooit aan die eis voldoen. Het is genade, louter genade. De Heere rechtvaardigt de goddeloze. Wij zijn goddeloos, maar Hij schenkt genade 'om niet'.

Is dat niet goedkoop? Inderdaad: het is gratis! Maar het heeft wel alles gekost. Dat zegt Paulus ook. Het is door de verlossing die in Christus Jezus is. De gerechtigheid van Christus, dat is de grónd van deze vrijspraak.

Dit alles wil niet zeggen, dat onze misdaden niet erg zijn! De Heere kan onze zonden niet door de vingers zien. De Rechter is werkelijk niet omgekocht, maar er is voor de schuld door een Ander betaald.

De zondaar is niet gekocht door vergankelijke dingen, maar door het bloed van het dierbare Lam. Op grond van dat bloed is er vergeving van zonden.

Wie zou dan durven zeggen dat genade goedkoop is? Ze is onbetaalbaar! Het bloed van het Lam heeft gevloeid aan het kruis van Golgotha. Door het geloof leerde Luther omhelzen: Heere Jezus, Gij mijn zonden, en ik Uw gerechtigheid.

Het geloof heeft niets verdienstelijks, maar is het middel waardoor het werk van Christus wordt aangenomen. Het is te vergelijken met de hand van de bedelaar. Die geloofshand is vaak klein en zwak. Gods kind kan het dikwijls niet vasthouden. Hoe komt dat toch? Ongemerkt willen we er iets van onszelf bij doen. Onze bevindingen, ervaringen of onze werken. Maar we moeten telkens leren, dat het alleen om niet kan worden ontvangen. 

Na de indringende toespraak van ds. Driessen zongen we samen het bekende lied van ds. R.M. M'Cheyne: Eens was ik een vreemd'ling. Dit lied wordt wel aangeduid als 'het wachtwoord van de hervormers'. De vraag wordt gesteld: 'Hoe zult gij rechtvaardig verschijnen voor God?' En dan het ontroerende antwoord: 'Nu ken ik die waarheid zo diep als gewis, dat Christus alleen mijn gerechtigheid is!'

Die ene schat

De avond wordt verder gevuld door het jongerenkoor Nova Cantica uit Veenendaal onder leiding van Kees Proos, met medewerking van een aantal instrumentalisten. Ook het gedicht van Christien de Priester Gebed om reformatie, dat door twee Veenendaalse jongeren voorgedragen werd, was erg mooi. Achteraf hoorde ik hierover verschillende positieve reacties. De inhoud is ook heel actueel. We kennen allemaal de ontwikkelingen in Nederland, ja in de hele wereld. Terugkeer naar de Heere is zo nodig.

De pianist van deze avond moest het zonder piano doen, maar ook bij het orgel klonken de muzikale intermezzo's heel mooi. De Oude Kerk in Harderwijk heeft een goede akoestiek. Het samenspel met orgel, viool, dwarsfluit en panfluit kwam heel goed over. Jammer dat sommige jongelui niet zo geconcentreerd kunnen luisteren. Aan het slot van de avond zongen we het bekende Lutherlied: Een vaste Burg is onze God. Gods eengeboren Zoon is Verwinner op de troon! Bij mij kwam naar boven wat al eerder in het gebed genoemd was: we hebben allemaal Zijn gerechtigheid nodig. Niemand kan dit missen. Wat is dan eigenlijk mijn reden om naar deze avond te gaan? Het gaat toch niet om de mooie klank van muziek of om de ontmoeting met bekenden? Die ene schat is te krijgen om niet.

Want zij hebben allen gezondigd, en derven de heerlijkheid Gods, en worden om niet gerechtvaardigd, uit Zijn genade, door de verlossing die in Christus Jezus is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen