Boekrecensies

J. Koolen, Jacobus Fruytier. Een strijdvaardig vertegenwoordiger van de Nadere Reformatie. Uitg. De Banier, Utrecht. 320 pag., prijs f 39,50.

Een markante en bepaald niet onbelangrijke vertegenwoordiger uit de Nadere Reformatie aan het eind van de zeventiende en het begin van de achttiende eeuw was Jacobus Fruytier. Een studie over diens leven en werken is gemaakt door de emeritus-predikant J. Koolen. Het is een kloek boek geworden, waarin de schrijver het tot hiertoe getekende beeld van Fruytier wat bijgesteld heeft. De beschrijving van zowel zijn gezinsomstandigheden als ook zijn optreden was in de literatuur soms geheel onjuist en vaker nog op z'n minst eenzijdig te noemen.

Nieuw betreffende de biografische gegevens is bijvoorbeeld, dat Fruytier niet twee vrouwen gehad heeft (hetgeen ik zelf schreef in een boekje dat ik in 1987 samen met dr. H.A. Hofman samenstelde voor schoolverlaters), maar vier vrouwen. Fruytier trad in 1683 in het huwelijk met Cornelia Maertens. Al in 1685 werd zij begraven. Zijn tweede vrouw was Rebecca Cooibrant (1686-1699), de derde Anna d'Aval (maart 1701 - juli 1701). Agnieta Sassenraet werd zijn vierde en laatste vrouw. Hij huwde haar in 1703 en met haar zou Fruytier tot aan zijn dood het leven mogen delen in een, naar eigen zeggen, liefdevol ruim 28 jaar durend huwelijk. In negen hoofdstukken wordt ons een degelijk beeld gegeven van Fruytier. De studie wordt besloten met een brief van hem. Daarna volgen nog een Verantwoording, een Register van persoonsnamen, een Illustratieverantwoording en een Tijdtabel. Het boek is meer een wetenschappelijke studie dan een gemakkelijk lezende biografie. Maar degenen die belangstelling hebben voor kerkgeschiedenis (in het bijzonder voor de Nadere Reformatie) kunnen hier veel interessante zaken tegenkomen.

Terecht heeft Koolen een apart hoofdstuk besteed aan de aandacht van Fruytier voor de jeugd. In het bijzonder op oudere leeftijd heeft de Heere Fruytier doen zien, dat aan het behoud van de jeugd ook het behoud van land en kerk verbonden is. Zo heeft hij onder andere voor de jeugd geschreven Salomo's raad aan de jeugd. Daarin wijst Fruytier er met ernst op, dat de jeugd en de jonkheid de beste tijd is om zich voor te bereiden op de ongevallen van een kwade dag: Voorzichtige schippers maken alles gereed tegen een storm, als ze goed weer hebben op hun reis, opdat de storm hen niet overvalle. Fruytier heeft ons heel wat te bieden. En daarom zijn we erg blij met deze studie over het leven en werk van deze belangrijke Nadere Reformator. Aanbevolen!

A. Bel en W.B. Kranendonk, Leven en werk van ds. J. Fraanje. Uitg. Den Hertog, Houten, 285 pag., prijs ƒ 45,-.

Over het leven van ds. J. Fraanje is al het een en ander gepubliceerd. De samenstellers van dit nieuw verschenen werk kwamen tot de ontdekking, dat er toch nog het een en ander was dat niet eerder was beschreven. Natuurlijk lezen we in deze biografie ook veel bekende dingen, maar vervelend is dat bepaald niet.

De samenstellers hebben in dit boek vooral de nadruk willen leggen op het stichtelijke element. Daartoe hebben ze veel brieven van ds. Fraanje verzameld en deze geven een treffend beeld van het geestelijk leven van de bekende voorganger. Die brieven zijn het zeer waard om gelezen en herlezen te worden. Ook en juist door jonge mensen van de 21e eeuw. We leven in een tijd, dat er weinig meer gesproken wordt vanuit de oefeningen des geloofs over wie Christus wil zijn voor een arme, verloren zondaar. Daarover kun je in dit boek meer lezen vanuit de praktijk der godzaligheid. In de laatste brieven schrijft deze geoefende knecht ook veel over wat Gods volk te wachten staat. Ik geef één citaat en wel uit een brief van 6 april 1949 aan ds. J. van Zweden: O, mijn ziel, als ik sterf, is mijn dood geen betaling voor mijn zonden, maar is een afsterven der zonden en een doorgang tot het eeuwige leven. En dat leven van de ziel, onmiddellijk na de dood opgenomen tot Christus, haar Hoofd en tot de jongste dag, komt. Broeder, dat zieleleven in de hemel is mij zo duidelijk, zo groot, zo volmaakt, zo heerlijk geworden door het geloof hier: maar hier wil ik liever zwijgen en aanbidden, want geen oog heeft het gezien en geen oor heeft het gehoord! Doch er kan in de winter wel eens een zomerse dag zijn, en een vogel in de kooi kan wel eens door het venster naar buiten zien: zo mag de strijdende kerk wel eens met Johannes een kijkje op de grote bruiloft krijgen; en niet alleen op de heerlijke plaats, maar ook een kijkje op de bruid (zie Openbaring 21 vers 9: Kom herwaarts, Ik zal u tonen de bruid, de vrouw des Lams) en die majesteit Gods van het zieleleven in de hemel, en straks met ziel en lichaam beide. God alles in allen te vervullen!

Dit keurig uitgevoerde boek besluit met een lijst van geschriften van ds. Fraanje, een lijst van geraadpleegde literatuur en een namenregister. En voorts begrijp je het wel: van harte aanbevolen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen