De BIJBEL is een héilig boek

Jij zult zeggen: zo moeten we de Bijbel niet gebruiken. Inderdaad. Het is ook maar een voorbeeld. Hoewel... aan de werkelijkheid ontleend.

Er zijn heel wat mensen die, soms heel intensief, met de Bijbel omgaan. Dat is op zichzelf positief. Maar; hoe moeten we dat doen? De farizeeërs waren veel met de Bijbel bezig en leefden heel nauwgezet. Toch kwamen ze voortdurend in conflict met de Heere Jezus. Het is dus best belangrijk er over na te denken hoe je met de Bijbel om (moet) gaan. Want de Bijbel is niet zo maar een boek waar ieder op zijn eigen manier iets mee kan doen. Bezinning is niet overbodig.

Meer dan een gewoonte

Gewoontegetrouw lezen we na iedere maaltijd uit de Bijbel. En ook 's avonds als je naar bed gaat. En verder in de kerk, op de catechisatie, op de vereniging, op school. Het gevaar is reëel dat het een gewoonte wordt, waarbij nauwelijks meer tot je doordringt wat je leest. Maar daarom mogen we het Bijbellezen natuurlijk niet afschaffen. Wel moeten we ons bezinnen. Ben ik eerbiedig onder het lezen? Luister ik naar wat de Heere mij te zeggen heeft? Heb ik er eigenlijk wel erg in dat Hij door Zijn Woord tot mij spreekt?

De Bijbel als studieboek

Het is belangrijk veel te weten van de Bijbelse geschiedenis en vooral van de Bijbelse leer. Dat vraagt veel studeren in de Bijbel. Maar let op: het gaat niet om verstandskennis, maar om geloofskennis. Verstandskennis alleen maakt opgeblazen. Er zijn mensen die zich in de Bijbel verdiepten en verstrikt geraakt zijn in zogenaamde tegenstrijdigheden of dingen (het uitroeien van volken in het Oude Testament bijvoorbeeld) waarvan ze het doel niet konden begrijpen.

Wanneer je alleen intellectueel naar de Schrift kijkt, kunnen er vragen in je opkomen die in geestelijk opzicht niet belangrijk zijn. Een voorbeeld: waarom komen er zo veel herhalingen voor in bepaalde delen van de profeten. Dat is toch overbodig? Of: sommige dingen zouden wel duidelijker gezegd kunnen worden.

Wanneer je zo verder gaat denken, kun je zelfs bij een vorm van schriftkritiek terechtkomen. Maar in feite zit het probleem niet in de Bijbel, maar bij ons. Wij onderwerpen ons denken, ons leven, ons hart, niet aan de Bijbel. Integendeel; wij onderwerpen de Bijbel aan ons denken en onze maatstaven.

De Bijbel als boek voor religie

Een mens is een religieus wezen. Dat zou je misschien niet zeggen als je kijkt naar veel moderne mensen. Maar toch, als je op bepaalde momenten eens echt in hun hart kon kijken... En hoeveel namaak-religiositeit is er niet? In occultisme, popcultuur, sportwereld, in de wereld van het geld, rondom ons 'ik'. Dat zijn resten, en tegelijk vervormingen, van natuurlijke Godskennis en van afhankelijkheidsbesef. Algemene religiositeit is er zeker bij mensen die bij de Bijbel opgevoed worden. Ook als je onbekeerd bent, heb je je godsdienstigheid. De één een beetje, de ander zelfs veel. En, wees maar eerlijk, je wilt de Bijbel best wel gebruiken als een soort 'sanctioneringspunt'. Bepaalde Bijbelse waarheden komen je soms goed uit om je achter te verschuilen. De één redeneert verstandelijk en met een goed historisch geloof: God moet het doen, anders is het maar namaak. En intussen leeft hij zo gemakkelijk onbekeerd verder.

Een ander is heel actief met Bijbelonderzoek. Is graag met deze dingen bezig; bidt veel. Hij is gevoelig in godsdienstige zaken. Hij leeft er ook naar. Er is veel in de Bijbel waar hij zich goed in herkent. Hij leest en hoort graag over de Heere Jezus en het geloof in Hem. Zonden komt hij dagelijks bij zichzelf tegen. Hij belijdt deze en vertrouwt op het Woord en de beloften. Maar... hij werd nooit echt zondaar voor God. Hij leerde niet dat er een wonder moet gebeuren om een kind van God te worden.

Zowel de één als de ander gaat met de Schrift om. Wel op een heel verschillende manier; maar toch... Soms worden ze zelfs fanatiek. De één als strijder voor de oude waarheid en bestrijder van lichtere opvattingen. De tweede vooral om anderen met het Woord in aanraking te brengen en in bewogenheid over zovelen die niet van de Heere Jezus weten.

Eigen uitleg geven

Mensen houden vaak sterk eigen punten vast. Ze verstaan op hun eigen manier de Bijbel en willen die ook zo uitgelegd hebben. Er zijn mensen die het Bijbels gegeven, dat iedereen welmenend tot het heil genodigd wordt, feitelijk ontkennen. Ze halen de klem van de verantwoordelijkheid van de mens tegenover het Evangelie weg. Misschien wel uit angst voor een verkeerd gebruik dat ervan gemaakt wordt. Maar intussen vervallen ze zelf in een andere eenzijdigheid. Ze leggen bepaalde Bijbelse uitspraken zo uit dat ze krachteloos worden.

Anderen gaan op een tegengestelde manier met dit Bijbelse gegeven om. Ze onderscheiden niet dat de nodiging wel tot allen uitgaat, maar dat alleen ontdekte zondaren echt tot Christus zullen komen. Ze vinden dat het zo niet bedoeld kan zijn. ledereen wordt immers genodigd? Dan moeten zij toch ook komen? Sommigen verbinden daar in de praktijk eigenlijk de conclusie aan: dan moeten zij toch ook kunnen komen? En zo wordt in feite miskend dat wij onbekwaam zijn tot enig goed.

De Bijbel als levensgids

Het is goed als je voor je levensvragen antwoorden zoekt in het Woord van God. Ook in praktische situaties. Meestal vind je geen direct antwoord. We moeten ook oppassen met concrete toepassingen. Denk maar aan het voorbeeld waar dit artikel mee begint. Toch zijn er mensen die het liefst overal een Bijbelwoord bij halen. Eigenlijk zouden ze bij iedere beslissing, die maar enigszins belangrijk is, een tekst willen hebben. Maar zo werkt het niet. Wij hebben onze verantwoordelijkheid. Die moeten we verstaan en uitvoeren. Als je een baan zoekt, moet je niet een Bijbeltekst opzoeken die daarbij past en jou 'groen licht' geeft. Je moet letten op de normen en waarden van het Woord. Belangrijk is de vraag of de nieuwe baan past bij jouw mogelijkheden en beperkingen. Je moet niet alleen letten op het materiële. Zijn er Bijbels-ethische overwegingen (zondagsarbeid, euthanasiebeleid) die van belang, misschien wel doorslaggevend, zijn? Zo moet je in biddende afhankelijkheid je weg gaan. In uitzonderlijke situaties wil de Heere weleens op een bijzondere wijze de weg wijzen en vanuit Zijn Woord onderwijzingen geven. Maar we moeten van deze uitzonderingen geen regel maken. Dan worden we overgeestelijk.

Nu is er ook het gevaar dat je zo sterk je eigen verantwoordelijkheid benadrukt, dat de biddende afhankelijkheid niet echt functioneert. Dan verbleken op den duur waarschijnlijk ook (sommige van) de Bijbelse waarden en normen.

Een uitwas is in dit verband dat sommigen te pas en te onpas Bijbelteksten aanhalen. Soms gebeurt dat bijna humoristisch, of ook wel in ernst. Daar is het Woord van God te heilig voor.

De Bijbel als Gods Woord

De Bijbel is het Woord van God. Het is geen boek voor aardrijkskunde of natuurkunde. Daarmee doe ik niets af aan de historiciteit van bijvoorbeeld het begin van Genesis. Maar waar het om gaat is, dat we de Bijbel niet mogen misbruiken alsof het een soort almanak zou zijn. Evenmin mogen we ermee omgaan zoals mensen met een orakel omgaan.

In de Bijbel wordt ons geopenbaard zoveel als ons van node is in dit leven, tot Zijn eer en tot de zaligheid der Zijnen (artikel 2 Nederlandse Geloofsbelijdenis). Dat moet je goed voor ogen houden. God is zó groot; wij begrijpen het niet. Er zou over God, over Zijn werken, over Christus, veel meer te zeggen zijn dan in de Bijbel staat. Dat lees je ook in Johannes 20: 30,31. Jezus dan heeft nog wel vele andere tekenen (...) gedaan die niet zijn geschreven in dit boek; maar deze zijn geschreven, opdat gij gelooft dat Jezus is de Christus (...); en opdat gij gelovende, het leven hebt in Zijn Naam. De Bijbel is het Woord van God. In Zijn Woord maakt de Heere ons bekend Wie Hij is, wie wij tegenover Hem horen te zijn, en wie wij werkelijk zijn. Hij wijst ons op de enige Naam ter zaligheid en hoe een zondaar Hem leert kennen door de Heilige Geest.

Omgaan met de Bijbel is in de eerste plaats luisteren naar deze geestelijke boodschap. We moeten niet tot de Bijbel komen met allerlei nieuwsgierige vragen. Ook niet met vragen om onze kennis te verrijken. Wij hebben beperkte vermogens en ons verstand is door de zonde verdorven. Ons past eerbied tegenover God en Zijn Woord. Eigenlijk moeten niet wij allerlei vragen aan de Bijbel, dat wil eigenlijk zeggen: aan God, stellen. Maar de Heere stelt door Zijn Woord vragen aan óns. Waarom ga jij eigen wegen? Waarom luister je niet naar Mijn stem, naar Mijn geboden, naar Mijn Evangelie?

Voor heel het leven

Het is zeker waar dat de Bijbelse boodschap doorwerkt naar heel het leven. De goddelijke normen en waarden gelden voor iedereen en op alle terreinen. Maar we moeten daarbij wel goed bedenken dat wij niet de Bijbel op onze wijze en naar onze behoeften kunnen gebruiken. Het is juist omgekeerd: de Bijbel stuurt ons en wijst ons de richting. Om dat goed te verstaan, moet je niet op autonome, individualistische, westerse manier de Bijbel even raadplegen. Integendeel; je moet juist heel eerbiedig, afhankelijk luisteren naar wat de Heere door middel van Zijn Woord te zeggen heeft.

Belijdenis geeft hoofdlijn

Als we de Bijbel goed willen verstaan, mogen we niet op losse teksten afgaan. Dan leggen we eigen accenten. Soms worden eigen belevingen of eigen interpretaties tot norm. We moeten het verband nagaan en de wezenlijke betekenis opzoeken. We mogen niet een deel van de Bijbel nemen en andere delen min of meer laten liggen. Het gaat om het geheel van het Woord.

We moeten de hoofdinhoud van de Bijbel goed in het oog houden. Dat geldt zowel voor het geestelijk verstaan als ook bij het zoeken naar Bijbelse waarden en normen voor het leven van alledag. Om die hoofdlijn te kennen, raadpleeg dan goede verklaringen, zoals de kanttekeningen bij onze Statenbijbel of de verklaring van Calvijn bijvoorbeeld. Heel belangrijk is de samenvatting van de totaliteit van de Schrift in onze belijdenisgeschriften. Daar vinden we, met de Kerk der eeuwen, heldere hoofdlijnen. En als het gaat over de geestelijke boodschap is daar pastorale leiding over het werk van de Heilige Geest in het hart.

Geestelijk verstaan van de boodschap

Om de boodschap echt te verstaan, is de Heilige Geest nodig. Die alleen opent een gesloten hart. En alleen door de Heilige Geest wordt het Woord geest en leven. Daartoe wil de Heere in het bijzonder de verkondiging van het Woord gebruiken. Juist door de prediking werkt de Heilige Geest. Dan merk je dat het Woord antwoorden geeft op zielenvragen. Dan doet het Woord kracht in ons hart. Daardoor ga je anders bidden, echt bidden. En je gaat vanzelf de zonde verlaten, de Heere zoeken en Hem gehoorzamen. Omgaan met het Woord hoort bij omgang hebben met de Heere. Dan komt het Woord tot Zijn recht. Als boek van Hem Die wij liefhebben, Die wij zoeken. Van Wie wij graag meer willen weten. Wiens stem te horen, ons hart verblijdt. Als je zo de Bijbel leest, lees je niet vluchtig. Als je zo naar de preek luistert, luister je niet oppervlakkig.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen