Een goede dood

Mijn oude vriend, van wie ik elk ogenblik verwacht dat zijn tijd bij God bepaald vol is, weet wat het is om op Gods tijd te moeten en te mogen wachten. In volle overgave en rust mag hij zich weten in de handen van Hem, Die hem in dit leven genodigd heeft tot de rust, toen Hij sprak: Komt herwaarts tot mij, allen die vermoeid en belast zijt en Ik zal u rust geven. Wat een verschil. Hij reist naar de eeuwige rust. De mens die meent zelf een einde aan zijn leven te maken, denkt dan rust te krijgen, maar wat zal dat zijn, als we de ogen opslaan in de, zoals Boston dat noemt, andere wereld. Nooit meer rust.

Stille tocht

Over enige tijd, om precies te zijn op Deo Voiente 10 april, zal de Eerste Kamer zich buigen over het voorstel van Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding. De kern van dit wetsvoorstel is dat de hulp bij zelfdoding onder bepaalde omstandigheden toegestaan is. (Schrikt men onbewust toch een beetje voor het woord euthanasie en gebruikt men liever het neutralere, maar ook verzachtende woord: zelfdoding?).

Er zijn ter gelegenheid van de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer al veel bezwaren ingediend. Dat heeft helaas niet mogen baten. Ook nu weer zal er voornamelijk vanuit christelijke hoek veel gedaan worden om de leden van de Eerste Kamer tot andere gedachten te brengen en hen te bewegen tegen het wetsvoorstel te stemmen.

Het is goed dat we onze stem laten horen. Het is goed dat het Platform Zorg een stille bijeenkomst belegt en een petitie aanbiedt.

Gebed

Het is goed dat de kerk haar roeping ten opzichte van de overheid verstaat en haar stem laat horen. Dat is allemaal goed, maar kennen we de kracht van het gebed nog? Ook jullie, jongeren, worden opgeroepen om de Heere te bidden of Hij deze vreselijke wetgeving wil tegenhouden. Wat bij de mensen onmogelijk is, is mogelijk bij God. Het gaat ook om jullie toekomst.

Jonge vrienden, Paulus mocht weten een goede dood te sterven: Het leven is mij Christus, het sterven gewin. De Heere schenke je dat uit genade.

Hendrik Ido Ambacht, ds. W. SiIfhout

Het Deputaatschap bij de Hoge Overheid van de Gereformeerde Gemeenten heeft samen met de deputaatschappen van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland een brief naar de leden van de Eerste Kamer der Staten Generaal gezonden.

Geachte leden van de Eerste Kamer,

Het is bovengenoemde deputaatschappen een dringende behoefte om te reageren op het bij de Eerste Kamer aanhangige voorstel van Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding.

Het opnemen van een bijzondere strafuitsluitingsgrond in het Wetboek van Strafrecht voor de arts die levensbeëindiging op verzoek toepast of hulp bij zelfdoding verleent is in strijd met de normen van Gods Woord. Reeds bij eerdere gelegenheden, ook ter gelegenheid van de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer, hebben wij onze bezwaren geuit tegen de legalisering van euthanasie als zijnde in strijd met wat de Heere ons in Zijn Woord voorhoudt.

Het leven is een gave van God. Hij is het ook die beschikt over het begin van ons leven en over het einde van ons leven. Het is niet aan de mens om daarin naar eigen goeddunken in te grijpen. Onze tijden zijn in de handen van God. De toenemende vraag naar euthanasie miskent het gegeven dat de mens reist naar zijn eeuwige bestemming. De dood-is-dood gedachte heeft in deze geseculariseerde samenleving zo velen geïnfecteerd, dat men meent straffeloos een einde aan het leven te kunnen maken, wanneer de mens meent dat zulks nodig is. Daarbij kunnen nog zoveel zorgvuldigheidseisen worden gesteld, maar zorgvuldig is alleen wanneer de mens als het naar het einde van het leven gaat, in zijn stervensfase wordt begeleid en pijn-bestrijdende middelen worden gebezigd (die er gelukkig tegenwoordig zijn), zodat de mens op Gods tijd sterven kan.

Wij ontkennen hiermee niet dat er rond het einde van het mensenleven mede als gevolg van de voortgang van de medische kennis en technieken vele vragen kunnen rijzen, zoals: "Tot wanneer moet de behandeling worden voortgezet; wanneer is de tijd gekomen om het gebruik van levensverlengende middelen te beëindigen?" Die worden echter niet opgelost door regionale commissies voor de toetsing van meldingen van gevallen van levensbeëindiging. Welk mens, of hij nu arts, ethicus of rechtsgeleerde is, zal objectief kunnen beoordelen of er bij de patiënt die verzoekt om levensbeëindiging sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Dat oordeel zal altijd subjectief zijn. Het is immers onderworpen aan het waardeoordeel van de beoordelaar over uitzichtloosheid of ondraaglijkheid van het lijden.

Ook de andere zorgvuldigheidseisen, opgenomen in artikel 2 van het voorstel van wet, zullen niet aan die subjectieve beoordeling ontkomen. Dat onze vrees in dit opzicht niet onterecht is blijkt wel uit de praktijk van de rechtspraak, die ons doet zien dat de begrippen 'uitzichtloosheid' en 'ondraaglijk lijden' voor een zeer ruime interpretatie vatbaar zijn. Het zelfgekozen levenseinde lijkt normaal te worden. Nu eenmaal de weg van de euthanasie in ons vaderland is ingeslagen, is onze eerder geuite vrees dat het hellend vlak steeds steiler zal blijken te zijn, helaas bewaarheid. Steeds verder wijken regering en parlement af van de gezegende normen van Gods Woord. We roepen u met klem op het voorliggende wetsvoorstel te verwerpen. Ook van u zal eenmaal verantwoording worden gevraagd, als u staat voor de rechterstoel van Christus.

Deputaten roepen u op om terug te keren naar de heilzame geboden van God, zoals die in Zijn Woord zijn geopenbaard. Die geboden zijn heilzaam voor mens en samenleving. Op het onderhouden daarvan wil de Heere Zijn zegen geven, maar wie Hem verlaat heeft smart op smart te vrezen.

Van ganser harte bidden wij u de wijsheid en de kracht van Boven toe in uw verantwoordelijke arbeid.

Dr. H.Jochemsen, Een barmhartige dood? Een christelijke visie op euthanasie. Uitg. Christelijke Hogeschool Ede, Postbus 80, 6710 BB  Ede, tel. 0318-696300. 32 pag., prijs: f 7,50 (vanaf 10 ex. f 5,00 per deel).

Op dit moment staat 'euthanasie' in Nederland weer volop in de belangstelling. Schokkend was de kop op de voorpagina van het Reformatorisch Dagblad van 29 november jl.: Nederland legaliseert als eerste euthanasie. Nieuwe debatten zijn aangekondigd, om te praten over hulp bij zelfdoding en het gebruik van de zogenaamde Drion-pil, de euthanasiepil waarmee iemand zelf kan beslissen wanneer zijn leven beëindigd kan worden.

Met de brochure 'Een barmhartige dood?' hebben we een heldere en fundamentele handreiking gekregen om ons vanuit christelijk oogpunt te bezinnen op deze actuele problematiek.

De brochure geeft in vijf hoofdstukken een christelijke visie op euthanasie weer. In de inleiding wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de wetgeving rond euthanasie besproken.

In hoofdstuk 2 wordt aangegeven dat euthanasie vanuit de geschiedenis gezien geen nieuw verschijnsel is. Verder wordt uitgewerkt wat onder euthanasie verstaan wordt vanuit de medisch-ethische achtergrond. Daarbij wordt uitgelegd wat het verschil is tussen euthanasie en medisch zinloze behandeling, pijn- en symptoombehandeling en weigering van behandeling. De uitleg hiervan is duidelijk en bakent goed af wat werkelijk onder euthanasie moet worden verstaan.

Het hoofdstuk sluit af met een paragraaf over de ideologische achtergrond die euthanasie in onze samenleving heeft. Hierin komt naar voren dat deze achtergrond sterk verbonden is met de moderne wetenschappelijke wereldbeschouwing. Het wordt duidelijk dat er vier thema's een rol spelen in het vraagstuk van euthanasie: het persoon-zijn, gezondheid, dood en geneeskunde.

In hoofdstuk 3 worden deze vier thema's, die nauw met elkaar samenhangen, besproken vanuit de heersende benadering, zoals die in de laatste paragraaf van hoofdstuk 2 geschetst was. Hierbij wordt duidelijk dat vooral de autonomie van de mens hoog in het vaandel staat en dat dit ook grote consequenties heeft als het gaat om het denken over euthanasie.

In hoofdstuk 4 worden dezelfde vier thema's benaderd vanuit de christelijke visie. Hierbij wordt duidelijk gemaakt op welke punten dit botst met de moderne heersende benadering uit het vorige hoofdstuk en wat de gevolgen zijn voor het formuleren van een standpunt inzake euthanasie. Heel fris vind ik in de beschrijving van het thema geneeskunde de passage over de rol van de arts en andere zorgverleners als beroepsbeoefenaren. Hierin wordt een vergelijking gemaakt met de priester en de leviet in de Bijbel. Tegenwoordig heeft de arts qua culturele positie de kenmerken gekregen van een geseculariseerde priester. In onze cultuur moet de arts strijd leveren tegen ieder obstakel dat het bereiken van de hoogste waarden (gezondheid en zelfrealisatie) in de weg staat (pag. 18). Op pagina 30 komt de schrijver hierop terug en geeft hij aan dat de arts niet moet worden gezien als een priester, maar als een leviet: als iemand die de priester in staat stelt zijn dienst te volbrengen en hem daarbij ondersteunt. Als aanvulling op de levietenrol die de arts heeft, kan de christelijke arts als gelovige een priesterlijke rol vervullen in het doorgeven van het evangelie van vergeving en eeuwig leven door het geloof in Jezus Christus (pag. 30).

In hoofdstuk 5 worden tenslotte wat zaken samengevat tot besluit. Hierin komt duidelijk naar voren wat de taak van de kerk door prediking en praktijk moet zijn om de onvoorwaardelijke bescherming van ieder menselijk wezen vast te houden. Zorg houdt zich dan bezig met de fysieke noden, de pijn en het lijden, maar ook met de psychische en sociale noden, door te voorkomen dat terminale patiënten zich verlaten en nutteloos voelen, of zelfs lastig (pag. 32) en niet het minst belangrijke: zorg houdt dan ook in aandacht hebben voor de geestelijke noden van de patiënt.

Nogmaals: een zeer lezenswaardige brochure, waarin op grondige wijze en heel fundamenteel de christelijke visie op euthanasie wordt verwoord. De brochure is uitgegeven in de serie 'Herkenning' van de Christelijke Hogeschool Ede en dat geeft tegelijk het niveau al aan. Het boekje zal niet voor iedereen even makkelijk toegankelijk zijn; de schrijfstijl en het woordgebruik vragen van de lezer wel enige kennis!

Ede, Ellen Boogaard-Mauritz

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen