Op de 'Joostenshof' te Waarder

Wie zijn hier zo druk bezig? Om daar een antwoord op te krijgen, praat ik met Ineke Westmaas en Pieter de Groot. Beiden werken zowel op de hoofdlocatie 'De Dorsvloer' in Bodegraven als op de 'Joostenshof' in Waarder. De 'Joostenshof' is een groep van het dagactiviteitencentrum 'De Dorsvloer'. Op dit DAC ontvangen jongere en oudere mensen met een verstandelijke of meervoudige handicap dagbesteding. Op 'De Dorsvloer' wordt voornamelijk binnen gewerkt. Er waren echter ook deelnemers die graag buiten werken. Daarvoor was op 'De Dorsvloer' toch niet zoveel gelegenheid. Maar waar dan wel? Er werd gezocht naar een geschikte locatie, een soort boerderij, waar deze deelnemers naar hartelust en naar hun vermogen zouden kunnen werken. Dit kon gerealiseerd worden, toen men via een vrijwilliger hoorde van een verbouwde schuur met daaromheen wat land. Dat bleek een prima plaats te zijn. De plannen die al langere tijd leefden, konden nu verwezenlijkt worden.

Samen met de deelnemers en vrijwilligers bouwden Pieter en Ineke vanaf de allereerste dag op de 'Joostenshof' alles eigenhandig op. Dat betekende: onkruid wieden, stenen sjouwen, het pad begaanbaar maken, de grond omspitten, hokken timmeren, houtwerk schuren, verven en nog veel meer. Werk was er genoeg. En dat is er ook nu nog genoeg.

"Hier werken mensen, die niet bang zijn voor dieren en hun handen best vuil durven maken", zegt Ineke. Dat is te zien ook. Martin haalt zonder een moment te aarzelen het vieze stro uit een van de konijnenhokken. Er komt een doordringende geur vanaf, maar dat hindert hem blijkbaar niet. Heerlijk, dat deze mensen zo in de gezonde buitenlucht bezig kunnen zijn. Ze hebben de ruimte en kunnen hun energie hier wel kwijt. Anthonie is hier ook bezig. Hij schept het konijnenvoer uit een grote zak in een plastic teil. Heel wat hokken staan onder het afdak. Een van de jongens mag een klein konijntje vasthouden en het aan mij laten zien. Even verder is een schuur, waarin bruine kippen scharrelen. Het weiland is echter leeg, want de schapen zijn bij de ram. Straks zullen er dus ook lammetjes te verzorgen zijn.

De moestuin ziet er - op wat prei na - kaal uit. Een gedeelte van de grond is al omgespit en wacht op de ijverige vingers van de deelnemers, die bonen, zaad of plantjes netjes in de grond zullen stoppen.

In de schuur, die eerder als woonhuis heeft dienst gedaan, zijn verschillende ruimten, waar ook gewerkt wordt. Henri, een mooie pet op z'n hoofd, is bezig met kleine plantjes van een kweker. Hij knipt de top eraf, maakt de grond schoon en zet het 'nieuwe' plantje in de krat. Ergens anders staat een bak, waarin stekjes gestoken moeten worden.

"Hier zijn jullie 's winters zeker aan het werk", veronderstel ik. Maar dat is niet waar. Voor kou en nattigheid zijn ze daar op de 'Joostenshof' niet bang. Het moet wel erg bar zijn met het weer, willen ze binnen blijven! Er is ook dan nog genoeg te doen: konijnenhokken herstellen, of nieuwe hokken maken bijvoorbeeld. Onder de vakkundige leiding van Pieter is er inmiddels al veel getimmerd en geknutseld. We stappen de kamer met de open keuken binnen. Het ziet er gezellig uit. Aan tafel zijn Krijntje en Karin bezig met schroeven, ringen en moeren. Riet staat te strijken, want ook de werkkleding moet er netjes uitzien op de 'Joostenshof'.

Ik vraag mij af, hoe de dag wordt doorgebracht door de deelnemers. Is er een bepaalde regelmaat? Zijn er vaste punten? Met enthousiasme vertelt Ineke, wat er op een dag allemaal aan de orde komt. Elke morgen brengen vrijwilligers enkele bewoners van het wooncentrum 'De Akker' en anderen die thuis wonen naar de 'Joostenshof'. ledereen verzamelt zich in de woonruimte en samen beginnen ze de dag met een dagopening. Er wordt gezongen, gebeden, een Bijbelverhaal verteld. Daarna drinken ze koffie. Ondertussen wordt het werk, dat die dag gedaan moet worden, besproken. leder heeft allereerst zijn vaste taak. Zo moet de een zorgen voor schoon water voor de dieren. Een ander gaat naar de kippen, een derde geeft eten aan de konijnen en weer een ander brengt voer naar de schapen en zo zijn er nog meer karweitjes die een vaste taak vormen voor een van de deelnemers. Vanuit deze vaste taken wordt per dag gekeken met hoeveel begeleiding wie welk werk kan doen. Tijdens de bespreking wordt ook het andere werk, dat gedaan moet worden, verdeeld. Bijvoorbeeld het onderhoud aan de schuren en de hokken, het netjes houden van het erf, het opruimen van de werkruimten, het schoonhouden van keuken en kamer. Dat is werk, dat bijna elke dag terugkomt.

Daarnaast is er ook incidenteel werk; werk dat iedere keer weer anders is. "Hoe komen jullie toch aan al dat werk?" vraag ik me af. "Dat wordt spontaan aangeboden door verschillende boeren, plantenkwekers of bedrijven uit de omgeving", vertelt Ineke. Zo bracht in de herfst een buurman kisten vol appels en peren. Enkele dagen schillen we dan met elkaar het fruit. Het wordt hier ook gekookt en klaargemaakt en aan het eind van de dag hebben we heerlijke stoofpeertjes en appelmoes.

Werk dat niet door iedereen gedaan kan worden, maar wel voor bepaalde personen geschikt is, krijgen we ook. Soms moeten er voor een bouwbedrijf bekistingbruggetjes gemaakt worden. Dat kan Henri heel goed. En een plantenkweker heeft wel eens wat preciezer werk te doen, zoals het stekken van plantjes. Dat kan Sandra goed. Zo is er voor ieder wel wat te doen. Voor dit soort werk wordt geld betaald aan de 'Joostenshof'.

In het voorjaar, de zomer en de herfst eisen de bloementuin en de moestuin ook heel wat 'mankracht'. In de moestuin worden voornamelijk groenten verbouwd, waar veel werk aan te doen is. Een voorbeeld van zo'n intensieve groente is stokbonen. Aan het hele proces - van het planten van de boon tot het snijden met de snijmolen - doen de deelnemers mee. We eten de gekweekte groenten niet zelf op, maar we kunnen die altijd wel verkopen aan collega's en familieleden. Ook op 'De Akker' eten ze wel eens van onze groenten.

Elke dag worden ook de geraapte eieren verkocht. Een andere bron van inkomsten is het fokken van konijnen. Iemand uit de omgeving verkoopt de kleine konijntjes op de markt, waar we dus ook weer wat geld voor krijgen. Dit zijn allemaal maar kleine bedragen. Dit geld wordt niet gebruikt om de 'Joostenshof' te financieren. Het wordt voornamelijk gebruikt om concrete dingen te kopen. Gereedschap, bijvoorbeeld, of voer voor de kippen. Zo zien de deelnemers, dat je voor het geld dat je ontvangen hebt door eieren te verkopen, zelf weer voer kunt kopen.

Om half één staat het brood op tafel. Gezamenlijk wordt er gegeten. Ook na het eten moet nog een poosje gewerkt worden. Het kan zijn, dat iemand niet veel zin heeft. Hoewel hier geen werk is dat beslist af moet, worden de mensen toch gestimuleerd om éérst een poosje te werken en daarna pas te spelen. Dat lukt gelukkig ook best wel.

Maar nu moeten we het ons niet zo voorstellen, dat hier alles maar voorspoedig loopt en dat er nooit tegenslag zou zijn, geeft Ineke aan. Soms brengt een handicap mee, dat iemand in het buiten-zijn teveel prikkels ontvangt. Je ziet - door je ervaring - dat een deelnemer gespannen is of onrustig wordt. De kunst is om hier tijdig op in te springen, zodat het niet escaleert. Het helpt vaak goed om de aandacht op iets anders te richten of de deelnemer een rustmoment aan te bieden. Veel deelnemers hebben belang bij een duidelijk programma met telkens terugkerende bekende bezigheden. Juist het bekende geeft een veilig gevoel, geeft zekerheid.

Op de 'Joostenshof' werken mensen met een verstandelijke handicap. Maar sommigen hebben daarbij ook een lichamelijke handicap. André kan bijvoorbeeld maar één hand gebruiken. Ik zie hem wel wilgentakken naar de houtstapel slepen. Maar kan hij dan nog meer? Ja zeker, wordt me verteld. In veel gevallen zijn er dan wel hulpmiddelen nodig, die door Pieter de Groot worden uitgedacht en gemaakt. Nu kan André bonen plukken, eieren rapen en nog veel meer. Een goed voorbeeld is het schoonmaken van bloempotten. De binnenkant van de pot moet met een borstel schoongeboend worden, maar hoe doe je dat met één hand? Pieter wist raad: in een teil water bevestigde hij een toiletborstel rechtop met de haren naar boven. Nu kon André een vuile bloempot over de borstelharen heen en weer bewegen om zo alle vuil eruit weg te wassen! In de loop van de tijd is er al heel wat gereedschap aangepast aan de specifieke (on)mogelijkheden van de deelnemers.

Ik verbaas me erover wat allemaal kan. Wat is het mooi om dit eens te zien en mee te maken. "Komen er wel eens meer mensen kijken?" vraag ik. Ja, dat gebeurt zeker. Elke woensdagmiddag komen enkele bewoners van 'De Dorsvloer' op bezoek. Al kunnen zij dan zelf niet werken, ze mogen het wel meebeleven, kijken naar de activiteiten, dieren aaien of vasthouden als ze dat willen. Het gaan naar de 'Joostenshof' is een geliefde bezigheid voor hen!

Om half vier luidt de bel. Dat betekent dat de koffie klaar staat. Daarna wordt er met elkaar geëindigd en al snel rijden de eerste auto's het erf af om de deelnemers weer naar huis of naar Bodegraven te brengen.

Wat fijn, dat deze mensen op hun eigen niveau werk kunnen doen waar ze van houden. Daarbij is ook de sfeer en de herkenbaarheid belangrijk. Net als thuis gaat ook op de 'Joostenshof' de Bijbel open en heeft het gebed een plaats. Bijna elke dag vertoeven ze zo in deze vertrouwde omgeving! Wat is dat belangrijk voor hun welzijn. Ongetwijfeld zal het ook voor de ouders een rust zijn te weten, dat hun zoon of dochter op deze manier op de 'Joostenshof' mag en kan werken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen