Succes hebben of vrucht dragen?

Meneer De Wit, wat is uw maatschappelijke loopbaan geweest?

Ik heb de opleiding HTS-bouwkunde niet afgemaakt, maar ben toen als tekenaar gaan werken. Bij mijn eerste werkgever ben ik vijf jaar geweest. Bij de tweede ben ik begonnen als technicus. Vijftien jaar later ben ik als general manager van een van de dochterondernemingen weggegaan om een eigen bedrijf te starten. Nu werken er ruim vijftig mensen bij onze twee ingenieursbureaus: DWA op installatie- en energietechnisch gebied en Edifico voor bouwtechniek en bouwinnovatie.

Heeft u een christelijk bedrijf of bestaat zoiets niet?

Een bedrijf kan niet christelijk zijn, maar er kunnen wel mensen werken die in het leidinggeven hun christelijke achtergrond in praktijk proberen te brengen. Dan ontstaat er een bedrijfscultuur die beïnvloed wordt door Gods Woord. Vervolgens merk je dat de praktische invulling daarvan ook voor een groot deel voorkomt bij puur wereldse mensen: ook onder hen zijn gelukkig veel trouwe belastingbetalers en mensen die waarde hechten aan open en eerlijk menselijk contact. En als je omgekeerd ziet dat er onder sommige 'christenen' allerlei soorten van kwaad gebeuren, blijkt dat wij heus niet zo'n exclusief groepje zijn. We hoeven ons echt niet op de borst te slaan.

Vroeger kwam het vaker voor dat iemand veertig jaar bij dezelfde werkgever had gewerkt, maar nu schijnen veel mensen steeds sneller van baan te veranderen. Is dat een verkeerde ontwikkeling? Hoe belangrijk is trouw aan het bedrijf?

In Nederland hebben we gelukkig geen slavernij; in de wet staat dat je van werkgever mag veranderen. Deze mogelijkheid mag je dus gebruiken. Het is niet reëel meer om veertig jaar op dezelfde plaats te blijven, zeker niet in je eerste baan. Om te kunnen blijven leren moet je verder kijken, maar dat kan ook vaak binnen hetzelfde bedrijf. Bij mijn tweede baas kon ik vijftien jaar blijven omdat ik steeds kon doorgroeien. Zolang je het ergens naar je zin hebt en de mogelijkheid houdt om je talenten in te zetten, verander dan niet te snel, zeker niet als je dat alleen om het geld doet. Wanneer je binnen tien jaar vijf banen gehad hebt, is dat een minpunt bij een volgende sollicitatie. Als je zigzaggend zo snel mogelijk naar de top wilt, werk je alleen voor jezelf. Trouw aan het bedrijf is wezenlijk belangrijk, maar aan de andere kant moet het bedrijf dan ook trouw aan jou zijn, dus nieuwe mogelijkheden bieden. Daarom hebben wij als bedrijf een groeidoelstelling: als je jonge mensen goede doorgroeimogelijkheden wilt bieden, moet je wel leidinggevende posities creëren en dus moet je uitbreiden.

Er komen inderdaad steeds meer mensen die individueel aan het werk zijn en freelancers, vooral in de IT, die zich aan verschillende bedrijven verhuren. Dat is op zich niet verkeerd, maar een langere verbondenheid van werkgever en werknemer is een stabiliserende factor in de samenleving. Wat je nu ziet is dat de vrijblijvendheid en verbrokkeling overal doorzet. Overschat mensen niet: ze hebben behoefte aan collega's met een open oog en een open oor, een team dat hen positief beïnvloedt en hun blikveld verruimt. We hebben vertrouwdheid en geborgenheid nodig, intermenselijk contact. Zo moeten we ons verantwoordelijk voelen voor elkaar en voor het bedrijf.

Binnen ons bedrijf, dat vlees- en vegetarische producten produceert, verpakt, verkoopt en vervoert, onderhoud ik alle contacten met één grote afnemer, een winkelketen. Na mijn afstuderen (HEAO Bedrijfseconomie) kon ik niet direct een baan vinden die aansloot op mijn opleiding en interesse. Als je dan geen vooruitzicht op werk hebt, is het soms wel eens moeilijk om op Gods leiding te vertrouwen.

Ik plan niet bewust een carrière, maar ik wil wel doorgroeimogelijkheden hebben; je wilt je in je werk ontplooien. Puur vanwege salaris zou ik niet snel van werkgever veranderen, maar het speelt wel mee. Het goed naar je zin te hebben qua functie en qua collega's is belangrijker. In de eerste plaats moet je je werk goed doen ('succes'), daarnaast probeer je uit te dragen dat er meer in dit leven is. Een goed gesprek is op het werk mogelijk. Niemand kijkt hier ook van op omdat een deel van de collega's een christelijke achtergrond heeft. Als daar absoluut geen ruimte voor was, zou ik moeilijker mijn plekje kunnen vinden.

Annette van Lieburg, Krimpen aan den IJssel. 22 jaar, assistent accountmanager bij Bakker Lekkerkerk Holland BV.

Mag je je eigen carrière uitstippelen in de zin van: Over vijf jaar wil ik dit bereikt hebben? 

Als we de Heere mogen vrezen, is één van de meest wezenlijke dingen die we leren, dat we niet meer eigenaar van onszelf zijn, maar dat ik mijns getrouwen Zaligmakers Jezus Christus eigen ben (Catechismus Zondag 1). Als Christus onze Koning wordt, regeert en bestuurt Hij ons leven. In Zondag 9 en 10 wordt dat ook zo mooi weergegeven: op Welken ik alzo vertrouw, dat ik niet twijfel of Hij zal mij met alle nooddruft des lichaams en der ziel verzorgen (...); dewijl Hij zulks doen kan als een almachtig God en ook doen wil als een getrouw Vader. Dat staat haaks op de gedachte dat we zelf ons leven kunnen uitstippelen. Dat wil je dan ook niet, want er is geen beter leven dan uit Zijn hand. Toch moeten we aan de andere kant niet lui zijn. We mogen wel reële doelen stellen, maar we hoeven ons niet zo in te spannen om het onszelf comfortabel te maken (dat levert overigens juist stress op). We doen onze plicht omdat de Heere dat vraagt en als Zijn weg anders is dan onze plannen, kan Hij ons het ermee eens maken. Die nieuwe gehoorzaamheid maakt alles anders. Je positief inzetten komt dan los te staan van het zelf een succesnummer willen zijn in de maatschappij. Dat geeft je een veel rijker leven; er moet niet meer zoveel, maar er mag nog zoveel! Het leven op aarde vraagt wel de meeste uren van onze tijd, maar is niet meer de diepste intentie. Jaren geleden sprak ik met een baptistenvoorganger in St.-Petersburg over ons westerse materialisme en we kwamen op het volgende: als de Heere ons leert bidden om ons dagelijks brood, moeten wij ons dan zo ondersteboven werken en intussen de Heere Zelf voor Zijn Koninkrijk laten zorgen? Om beide leert de Heilige Geest bidden en Hem moeten we om wijsheid vragen hoe we onze tijd en aandacht over beide moeten verdelen.

Zijn leiding gaat daarin vaak anders dan je denkt; ik heb niet alleen een eigen bedrijf mogen ontwikkelen, maar daarnaast ook al 27 jaar het ambt van ouderling in Bodegraven mogen vervullen, terwijl ik nooit had gedacht hier te gaan wonen. Hoewel er van onze kant veel schuld is die verzoend moet worden, staat die Gods trouw niet in de weg. Toen ik drie jaar geleden een tijd ziek geweest ben, heeft de Heere mij apart genomen om me te leren dat Zijn trouw niet zal wankelen of bezwijken. Intussen draaide het bedrijf uitstekend door; het hangt niet van mij af.

Hoe moet het: wat betekent mijn baan voor mij (mijn loopbaanontwikkeling) of wat kan ik voor mijn baan betekenen?

Wij zijn rentmeesters op aarde, maar geen eigenaar. Als we eigenaars waren, zouden we alles zelf moeten beslissen, maar nu mogen we afhankelijk zijn van de Heere. Het kenmerk van een rentmeester is dat hij slechts voor een bepaalde periode een taak krijgt toebedeeld. Hij is er maar tijdelijk en dat geldt ten opzichte van ons bezit en van die baan. We moeten binnenkort verantwoording afleggen over wat we ermee gedaan hebben. Mijn is het zilver en Mijn is het goud, spreekt de Heere. Hij geeft het aan wie Hem goeddunkt. Zo mogen wij ons beroep invullen: ons werk goed doen omdat de Heere ons die taak geeft. Dan werk je dus niet voor je eigen carrière. In mijn laatste baan kwamen steeds meer bezwaren en het beeld werd voor mij steeds duidelijker om niet te gaan solliciteren, maar een eigen onderneming te beginnen. Toch was ik daar op een verkeerde manier mee bezig: ik wilde in Gods voorzienigheid indringen en op een briefje krijgen dat het een succes zou worden, dat het goed voor mijn loopbaan zou zijn. Tijdens een doordeweekse kerkdienst viel dat laatste bezwaar echter weg en de Heere bevestigde dat Hij raad zou geven. Hoewel het in mijn voorstelling toen helemaal geen rol speelde, mag ik nu zien dat meer dan vijftig mensen op een harmonieuze manier kunnen samenwerken in een fijne werkomgeving. Dat zie ik als een grote zegen, gelukkig ook voor anderen.

Wat vindt u een gezonde werkweek? Hoort daar ook per se vrijwilligerswerk of gemeentewerk bij? En het gezin?

Ik zou dat zeker niet willen scheiden: dat andere werk is net zo belangrijk als de baan die voor inkomen zorgt. Je gezin, als je dat mag hebben, vraagt natuurlijk tijd en aandacht. Maar voor iedereen ligt de concrete invulling verschillend.

Je tijd alleen invullen met het vermeerderen van je aardse bezit is in ieder geval verkeerd. De Heere vraagt meer van ons en Hij plaatst op ieders weg iets anders; dat kan een ambt zijn, of bestuursfuncties, een baan, een gezin of praktische hulp aan je naaste. Dat is niet voor iedereen hetzelfde en dat moeten we ook niet krampachtig van elkaar eisen; kijk naar de gaven die je gekregen hebt en besteed die op de plaats die de Heere je geeft. We moeten ook hierin niet op baantjes jagen en interessant doen, maar afhankelijk zijn van de weg die de Heere wijst. Het eigen ik moet ook hierin sterven. Als er een beroep op je gedaan wordt en vanwege je carrière zeg je nee, dan moet je er wel serieus over nadenken of dat goed is. Het kan anderzijds nodig zijn om vanwege het gezin met bepaalde zaken juist te stoppen. Koste wat het kost een opleiding af willen maken, terwijl je eigenlijk de capaciteiten er niet voor hebt, is onverstandig. De verdeling tussen je diverse taken moet in ieder geval evenwichtig zijn en vooral ook je eigen krachten niet te boven gaan. Voor mij is een werkweek nu, na mijn ziekte, veel korter dan tien jaar geleden. Als mijn gezondheid het toeliet, zat ik om acht uur op mijn werk. Nu mag ik elke dag rustig beginnen met lezen en gebed. Dat is winst.

'Succes' wordt vaak afgemeten aan de (toegenomen) omvang van de portefeuille, status of opleiding. ledereen is geroepen om zijn beroep zo goed mogelijk uit te oefenen. Als dat een toename van de welvaart met zich meebrengt, is daar niets mis mee. Het wordt gevaarlijk als in alles het streven naar (maximaal) rendement centraal staat. Ik vind het belangrijk dat je een zekere uitdaging in je werk ziet. Als advocaat behoor je voortdurend literatuur en jurisprudentie (uitspraken van rechters) bij te houden. Dat zorgt ook voor verdere ontplooiing. Je kunt je dan na verloop van tijd bijvoorbeeld specialiseren in een bepaald rechtsgebied.

Mijn werk leent zich er niet voor om steeds evangeliserend bezig te zijn. Als er gelegenheid is, kunnen christelijke achtergronden vanzelfsprekend aan de orde komen. Het christen-zijn zou moeten blijken uit je hele houding. Ik vind het overigens niet eenvoudig om daar iedere dag weer een concrete invulling aan te geven.

Werk is niet het hoogste doel in het leven. Ik vind het zinvol om naast het werk ook tijd te steken in vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld in een kerkelijke gemeente of politiek. Werk mag in ieder geval niet ten koste gaan van bezinning op de meest wezenlijke zaken van ons bestaan.

Christian van Bemmel, Alphen aan den Rijn. 24 jaar, sinds 1999 werkzaam in de advocatuur.

Hoe kun je in je dagelijkse werk de Heere dienen? 

Ten eerste door dat werk getrouw te doen, omdat je verantwoording af moet leggen tegenover de Heere. Ten tweede door de wijze waarop je het doet, vanuit wat de Heere in Zijn Woord leert. 1 Petrus 4: 1-11 geeft bijvoorbeeld duidelijke richtlijnen. Als je niet in de zonde wilt leven (vers 1), wil je de tijd die je op aarde nog over hebt besteden naar de wil van God (vers 2). Ook begeerlijkheden, het steeds maar meer willen, worden gerekend tot de werken van het vlees (vers 3). Als je daar niet aan meedoet, zul je in strijd terechtkomen, want anderen gaan zich vreemd houden voor je (vers 4).

Vers 7 wijst weer op de eindtijd, in het licht waarvan we als rentmeesters moeten werken. Dan meten we eikaars gebreken, ook als collega's, niet uit, maar we wijzen elkaar er wel op (vers 8). Dat is dus niet soft, maar concreet Bijbels. We zijn herbergzaam (vers 9), wat we nu een vorm van onbetaald werk zouden kunnen noemen, dienstbetoon aan anderen die het nodig hebben. Naarmate je meer gaven ontvangen hebt, moet je ze uitdelen (vers 10). Hier staat helder hoe ons leven ingevuld moet worden en hoe we met elkaar moeten omgaan. Als we niet op deze wijze, maar vanuit de begeerlijkheden leven, leven we in de zonde. Dat is onze natuur. Maar als de Heere je genade bewijst, wordt dat anders. Hij wijst dan een rijke weg.

Wat is het verschil tussen succes hebben en vrucht dragen? Zie je dat verschil?

Succes is gericht op jezelf. Vrucht dragen wijst op het beeld van de wijnstok. We moeten onze levenssappen uit de ware Wijnstok trekken. Dan zijn wij als rank maar onooglijk, maar de vrucht komt uit Hem.

Dat verschil is ook te zien. Één van de eerste vruchten van genade is ootmoed. Een leven dat getekend wordt door ootmoed en afhankelijkheid strijdt met het eigen ik, dat altijd omhoog wil. We hebben de Heilige Geest nodig om ons te leiden, maar door onze eigen roem te presenteren bedroeven we Hem. Wij zijn maar gewone mensen die in gewone tijden gewoon ons werk doen en we zijn afhankelijk van Gods zegen. Die kun je ervaren in financieel opzicht, maar ook juist anders, bijvoorbeeld door een goede sfeer in je bedrijf. Juist omdat wij zo onvolmaakt zijn, is het een zegen als de verhoudingen goed zijn.

Mijn compagnon en ik doen allerlei verbouwingen binnenshuis, voornamelijk badkamers.

Omdat ik bij mijn vorige werkgever een stuk vrijheid en voldoening miste, ben ik vier jaar geleden voor mezelf begonnen. Er komt dan veel op je af wat je vooraf niet kunt voorzien. We hadden de bedoeling om met ons tweeën te blijven, maar je kunt je klanten niet teleurstellen en zo werden we eigenlijk gedwongen om te groeien. Nu hebben we vier man personeel en daar draag je wel verantwoordelijkheid voor.

Ik werk ongeveer 65 uur per week en dat is ook wel het maximum; je leven mag niet door je werk beheerst worden. Toch komt het je gezin ten goede als je je werk met liefde kunt doen. Ik probeer in mijn werk ook iets voor mijn naaste te betekenen, door mensen die het niet zo breed hebben, te helpen met mijn handen en mee te werken in het onderhoud van de kerk. Zonder succes red je het niet in het zakenleven. Maar in eigen kracht ook niet.

Peter Bac, Bodegraven, 25 jaar, zelfstandig ondernemer.

Betekent succes ook dat de Heere je gezegend heeft?

Nee, daar staat geen isgelijkteken tussen. Een iegelijk zoon die Hij liefheeft, kastijdt Hij, anders gaat het om een bastaard. Asaf zag de goddelozen bloeien en hij had zelf elke dag te maken met zijn bestrijders. Je mag zeker wel blij zijn met het goede dat de Heere geeft. Maar het is de vraag of die laatste promotie die je eigenlijk niet aankunt, nog een zegen is. En of dat nieuwe huis, dat je alleen kunt opbrengen door een topsalaris te verdienen, nog wel een zegen is. Je moet dat breder zien: het kunnen zelfs verleidingen zijn die op de loer liggen.

Het is zo ontzettend belangrijk om de Heere te vrezen en afhankelijk te zijn van Zijn leiding. Het leven vergelijk ik wel met het oversteken van een drukke snelweg: levensgevaarlijk! Je hebt Iemand nodig die je bij de hand pakt en naar de overkant brengt. Je kunt de rijkste man van heel Nederland zijn, maar als je schade lijdt aan je ziel, heb je nog niks. Genade is onmisbaar. De zegen des Heeren maakt zoveel rijker dan alleen het materiële.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen