Werken bij de overheid: milieu-ambtenaar

Wil je iets vertellen over je vooropleiding? Hoe kwam je tot je beroepskeuze?

Van 1982 tot 1988 heb ik op de scholengemeenschap Guido de Brès in Rotterdam het vwo gedaan. Uiteindelijk heb ik voor de studie rechten aan de Erasmus Universiteit Rotterdam gekozen. Het waren de jaren dat 'milieu' steeds meer in de belangstelling kwam. Milieu en natuur hebben altijd al mijn warme belangstelling gehad. Zelf ben ik een fervent vogelaar en alles wat maar enigszins met landschap, natuur, lucht, water en bodem te maken heeft, boeit me. De mogelijkheid om het vak milieurecht te volgen, heb ik dan ook met beide handen aangegrepen. Verder heb ik mijn studie aan kunnen vullen met allerlei milieukundige vakken, niet alleen in Nederland, maar ook in het Engelse Hull. Dat kwam niet alleen mijn kennis van het milieu, maar ook mijn Engels ten goede.

Als je je specialiseert in het milieurecht, kom je al snel bij de overheid als werkgever terecht. De advocatuur wilde ik sowieso niet in. Ik koos daarom voor werken bij een gemeente. Ik heb eerst als milieu-jurist gewerkt bij een tweetal gemeenten. Je bent dan bezig met milieuvergunningen, handhaving en beroepsprocedures bij de Raad van State. Mijn huidige werk bij de gemeente Waddinxveen is veel breder. Ik heb nog wel te maken met milieurecht, maar er zijn veel meer milieutaken bijgekomen.

Wat houdt je werk als beleidsmedewerker precies in?

Als beleidsmedewerker milieu en energie ben ik verantwoordelijk voor het tot stand komen en uitvoeren van het milieu- en energiebeleid van de gemeente Waddinxveen. Dat klinkt prachtig, maar laat ik het illustreren aan de hand van een praktijkvoorbeeld over windenergie.

Na de gemeenteraadsverkiezingen hebben de fracties die de wethouders leveren het raadsprogramma opgesteld. Daarin staat dat de gemeente Waddinxveen initiatieven neemt om duurzame energie (zonne-energie en windenergie) te bevorderen. Dat is een beleidsuitgangspunt. Als beleidsmedewerker milieu ga ik daarmee aan de slag. Je gaat goed na welke locaties binnen de gemeente geschikt zouden zijn voor het plaatsen van windturbines. Je overlegt met collega's, je laat onderzoeken uitvoeren, enzovoort. Uiteindelijk kom je met een voorstel, een advies aan het college van burgemeester en wethouders: 'Daar en daar zouden windmolens geplaatst kunnen worden en het kan om die en die redenen. Daarom, burgemeester en wethouders, adviseer ik u om hiermee in stemmen.' Van tevoren zorg je dat je met je wethouder hierover gesproken hebt en hij het met je beleidsstuk eens is. Hij moet het namelijk verdedigen in het college, maar soms ook in de raadscommissie en in de gemeenteraad. De meeste stukken die in de gemeenteraad behandeld worden, zijn niet geschreven door wethouders, maar door beleidsmedewerkers.

Een beleidsmedewerker milieu is dus niet iemand die alleen met het waarschuwend vingertje omhoog zit of altijd het bonnenboekje trekt. De uitdaging zit juist in de positieve bijdrage aan het milieubeleid van de gemeente. Als er bijvoorbeeld in de gemeente een groot bouwproject gerealiseerd wordt, dan is het de taak van de beleidsmedewerker milieu om ervoor te zorgen dat er zo energiezuinig mogelijk gebouwd wordt.

Uiteraard moet er soms opgetreden worden. Bedrijven die bepaalde milieuregels blijven overtreden, krijgen van mij een dwangsom opgelegd. Ook kan het voorkomen dat je uit milieu-oogpunt 'nee' moet verkopen tegen bepaalde plannen van collega's. Dat probeer je in goed overleg te doen. Soms is het dan nodig om 'hogerop' te gaan. Je gaat dan praten met de leidinggevenden of met de wethouder. Er vindt binnen een gemeente als het goed is altijd een afweging van belangen plaats. Als het milieubelang goed meegewogen is, en het duidelijk is waarom iets tóch door moet gaan - ook al is dat minder gunstig voor het milieu - heb ik daar vrede mee. Je werkt bij een gemeente met verschillende disciplines en je kunt niet in alles je zin krijgen, ook als milieu-ambtenaar niet.

Zijn ambtenaren stoffig?

Dat beeld hebben veel mensen vaak wel. Het zou bij ambtenaren allemaal op z'n elf-en-dertigst gaan. Als ik dat hoor, zeg ik altijd: "Kom maar eens een dagje meelopen op mijn werk". Het stoffige beeld is ongetwijfeld niet altijd ten onrechte. De overheid is er niet op uit om winst te maken. Daardoor is er minder sprake van een snelle, zakelijke benadering die je vaak bij het bedrijfsleven tegenkomt. Hierdoor kunnen uitwassen ontstaan, zeker als er onvoldoende controle is en mensen niet op hun lage prestaties worden aangesproken. Het heeft ook alles met de cultuur van een organisatie te maken. Als ik kijk naar mijn eigen afdeling, kan ik met de hand op m'n hart zeggen dat daar keihard wordt gewerkt. Ook zijn we steeds meer bezig met bedrijfsmatig werken. De vele contacten die je hebt met burgers en bedrijven, maar ook met wethouders en raadsleden, houden je extra fris! Het imago van de overheid als werkgever is op dit moment behoorlijk slecht. In het bedrijfsleven is op dit moment meer te verdienen, hoor je dan. Dat is inderdaad waar, hoewel de overheid zeker, ook financieel, geen slechte werkgever is. Maar als ik soms de verhalen hoor over de prestatie- en werkdruk die je bij steeds meer bedrijven aantreft, vraag ik me af of dat nog wel zo gezond is. Dat extra geld mogen ze van mij dan houden.

Het mooie van een baan bij de overheid vind ik het dragen van een stukje verantwoordelijkheid voor de samenleving. Dat is iets wat ik bij het werk voor een bedrijf zou missen, hoewel er altijd uitzonderingen te bedenken zijn, natuurlijk. Ik zou daarom aan iedereen die voor een beroepskeuze staat - ook meisjes - willen meegeven: denk eens na over een baan bij de overheid. Laat je niet afschrikken door schampere praatjes over ambtenaren. Ik sprak pas geleden een meisje uit onze gezindte die een hele leuke baan heeft bij een provincie. Ze vertelde dat het ten opzichte van haar leeftijdsgenoten een bijzondere keuze was. De schooldecaan had haar alleen op de pabo of een verzorgend beroep gewezen. Jammer, denk ik dan.

Is het werk dat in Waddinxveen gebeurt op het gebied van milieu, geen druppel op de gloeiende plaat?

Als je het effect op wereldniveau bekijkt, is het inderdaad niet meer dan een druppel. Maar door vele druppels ontstaat uiteindelijk een stortbui! Nog maar al te vaak wordt er, als het over milieu gaat, geredeneerd in de trant van: 'Het helpt allemaal toch niet', of: 'Zolang ze die en die sector niet aanpakken, doe ik er ook niets aan'. Maar, hoe begrijpelijk het ook is, het zijn drogredenen. De bijdrage die wij kunnen leveren aan het hongerprobleem op de wereld is ook heel beperkt, maar dat wil niet zeggen dat we dan maar met de armen over elkaar moeten gaan zitten. Zo is het ook met milieu. Daarom is het goed dat een gemeente het milieuprobleem serieus neemt, daar geld in steekt en daar personeel voor in dienst neemt. Een gemeente die dat niet doet, miskent haar maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Je bent christen en milieu-ambtenaar. Vind je dat je moet - en kunt - werken vanuit de scheppingsopdracht: de aarde bebouwen en bewaren?

Jazeker! De scheppingsopdracht blijft onverkort staan. Maar, de balans tussen bouwen en bewaren is op dit moment behoorlijk uit z'n evenwicht. De weegschaal is doorgeslagen richting bouwen, vooral na de enorme groei van de menselijke consumptie en productie. Wat mij betreft mag het accent heel nadrukkelijk op het bewaren gelegd gaan worden. Milieubeleid is hier duidelijk op gericht. De aarde wordt op dit moment dusdanig bebouwd, dat er van het voldoen aan de scheppingsopdracht maar heel weinig terecht komt. Als je bijvoorbeeld alleen al nadenkt over het tempo waarmee het tropisch regenwoud gekapt wordt, slaat de schrik je om het hart. Bouwen en bewaren in Bijbelse zin heeft alles te maken met rentmeesterschap. Een goede rentmeester zal er alles aan doen om de opbrengsten van een landgoed zo groot mogelijk te doen zijn. Hij zal er ook voor waken dat er geen roofbouw gepleegd wordt, want dan heeft hij aan de landheer, die hem de opdracht gegeven heeft zijn landgoed goed te beheren, steeds minder te bieden. Zo is het ook met de christen als rentmeester. Wij hebben deze aarde in bruikleen van onze Schepper. Kunnen wij de aarde op dit moment, zonder ons te hoeven schamen, ook zo aan Hem teruggeven?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen