Zorgen in de ouderenzorg; jouw zorg?!

... totdat mijn oma in Uitzicht kwam wonen

Die aarzeling begrijp ik wel, maar ken je dan wel het hele verhaal? Hoe denk je dat die oude mevrouw met die rollator zich voelt? Ze ervaart haar gestuntel als een belemmering. Probeer het zelf maar eens. De rollator zorgt voor evenwicht maar is ook een transportmiddel voor enkele boodschappen én hij is een mobiele stoel.

Staat die oude mevrouw misschien gewoon te ver van je af? Of zoals een leerling-verzorgende onlangs zei: "Mijn oma zit in Uitzicht. Daar zag ik die zusters lopen. Ik mocht zelf wel eens meehelpen of -kijken. Ik had van toen af aan zoiets van: 'dit wil ik ook!'" Wat weet je van de ouderenzorg? Zou je er in willen werken? Wist je dat je er ook als vrijwilliger kunt werken?

Zorg in soorten

Verzorgingshuis

Ik werk zelf voor vier verzorgingshuizen in Zuid-Holland; vroeger heetten die bejaardentehuizen. Omdat de mensen relatief ouder worden (de gemiddelde leeftijd in de huizen is nu ruim 85 jaar) krijgen zij steeds meer gebreken. Vandaar de naam verzorgingshuizen. Hier wonen ouderen die niet meer in staat zijn helemaal voor zichzelf te zorgen.

Thuiszorg

De thuiszorg komt in actie als mensen nog wel op zichzelf kunnen wonen, maar daarbij wel enige hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld een beenwond verzorgen, helpen in de huishouding of boodschappen doen.

Verpleeghuis

Hier worden mensen verpleegd die zware lichamelijke of psychische gebreken hebben en die 24 uur per dag aandacht en zorg nodig hebben. Soms komen mensen er ook om te revalideren, bijvoorbeeld na een ernstig ongeluk. Daarom vind je in een verpleeghuis ook jonge patiënten.

Wat doe je in de verzorging?

De verzorgende helpt de oudere daar waar nodig is. Sommigen moeten geholpen worden met normale dagelijkse handelingen, soms bijna volledig. Ook kunnen ze in de war zijn; ze hebben behoefte aan structuur en leiding. Je bent er dus ter ondersteuning. Helpen met wassen, aankleden, eten en medicijnen geven, naar de w.c., onder de douche enzovoort.

Wat de bewoner nog zelf kan, moet hij of zij ook zelf doen. Zelfstandigheid en zelfredzaamheid staan voorop want anders worden ze passief en gaan ze steeds meer achteruit.

Je werkt in een team. Belangrijk is dat jouw team steeds voor dezelfde groep mensen zorgt. Dat geeft een band. De mensen leren jou kennen en jij hen. Je ziet hen op goede momenten, maar ook met hun nukken en grillen.

Wil ik wel in de zorg?

'Bezint eer ge begint', maar laat dat geen dooddoener zijn om direct 'nee' te kunnen zeggen. Ga eens serieus kijken. Meedoen mag ook als vakantiehulp, als stagiaire, als oproepkracht, als vrijwilliger. Zeker, het is hard werken maar het is zinvol en dankbaar werk. Het lijkt misschien wel dat er alleen verzorgenden in een verzorgingshuis werken maar dat is onjuist. De mensen in de huishouding maken elke dag de kamers schoon en zorgen dat het hele huis er piekfijn uitziet. De keuken is het visitekaartje van het huis. Elke dag verzorgen zij drie maaltijden, zeven dagen per week. En als er iets is waar bewoners kritisch op zijn, dan is dat wel het eten. In elk huis is een receptionist(e) en een administrateur en lopen ook technische mensen rond. Er zijn altijd genoeg klussen te doen.

Als vrijwilliger?

Al dat beroepspersoneel is niet in staat de beste zorg te leveren... tenminste niet alleen. Zonder vrijwilligers zouden onze verzorgingshuizen niet goed kunnen functioneren. Op elk personeelslid loopt gemiddeld één vrijwilliger rond. Zij zijn onmisbaar.

Wat doen zij? Zij helpen met maaltijden, koffie en thee rondbrengen, bewoners naar de grote zaal rijden (waar koffie wordt gedronken en samen wordt gezongen), zij gaan met bewoners naar de winkels, zij lezen voor uit de Bijbel, zij zorgen voor de toko, de receptie en de bibliotheek. En dit is geen uitputtende opsomming. Te veel om op te noemen. Iets voor jou? Natuurlijk, als je handen goed staan en je er hart voor hebt, is elk uurtje welbesteed. Ieders gaven komen tot zijn recht. Misschien zou je met de jeugdvereniging een huis kunnen 'adopteren'. (Overigens mogen vrouwenverenigingen dat natuurlijk ook doen! En dat gebeurt gelukkig al).

Moeilijke momenten: je hoeft het niet alleen te doen

Ouderdom komt met gebreken. In tijden van ziekte of als zij hun levenseinde voelen naderen, kunnen ouderen het heel moeilijk hebben. Hoe moet je daarmee omgaan? Er gaapt best een grote generatiekloof tussen jou en die oudere. Het zou je opa of oma kunnen zijn. En heb je wel eens gedacht aan de vragen en emoties die er bij de familie kunnen leven? Zij willen ook graag weten of het goed gaat met hun vader of moeder. Dat kunnen heftige momenten zijn.

Gelukkig wordt daar in de praktijk veel aandacht aan besteed door de leiding. Dat is ook het voordeel als je in teamverband werkt; je kunt op elkaar terugvallen. Je hoeft ook niet alles zelf op te lossen. Je kunt ook niet alles oplossen. Geef mensen de ruimte hun emoties te uiten; dat lucht vaak al voldoende op. En jouw emoties? Die kun je delen met je collega's in het team. Daar word je beslist niet minder van. En voor de echt grote levensvragen kun je terecht bij oudere collega's of kun je een pastoraal medewerker inschakelen. Die zijn er in elk huis te vinden.

De identiteit

De Bijbel is voor onze huizen het onfeilbaar Woord van God. Bij dat fundament horen ook de Drie Formulieren van Enigheid. Personeel moet daarmee ook instemmen. Hoe werkt dat in de praktijk?

Geen zorg zonder geestelijke verzorging. Bewoners, personeel en vrijwilligers herkennen elkaar in dezelfde identitaire achtergrond. Zij spreken zogezegd dezelfde taal, hebben gemeenschappelijke normen en waarden en kiezen daar ook bewust voor. Bijbel lezen, psalmen zingen, meditaties en weeksluitingen zijn normaal in onze huizen. Ook werken er twee of meer pastoraal medewerkers. Zij werken nauw samen met de verzorgenden - uiteraard elk met een eigen verantwoordelijkheid.

Voor personeel en vrijwilligers worden ook regelmatig thema-avonden georganiseerd over ethische en levensbeschouwelijke onderwerpen. Er is behoefte aan informatie maar ook wil men graag ervaringen delen.

Dynamiek in de zorg

De gezondheidszorg is geweldig in beweging. Ook in de ouderenzorg volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. De SGZZH, SVRO en SZGGZ willen graag de beste zorg leveren. Daarom hebben we onder andere plannen voor de realisatie van verpleegunits en voor een nieuw zorgproduct, palliatieve zorg. Een uitdaging voor het personeel, een verbetering voor de bewoners.

Een belangrijk onderwerp is ook het bestaansrecht van identitaire zorg. Christelijke identiteit is - ook in de zorg - geen vanzelfsprekendheid meer. 'Toon maar aan dat er behoefte is aan identitaire zorg', is de stelregel van de overheid. Dat betekent dat wij duidelijk moeten maken waarin wij ons van andere huizen onderscheiden. Een grote uitdaging. Maar dat geldt natuurlijk ook voor de wijze waarop jij jouw levensovertuiging gestalte geeft in de praktijk van iedere dag.

Om de zorgvraag van onze achterban goed in beeld te brengen, stellen alle instellingen van de gereformeerde gezindte een groot onderzoek in. Dat neemt zeker een jaar in beslag. Onze drie stichtingen doen hier actief aan mee.

Ben je ambitieus?

In de zorg moet je hard werken, dat staat vast maar 'je krijgt er veel voor terug; eigenlijk krijg je er meer voor terug dan je zelf geeft'. Een uitspraak van iemand die al heel lang en nog steeds met veel plezier in de zorg werkt.

De opleiding van drie jaar is prima: een combinatie van werken en leren. Je krijgt dus al direct arbeidsloon. Ook aan andere arbeidsvoorwaarden wordt veel aandacht besteed.

En als je meer wilt bereiken dan is er volop keuze. De animo voor bijscholings- en opfriscursussen is groot. Dit past ook prima in de opleidingsfilosofie van de SGZZH.

Heb je genoeg capaciteiten en ervaring en vind je het leuk dan kun je misschien teamleider of afdelingshoofd worden. En voor de mensen die echt verder willen, zijn er vervolgcursussen, bijvoorbeeld de opleiding tot verpleegkundige. Sommigen zien zichzelf al op langere termijn op het zendingsveld werken. Een mooie roeping.

Tenslotte

Is je nieuwsgierigheid geprikkeld? Heeft je drempelvrees plaats gemaakt voor betrokkenheid? Neem dan de uitdaging aan en wordt vrijwilliger of personeelslid in een verzorgingshuis. Zorg met hart en handen... het is heel dankbaar werk,

Rotterdam, W. Bos, algemeen directeur SGZZH

Wat Is de stichting SGZZH?

De SGZZH beheert vier zorgcentra in Zuid-Holland, te weten d'Amandelhof in Capelle aan den IJssel, Beth-San in Moerkapelle, Uitzicht in Vlaardingen en Nebo in Zwijndrecht.

Bij deze verzorgingshuizen zijn zogenaamde aanleunwoningen gesitueerd waarin de ouderen zelfstandig wonen, maar ook een beroep kunnen doen op de voorzieningen van het huis. Dit kan ook in één van de serviceflats Avondrust en Rehoboth in Rotterdam, die tot de SGZZH behoren.

SGZZH-zorgcentra onderscheiden zich in hun identiteit die is gestoeld op Gods Woord en de Drie Formulieren van Enigheid. Dit vaste fundament komt niet alleen tot uitdrukking in het denken maar ook zeker in het doen. Zo zijn er regelmatig gezamenlijke activiteiten als zingen en Bijbel lezen, terwijl iedere week wordt besloten met een weeksluiting. De zondag staat in het teken van de kerkgang of, als dit niet meer mogelijk is, het luisteren naar erediensten via de kerktelefoon. Christelijke feestdagen worden op gepaste wijze gevierd. Voor geestelijke verzorging is een directe relatie met plaatselijke kerkelijke gemeenten.

Directieoverleg Reformatorische Ouderenzorg

Binnen de gereformeerde gezindte werken zes instellingen - na een initiatief van de sectie Gezins-en Ouderenzorg van het Deputaatschap Diaconale en Maatschappelijke Zaken van de Gereformeerde Gemeenten - sinds 1999 samen. Te denken valt aan de ontwikkeling van een nieuw zorgproduct, de palliatieve zorg, maar ook aan de activiteiten om personeel te werven of een gezamenlijke PR-beleid.

Het platform bestaat uit  de verzorgingshuizen van de SGZZH (Stichting Gereformeerde Zorgcentra Zuid-Holland): Beth-San in Moerkapelle, d'Amandelhof in Capelle aan den IJssel, Nebo in Zwijndrecht en Uitzicht in Vlaardingen; de verzorgingshuizen van de SVRO (Stiching Verzorgingshuizen Regio-Oost): Bethesda in Den Dolder, Elim in Barneveld en Maranatha in Rijssen; de verzorgingshuizen van de SZGGZ (Stichting Zorgverlening van de Gereformeerde Gemeenten in Zeeland): Eben-Haëzer in Middelburg en Rehoboth in Goes; h et verpleeghuis Salem in Ridderkerk; de thuiszorgorganisatie RST in Barneveld; de thuiszorgorganisatie SGR in Rotterdam.

Leerlingen van de SGZZH

Wil je in een verzorgingshuis werken? Wil je werken combineren met leren? Dat kan sinds enkele jaren via de Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL). De opleiding duurt drie jaar maar kan, als je al enige ervaring hebt, worden verkort. 

Op 1 september 2000 hebben vijftien leerlingen gekozen voor het volgen van de BBL in één van de huizen van de SGZZH. Vorig jaar waren dit dertien leerlingen. De SGZZH is heel blij met deze leerlingen. Zij hebben zich aangemeld na een wervingscampagne op de opleidingsscholen, na een stage of door mond-op-mond-reclame.

Welke motieven hebben zij om in de ouderenzorg te komen werken? Jolanda Jeup (Uitzicht): "Ik vind met ouderen werken veel leuker dan vijf dagen naar school toe."  Janneke van de Wetering (d'Amandelhof): "In mijn stagetijd had ik het erg naar mijn zin. Het is ook van de kerk. Ik voelde mij er thuis."  Helma de Heer (Nebo): "Ik wilde altijd al voor oudere mensen zorgen; zorgen dat zij het naar hun zin hebben en ook in hun laatste levensfase goed voor hen zorgen."  Stijntje Coster (Beth-San): "Ik had in een gordijnatelier gewerkt maar miste het echte contact met de mensen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen