Is er iets mis?
Een bezinning op ons staan in een tijd van informatie- en communicatietechniek
Vroeger gebruikte je de telefoon van pa, nu je eigen mobieltje. Vroeger schreef je geen brieven - tenminste, ik niet... - nu wel e-mails. Vroeger speelde je pacman, space invader of frogger, nu Quake, Grand Prix 3 of Fifa 2000. Vroeger had je je eigen wereld als jongere, nu heiemaal. Wat is er eigenlijk mis? Is er wel iets mis? Of kent elke tijd z'n eigen aardigheden en moeten we het allemaal maar nemen zoals het is?
In ieder geval zie je de wereld om je heen veranderen, sneller dan ooit. Ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechniek volgen elkaar in rap tempo op. Als je ziet hoeveel jongeren in het afgelopen jaar een mobiele telefoon hebben aangeschaft, dat is enorm! En voor een e-mailadres hoef je echt niet meer alleen op de universiteit of in een IT-bedrijf te zitten. Het lijkt wel of iedereen (?) tegenwoordig op internet zit en het is echt niet allemaal ©rdnet.nl...
Intussen kun je alles op je mobieltje: bellen, SMS'en, e-mailen en internetten. 'WAP' noemen ze dat.
En, om nog een belangrijke ontwikkeling te noemen, ook de lang min of meer gangbare normen en waarden staan op losse schroeven. Ze worden in snel tempo uitgehold en ondermijnd, niet het minst door onze overheid. Het homohuwelijk is er door in de Tweede Kamer, euthanasie en abortus worden verder opgerekt, op seksueel terrein moet (bijna) alles kunnen.
In de wereld...
In deze tijd leven wij en we krijgen er allemaal een tik van mee. Je ziet het om je heen, je merkt het aan jezelf. E-mail, internet, mobiele telefoon, blote reclame; je gaat het steeds gewoner vinden. Soms komt dat gewenningsproces even met een schok tot stilstand. Als er in de Kamer met overweldigende meerderheid gestemd wordt vóór het homohuwelijk en je in de krant leest over de juichstemming van diverse kamerleden. Of als je leest dat 55% van de sekssitebezoekers onder de vijftien jaar is. Of als je een billboard tegenkomt. Maar vervolgens ga je weer verder, met e-mailen, mobiel bellen en misschien ook wel internetten. We zijn tenslotte in deze wereld. Als we maar niet van deze wereld zijn.
... niet van de wereld
En inderdaad, we moeten niet van deze wereld zijn. Dat is de eis van de Heere: Wordt dezer wereld niet gelijkvormig, maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds (Romeinen 12: 2a). Maar daar is wel bekering voor nodig. We zijn van onszelf namelijk wèl van deze wereld. De Heere moet ons daar door Zijn genade van verlossen ... anders zien we niet eens dat we die wereld (zie boven!) met volle teugen indrinken. Als de Heere ons er niet voor bewaart, zouden we er helemaal in opgaan. Dan leef je ervoor, werk je ervoor, slaap je ervoor en sta je ervoor op. Daarom mag het je gebed wel zijn of de Heere je van dat aards- en ikgerichte leven wil verlossen en je een leven wil geven tot Zijn eer en tot Zijn dienst bereid. Door de vreze des Heeren wijkt men af van het kwade, zegt Spreuken 16: 6b. De vraag of we de Heere vrezen mag ons dus eerst wel bezighouden.
Maar we staan toch ook in de wereld? De vraag klemt inderdaad: in de huidige informatie- en communicatiemaatschappij; maar hoe dan? Als je de Heere door genade mag vrezen, maar ook als je Hem niet kent? Hoe ga je met deze ontwikkelingen om? Internet zomaar zondermeer gebruiken? Eindeloos e-mailen, SMS'en en computerspelletjes spelen? ledereen begrijpt dat daar meer over te zeggen valt.
Stelling: internet is te gevaarlijk om zomaar zondermeer te gebruiken.
Reactie Pieter Verweij
Het 'zomaar' gebruiken van iets waarin gevaren schuil gaan, vind ik gevaarlijk. Zomaar zondermeer gebruiken... dat betekent dat je er ook achter kunt gaan zitten als je je verveelt. Zomaar een beetje raak surfen. Ach, wat maakt het dan ook uit dat je, als er verder niemand thuis is, dat ene woord van drie letters intypt om alleen maar even te kijken hoeveel items hij gevonden heeft? En waarom zou je niet aan de verleiding toegeven toch even op dat ene item te klikken dat zo onschuldig aandoet?
Nee, we zijn niet goed van onszelf, en daarom moeten we internet ook niet zomaar zondermeer gebruiken. Doelgericht zoeken naar een relevant onderwerp voor je studie bijvoorbeeld, oké, van mij hoor je geen kritiek... Maar niet zomaar!
Inderdaad, internet is te gevaarlijk om zomaar zondermeer te gebruiken. Waarom? Omdat we zelf zo gevaarlijk zijn.
Reactie ds. P. Mulder
Als we naar het Woord willen leven, zullen we keuzes moeten maken. Dan zullen we in een na-christelijke samenleving steeds vaker apart komen te staan. 'Vreemdelingschap' noemt de Bijbel dat.
In ons werken, studeren, contacten leggen, kortom in ons staan in de wereld komen we dit telkens tegen. De meeste mensen gaan immers niet uit van de normen die de Heere ons geeft. En als we dat wel doen, ontstaat er een spanningsveld. Soms doen zich grote problemen voor.
Je zou kunnen zeggen: internet weerspiegelt wat er in de wereld omgaat. Dat internet gevaarlijk is, geeft Pieter duidelijk aan. Juist omdat wijzelf gevaarlijke, zondige mensen zijn, zo vat hij samen.
Daarom denk ik dat als we internet niet beslist nodig hebben, we ons er maar niet op moeten aansluiten. Het is heel belangrijk dat we eerlijk kunnen blijven bidden: 'Leid ons niet in verzoeking...'. Dus moeten we de verleidingen en de verzoekingen maar niet dichtbij halen.
En als er toch een aansluiting nodig is, denk dan eens serieus over de mogelijkheden via het RD na. Als krant nemen we toch ook niet De Telegraaf, maar bewust het RD.
Wanneer er een op internet aangesloten computer in huis is, zet deze dan maar in de woonkamer. Dan kan ook moeder zien wat er op het scherm komt. De goede informatie die je opzoekt, mag gezien worden; geheimen hoef je daarin niet te hebben. Bovenal: de Heere ziet toch alles. Laat dat onze belangrijkste norm zijn.
Aantrekkingskracht
Het verraderlijke van informatie-en communicatietechniek is dat het zo aantrekkelijk, leuk en flitsend is. Hoe meer snufjes, hoe leuker het wordt. De nieuwste telefoons hebben SMS-, tril-, alarm-, spel-, fax/data-, WAP- en weet-ik-wat-voor-functies. Het zichtbare, het beeld spreekt ons aan. We kunnen gemakkelijk een paar uur achter de computer zitten, terwijl een verhaal van meer dan een half uur onze aandacht niet meer gevangen houdt. Het gevaar hiervan is dat we er zo gemakkelijk in opgaan. Voor je het weet ben je er de hele dag mee bezig. Overdag SMS'en en bellen met je mobiele telefoon en 's avonds computerspelletjes, e-mailen en internetten. Is dat de tijdsbesteding die de Heere van je vraagt?
Daarbij komt dat het zondige voortdurend op de loer ligt. Goed en kwaad liggen bij internet heel dicht bij elkaar, dichter bij elkaar dan in veel andere situaties. Je bent echt maar een paar klikken bij de zonde vandaan.
Best handig
Een mobiele telefoon is handig, zondermeer. Toch moet je er niet te gemakkelijk mee omgaan. Men zegt dat je over een jaar geen mobiele telefoon meer kunt kopen zonder internetverbinding. Dus als de jouwe versleten is, kapot gaat of je wilt gewoon een nieuwe kopen, dan krijg je een telefoon met internetverbinding. Internet in je binnenzak. Je vraagt je af wat daar op tegen is? Zolang het om het nieuws, het weer, de files en dergelijke gaat niets natuurlijk. Maar besef je dat je daarmee ook allerlei rommel en vuiligheid van het Net voortdurend onder handbereik hebt? Misschien kom je daar nooit. Dat kan. Maar je went er wel aan dat het medium als zodanig in je binnenzak zit. En gewenning kan gevaarlijk zijn. Het is namelijk niet gewoon dat je met een paar (muis)klikken allerlei zondige teksten en plaatjes binnen kunt halen. Het is een list van de satan om je steeds dichter bij de zonde te brengen. En dat terwijl ons hart geneigd is tot alle kwaad.
Als het 'Web' zich sluit
Zie je dat het 'Web' zich sluit? Straks hebben we het overal en altijd. Zie er dan nog maar eens onder vandaan te komen. En dat terwijl je het nu veelal niet nodig hebt. Zeker thuis niet. Jammer dat velen niet serieus over de niet-noodzaak van een internetaansluiting voor thuis nadenken. Aan het e-mailadres te zien hebben heel wat mensen privé een open internetaansluiting, terwijl ik me regelmatig afvraag of ze werkelijk een bewuste keuze hebben gemaakt tussen een open provider en het RDNet. Er zullen er heel wat zijn die het voornamelijk gebruiken voor e-mail en verder wat zullen surfen op internet.
Spelletjes
Veel jongeren gebruiken de computer ook voor spelletjes. Wat voor spellen zijn dat? Waar gaat het om in die spellen? Gaat het alleen om snelheid en behendigheid of ook om geld, macht, of zelfs om geweld door middei van schieten en moorden? Vaak ook om het laatste.
Is het niet een beetje vreemd dat dit wel kan in de schijnwereld van computer en internet en niet in de 'echte' wereld? Het Woord van God blijft hetzelfde, of we nu achter de computer zitten of op straat lopen. Dat onderscheid maken we zelf!
Stelling: een mobiele telefoon. Lekker handig, je bent bereikbaar, je kunt zelf altijd bellen en het is nog leuk ook. Een mobieltje hoort er gewoon bij.
Reactie Janny Agteresch
Een leuk dingetje, zo'n mobieltje. Eerlijk gezegd ben ik er zelf ook nogal gecharmeerd van. Hoe kleiner, hoe leuker! Niet dat ik er één heb, hoor. Maar ik ben wel van plan om volgend jaar, als ik naar de PABO hoop te gaan, ook een GSM-etje (Geen-Snoerke-Meer) te kopen. Lekker handig vanuit de trein even bellen hoe laat je thuis komt, of gewoon even met een vriendin bijkletsen. Toch zou ik ook wel zonder kunnen.
Ik geloof dat er ook heel veel onzingesprekken mee worden gevoerd. Zoals ik laatst in de trein hoorde: "Wat gaan we vanavond eten?". Volgens mij hebben heel veel mensen niet eens door dat dit handenvol geld kost. Een mobieltje is denk ik alleen echt noodzakelijk voor mensen die heel vaak bereikbaar moeten zijn, zoals belangrijke zakenlui, artsen enz. Dus, een mobieltje hoort er gewoon bij? Nee. Het is leuk en misschien ook handig, maar een GSM is echt niet broodnodig!
Reactie A.F. van Toor
Lekker handig, zeker van de telecombedrijven die de mobieltjes tegen dumpprijzen aanbieden. Om mensen, vooral ook jongeren, aan zich te binden. Geen zorg, de kosten krijgen ze er straks dubbel en dwars uit. Zeker als straks steeds meer handigheidjes in het mobieltje zitten: betalen
met je mobiel, je de weg laten wijzen door je mobiel, je agenda in je mobieltje, internetten met je mobieltje.
Handig van satan om juist deze middelen - die op zich zo gemakkelijk kunnen zijn - te gebruiken om ons te verleiden tot zonden: vieze plaatjes kijken met je mobieltje, gore verhaaltjes lezen via je mobieltje, slechte spelletjes mobiliseren. Handig van satan om zo ogenschijnlijk onschuldig onze tijd in beslag te nemen. Ons privé-leven ons zo mogelijk te ontnemen.
Niet zo handig, die mobiele tirannie waarbij iemand z'n eigen digiiale wereldje creëert. In de bus, op het schoolplein, op de fiets of waar dan ook. Niet aanspreekbaar, onbereikbaar voor z'n omgeving.
Wel zo handig om goed na te denken voor we mobiel gaan. Het gemak kan en mag nooit de enige drijfveer zijn. Zeker niet als goed en slecht gebruik zo dicht bij elkaar liggen. We mogen de zonden niet zoeken; de verleidende kracht niet onderschatten. Verstandig om je eerst eerlijk af te vragen waarvoor je een G5M nodig hebt. Öm bereikbaar te zijn of om erbij te horen. Om in noodgeval te kunnen bellen, of om te blitsen. Verstandig om eerst uit te rekenen wat het mobiel bellen kost. Verstandig om je eerlijk af te vragen of je er zegen over kunt vragen.
't Komt in je leven niet aan op handig maar op verstandig. Werkelijk, "de zot heeft geen lust in verstandigheid" (Spr. 18: 2). Maar "die verstandig is, zal wijzen raad bekomen" (Spr. 1: 5).
Een eigen wereld
Zo zie je dat de ontwikkelingen het ons heel gemakkelijk maken om een eigen wereld te creëren. Samen met wat vrienden ben je heel goed in staat om los van de rest te communiceren, te informeren en te recreëren. Een wereld waarin alleen plaats is voor jezelf, je vrienden en de techniek. En de rest? Je naaste? De Heere? Het is de vraag of het grote gebod van de Heere Jezus uit Lukas 10 - God lief te hebben boven alles en je naaste als jezelf - een plaats heeft in ons leven? En of die plaats niet steeds onmogelijker wordt door kritiekloos mee te gaan met de ontwikkelingen van deze tijd.
Wees kritisch!
Is dan alles negatief? Nee, natuurlijk niet. De informatie- en communicatietechniek voorziet ons van veel gemakken en verbetert (soms) onze leefomstandigheden. Daar is niets op tegen. Waar het om gaat is dat je kritisch bent. Als je naar Gods Woord wil leven kun je niet zonder bezinning gebruik maken van de nieuwe ontwikkelingen in de ICT.
Natuurlijk kun je veel nuanceren. Ook het lezen van romannetjes, het gaan naar de bieb en het reizen met de trein kent gevaren. Wat je van internet en andere technieken schrijft, kun je van veel andere dingen ook schrijven.
Maar daar gaat het nu niet om. Want door dat te zeggen, wuif je de bezinning op dit gebied weg. En dat is niet terecht. Onderschat de aantrekkingskracht van de zonde, in het bijzonder in een ICT-omgeving, niet! Neem de gedachten die ik je in dit artikel meegeef, serieus en wees kritisch voor jezelf.
Heb je internet niet nodig? Gebruik het dan niet. Merk je dat je al aardig vast in het Web zit? Probeer ermee te breken. Heb je internet wel nodig? - Zeg dat niet te gemakkelijk. 'Nodig' kan ook gewoon gemakkelijk zijn. - Wees op je hoede en georuik dan in ieder geval een filter. Dat geeft geen 100% garantie en sluit je verantwoordelijkheid niet uit, maar het biedt wel een zekere mate van bescherming.
Als het mogelijk is, zet de computer dan op een plaats waar anderen je (regelmatig) kunnen zien werken. Sociale controle is in dit geval echt belangrijk.
Ga onverantwoorde spellen uit de weg, hoe moeilijk dat ook is. De Tien Geboden van God zijn ook van toepassing op de computer.
Laat het gebruik van mobieltje, computer en internet niet heersen over je tijd. De Heere heeft je de genadetijd niet gegeven om in zulke dingen op te gaan.
En vóór alles geldt: bid de Heere of Hij met Zijn Heilige Geest in ons wonen en werken wil. Daar zit uiteindelijk alles op vast. Alleen wanneer we door het geloof in Christus zijn, kunnen we met een vrij en goed geweten in dit leven tegen de zonde en de duivel strijden (HC vr. & antw. 32).
Dan weten we ook de informatie- en communicatietechniek de juiste plaats in ons leven te geven.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 6 oktober 2000
Daniel | 32 Pagina's