De rusteloze mens

De vakantie is weer uitgebroken. Zeeën van vrije tijd liggen voor ons. Ik hoorde van een brugklasleerlinge dat zij maar liefst acht weken vrij had. Hoe kom je die tijd door?! Week na week ging je naar school, dag na dag volgde je lessen, deed je proefwerken en hield je spreekbeurten. En nu? Niets meer. Zelfs al zou je je voor willen bereiden op volgend jaar - een belachelijk idee natuurlijk - dan zou dat waarschijnlijk niet eens kunnen. Je hebt je lesboeken namelijk nog niet in huis.

De vakantie: een oase van rust. Nu ja, rust? Van diezelfde leerlinge hoorde ik wat zij in die tijd allemaal dacht te gaan doen. Twee weken met haar ouders mee naar Frankrijk, weekje met een vriendin op een zeilkamp, weekje kamperen met een nicht, klein weekje logeren bij oma in een ander deel van het land, en dan, o ja, ook nog een weekje vakantiewerk. Van de opsomming alleen al, zou je moe worden.

Niet te saai

Maar misschien heb jij dat gevoel helemaal niet. Vind je je vakantie alleen maar lekker vol gepland. Hoef je je tenminste niet te vervelen. Het leven moet toch een beetje actie bevatten en niet al te saai zijn.

Zo kijken in elk geval veel mensen ertegen aan. In een landelijk dagblad stond onlangs een interessant artikel over een nieuw soort mens dat in onze tijd aan het ontstaan is: de homo activus, oftewel de altijd actieve mens. Steeds meer zie je om je heen dat mensen als een soort innerlijke wet hebben dat je altijd actief moet zijn. Dat het leven zo min mogelijk saaie momenten mag kennen. Dat het werk dat je doet niet alleen nuttig, maar vooral ook boeiend en afwisselend moet zijn. Dat je je vrije tijd moet gebruiken om er zoveel mogelijk belevenissen uit te slepen.

Zware last

Zijn die rusteloze mensen gelukkig? Voor een deel wel, maar voor een deel ook niet. Veel moderne mensen, zo laat datzelfde onderzoek zien, voelen zich continu opgejaagd en gehaast. Hun hyper-drukke bestaan ervaren ze enerzijds als prettig, anderzijds als een zware last. Er is zo ontzettend veel dat móet. In je werk moet je goed presteren en carrière maken, in je gezin moet je een goede, vlotte en attente echtgenoot en vader of moeder zijn, in je vrije tijd moet je interessante hobby's en sporten beoefenen. Om dat allemaal te kunnen combineren, is een voortdurend plannen van activiteiten nodig. Veel vooruit zien en weinig achteruit. En vooral blijven rennen.

Daar ligt een merkwaardige spanning. Enerzijds hebben wij mensen van de 21ste eeuw meer vrije tijd dan ooit. Anderzijds zijn we meer dan ooit gebonden door wetten van hebzucht en eerzucht. Dat hier iets vreemds aan de hand is, zie je vooral goed als je even terug blikt in de geschiedenis.

Hogere eisen

Dachten de mensen in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw niet dat ze het nog nooit zo goed gehad hadden als toen? Dachten zij niet dat ze het de komende decennia steeds rustiger zouden krijgen en dat het leven steeds meer ontspannen zou worden? Voor die gedachte was toen voldoende aanleiding. Steeds meer werkzaamheden konden machinaal gebeuren, in de fabriek en in het huishouden. Nog even, zo veronderstelde men, en we zouden leven in een vrijetijdssamenleving: een paar dagen per week werken en daarna... vrij! Het is anders gelopen. Belangrijkste oorzaak is dat onze ambitie is toegenomen. Met andere woorden: we zijn steeds hogere eisen gaan stellen aan het leven. Eerst kregen we de tijd van de 'zinvolle' luxe: auto, stofzuiger en wasmachine. Daarna de tijd van de 'zinloze' luxe: de fraaie keuken met alles erop en eraan, de badkamer die niet onder mag doen voor die van een vijf-sterren-hotel, de tuin die er - volgestouwd met dure en bijzondere planten - uit moet zien als een plaatje. In Amerika zijn al veel burgers bezig met een tweede badkamer: het is toch wel armoedig als de gezinsleden 's ochtends op elkaar moeten wachten.

Maalstroom

Het gaat bij dit alles niet alleen om hebzucht, maar ook om eerzucht. Waarom zouden wij geen nieuwe badkamer nemen, als onze buren links en rechts dat vorig jaar ook gedaan hebben? Waarom zouden wij niet twee keer per jaar naar het buitenland mogen, als onze overburen dat ook doen? Maar om dit alles te bekostigen werken we harder dan ooit en zijn we ook in onze 'vrije' tijd rusteloos bezig met klussen, hobbyen en vakantie 'vieren'. En zo jagen we niet alleen onszelf, maar ook anderen op in een maalstroom die nooit stilstaat.

Nooit? Toch wel. Voor ieder persoonlijk zal de wagen ooit stilstaan. We zouden in ons leven meer rust moeten inbouwen, om ons op dat moment te bezinnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen