Vuurwerkramp in Enschede

De knal van een maand geleden in Enschede dreunt nog steeds na. In de oren van heel Nederland, want je kunt geen krant openslaan of je leest iets over de vuurwerkramp en de nasleep ervan. De knal dreunt vooral na in de oren van overlevenden. Het is nauwelijks onder woorden te brengen wat de bewoners van de Tollensstraat, de Renbaanstraat en noem de straten rond de vuurwerkfabriek maar op, die bewuste zaterdagmiddag hebben meegemaakt. Vreselijk. Het verwerken van zo'n trauma kan maanden - wat zeg ik - jaren duren. Onder de overlevenden zijn er die bovendien buren, familieleden of vrienden moeten missen. Op het moment dat ik dit schrijf, staat het aantal slachtoffers op 18. Zij verwisselden, zoals dat plechtig maar ook inhoudsvol wordt uitgedrukt, het tijdelijke met het eeuwige. Aangrijpende gedachte.

Vraagtekens

Opmerkelijk is dat in de nasleep van de ramp weinig of geen vraagtekens worden gezet bij het gebruik van vuurwerk op zich. Ja, er worden hele betogen afgestoken over veiligheidsvoorschriften die al of niet zijn nageleefd. Over de ongelooflijke domheid zo'n fabriek of opslagplaats in een woonwijk te hebben staan, zonder dat de bewoners er iets van afwisten. Over de vraag of het noodscenario wel goed is afgewerkt en of de brandweer niet te argeloos is geweest. Allemaal vragen die op zich best gesteld mogen worden. Maar waarom is er bijna niemand die de meer fundamentele vraag stelt: kunnen we het gebruik van vuurwerk niet beter afschaffen of verbieden? Niet vanuit de gedachte dat in de toekomst al zulk soort rampen voorkomen kunnen worden. Dat is een illusie. Heb je het gevaar van vuurwerk bezworen, dan ontstaan er weer andere risico's. De aarde brengt doornen en distelen voort en dat zal tot de voleinding zo blijven. Maar dat neemt niet weg dat we er alles aan mogen en moeten doen om risico's zo klein mogelijk te houden.

Sloten en vaarten

Ja, zegt iemand, maar is het nu niet wat simpel om na zo'n ramp vuurwerk maar helemaal te gaan verbieden? Dat is toch net zoiets als na de Bijlmerramp alle flatgebouwen en alle vliegtuigen verbieden? En als er iemand verdrinkt? Moeten alle sloten en vaarten dan gedempt worden?

Wie wat verder nadenkt, zal erkennen dat dergelijke vergelijkingen niet opgaan. Vuurwerk dient namelijk geen enkel redelijk doel en is er alleen voor het 'plezier' van mensen. We kunnen het gemakkelijk missen en houden dan nog ontspannende zaken genoeg over.

Juist omdat we als maatschappij vuurwerk helemaal niet nodig hebben - of het zou moeten gaan om noodsignalen op schepen - komt het wat vreemd over dat we maar door blijven praten over voorzichtig gebruik ervan, terwijl we weten dat bij elke jaarwisseling slachtoffers zullen blijven vallen. Dat is onvermijdelijk.

Geen controle

Het viel me dit jaar in onze straat nog weer op hoeveel vuurwerk, met name knalwerk, er afgestoken werd. Kort na twaalven is iedereen tegelijkertijd bezig zijn eigen portie de lucht in te jagen, leder is zo druk met z'n eigen vuurwerk dat hij op dat van de ander niet meer let. Hier gooit iemand een strijker, daar een honderdklapper, ginds een gillende keukenmeid. Eigenlijk heeft niemand er meer controle op. We accepteren het blijkbaar allemaal, om de eenvoudige reden dat het nu eenmaal een traditie is. Maar er zijn nog wel meer bezwaren. Denk aan de schade aan het milieu en het verspillen van geld dat ook voor andere doelen gebruikt kan worden. Vanuit onze gemeenten is vanouds op religieuze gronden gewaarschuwd tegen vuurwerk. Terecht werd erop gewezen dat de jaarwisseling een van de weinige momenten is dat mensen met de eindigheid van hun leven bezig zijn. Dergelijke indrukken moet je niet zomaar 'wegknallen'.

Deskundigen

Waarom dus geen verbod op vuurwerk? Niet realistisch om zo'n wijdverbreide gewoonte aan te pakken? Misschien is dan een andere variant denkbaar. Ik teken hem op uit de mond van een VVD-wethouder ergens in het land. Volgens deze man zou vuurwerk alleen afgestoken mogen worden door deskundige mensen, en dan bovendien beperkt tot bepaalde evenementen, bijvoorbeeld Koninginnedag. Vind ik nog niet zo'n gekke gedachte. Menselijkerwijs gesproken zal daardoor het aantal ongelukken zeker dalen, terwijl ook de totale hoeveelheid afgestoken vuurwerk drastisch afneemt. En oudejaarsavond wordt er een stuk rustiger van. Daar zijn we allemaal mee gediend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen