Afgekeurd

Op de basisschool wist Gert al precies wat hij wilde worden: politieagent. Gerts oom was jarenlang bij de politie geweest en kon over die tijd de mooiste verhalen vertellen. Over het dagelijks vangen van boeven en uitdelen van bekeuringen. Ook Gerts klasgenootje Marja had haar toekomstige beroep al scherp voor ogen: verpleegster. Haar moeder draaide af en toe hulpdiensten in het nabijgelegen ziekenhuis. Wat was er mooier dan in zo'n wit uniform rondlopen en mensen verzorgen? Zo wilde Karel timmerman worden, Jan-Kees treinmachinist en Carolien kapster.

Allemaal beroepen waarbij je je gemakkelijk iets voor kunt stellen. Maar 's morgens met je koffertje in je hand per trein vertrekken naar een of ander onbestemd 'kantoor', hele dagen achter je bureau zitten, 'stukken' schrijven, telefoontjes plegen en veel, heel veel vergaderen in door tl-buizen verlichte zaaltjes? Dat wil geen enkel kind. Toch komen misschien wel de meeste mensen in dat soort banen terecht.

Stickertje

Problemen met je chef krijgen, overwerkt raken door een reorganisatie, maandenlang ziek thuis lopen en daardoor psychisch alleen nog maar verder achterop raken, na een of twee jaar volledig afgekeurd raken en daarna nooit meer aan het werk komen omdat je inmiddels het stickertje 'WAO'er' opgeplakt hebt gekregen: ook dat stelt geen enkel kind van de basisschool zich voor. Toch hebben we in ons land ruim 900.000 mensen met een gehele of gedeeltelijke WAO-uitkering, wat bewijst dat de kans helemaal niet zo klein is dat iemand ooit in die situatie terecht komt.

Het hoge aantal WAO'ers is geen mooie zaak. Niet voor mensen persoonlijk, maar ook niet voor de maatschappij als geheel. Dat het veel geld kost, is daarbij niet het belangrijkste argument. De welvaart in Nederland is hoog genoeg om allen die om uiteenlopende redenen niet kunnen werken (leeftijd, handicap) van een goede uitkering te voorzien.

Overbodig

Belangrijker is dat mensen die van een uitkering leven niet zelden het gevoel hebben buiten de maatschappij te staan. Zij voelen zich - of dat nu terecht is of niet - overbodig. Daarom is het niet zo vreemd dat er in de politiek al jarenlang op gestudeerd wordt hoe het hoge aantal arbeidsongeschikten teruggebracht kan worden. Nederland heeft verhoudingsgewijs van alle Europese landen het hoogste aantal WAO'ers. Het moet mogelijk zijn op die ladder een paar treedjes te dalen, zou je zeggen. Twee dingen zijn bij dat afdalen van belang: het voorkomen van arbeidsongeschiktheid én het weer aan het werk helpen van hen die al arbeidsongeschikt zijn geraakt.

Hoe kun je voorkomen dat mensen in de WAO raken? Bijvoorbeeld door te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. Een arbeider in een fabriek moet een veilige werkplek hebben; de machine waar hij mee werkt, moet zo zijn gemaakt dat hand of voet niet klem kunnen raken. Computers en bureaustoelen moeten zo opgesteld worden dat het risico op een muisarm zo klein mogelijk is.

Werktempo

Maar het aanpassen van de werkplek is een relatief gemakkelijk klusje. Veel moeilijker wordt het voor ons Nederlanders om ons ongehoord hoge werktempo los te laten. Zouden niet veel mensen arbeidsongeschikt raken doordat ze het tempo niet meer bij kunnen benen? Zo'n mentaliteit verander je niet zomaar. Een tweede punt van aandacht is onze ongelooflijke ambitie. Altijd willen we hogerop komen, altijd meer gaan verdienen. Toch is bekend dat veel mensen arbeidsongeschikt worden doordat ze hun werk eigenlijk niet aankunnen. Ze hadden beter een promotie minder kunnen maken. Maar ook dat vereist een geweldige mentaliteitsomslag. 

En dan het weer aan het werk helpen van arbeidsongeschikten. Ook daar is de overheid al jaren mee bezig, maar dat streven werpt nog weinig vruchten af. Al kunnen werkgevers subsidie krijgen voor het in dienst nemen van WAO'ers, dan nog hebben ze liever een honderd procent gezonde werknemer.

Uitzondering

Gelukkig zijn er uitzonderingen die de regel bevestigen. Zo is er de ondernemer Breman uit Genemuiden/Kampen, die in zijn verschillende bedrijven (ondermeer loodgieters) 1200 mensen aan het werk heeft, waarvan 20 procent 'arbeidsongeschikten'. Waar een wil is, is een weg, redeneert Breman, die met zijn onderneming een voorbeeld is voor andere werkgevers, in het bijzonder voor mede-christenen.

Bestaat er een christelijke vorm van zaken doen? Op zijn minst zal een christelijke identiteit zich moeten uiten in eerlijkheid, betrouwbaarheid, kwaliteit van diensten en goederen. Maar misschien ook wel in dit soort zaken: een sociaal personeelsbeleid, waarin de economische kant van de zaak wel belangrijk, maar niet het één en het al is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen