eretti: demonische aanvallen en gebed

Is reli-horror verantwoord?

Prachtig, leerzaam, boeiend, je moet het echt gelezen hebben... Semi-occult, reli-horror... Wie de naam Frank Peretti noemt, krijgt vrijwel direct reactie. Zijn boeken zijn bekend, worden veel gelezen. Menige koffer zal tijdens de vakantie een exemplaar van één van zijn boeken bevatten. Wie is de man die zoveel reacties teweeg brengt? En wat maakt zijn boeken bekend, geliefd of verguisd bij zoveel christenen?

Frank Peretti is een Amerikaanse christelijke schrijver, die vooral boeiende science-fiction boeken schrijft. Zijn boeken zijn inmiddels overbekend. Om er maar enkele te noemen: De duisternis aanwezig, Tilly, De profeet en De eed. Zijn boeken bereikten ongekende oplages. Zo werden van het boek De profeet al meer dan 500.000 exemplaren besteld nog voordat het boek zelfs maar verschenen was. Er wordt wel beweerd dat sinds C.S. Lewis geen enkele christelijke fictie-auteur zoveel mensen geboeid heeft. Niet alleen christenen lezen zijn boeken graag, ook niet-christenen hebben er veel belangstelling voor.

Gewone mensen

Om Peretti's boeken eerlijk te kunnen beoordelen is het goed om te weten wat deze schrijver beweegt. Hij heeft het zelf als volgt verwoord:

'Mensen denken dat belangrijke kwesties zoals het milieu en de armoede onze aandacht zouden moeten hebben. Mijn boeken gaan zeker in op deze kwesties, zoals De profeet gaat over abortus. Maar als je achter de succesvolle gevechten tegen deze dingen kijkt, zie je hele gewone mensen, die zichzelf helemaal niet beschouwen als geestelijke uitblinkers. Ze hebben slechts geluisterd naar de stem van God en zijn gewillig om dat te doen waartoe Hij hen roept op hun eigen positie in de wereld.'

Centraal in Peretti's boeken staan actuele ontwikkelingen en verschijnselen: New Age, abortus, enzovoort. Maar het gaat Peretti vooral om hedendaagse christenen die tegen dergelijke demonische machten (moeten) strijden. Tegenstanders van het christelijk geloof zijn in zijn boeken: professoren, liberalen met New Age-opvattingen, regeringsfunctionarissen of jonge mensen die gevangen zitten in de oosterse mystiek. Peretti opent de ogen van zijn lezers voor een spirituele (bovennatuurlijke) werkelijkheid, waar demonen zich met hun klauwen letterlijk in de hersenen van slechte mensen vastklemmen, en hen vertellen wat ze moeten zeggen. Tegelijkertijd beschermen onzichtbare engelen Peretti's vrome helden, als zij strijden tegen 'de duisternis'.

Het gaat in Peretti's boeken dus over zaken die hedendaagse christenen voor keuzes stellen, die het christendom bedreigen. Op die manier wil hij mensen bewust maken van de gevaren van de moderne samenleving. En tegelijkertijd wijst hij hen op de macht van God en de kracht van het gebed van gelovigen.

De eed

In Peretti's boek De eed wordt de zonde verbeeld als een draak. Om een idee te geven van de manier waarop Peretti zijn boodschap aan zijn lezers overbrengt, zal ik de inhoud kort weergeven.

In Hyde River, een oud, afgelegen mijnstadje, is iets sinisters aan de hand. Iets boosaardigs. Het slaat toe in de duisternis. De slachtoffers gaan een gewelddadige dood tegemoet.

Eén van hen is de natuurfotograaf Cliff Benson. Zijn zwaar verminkte lichaam wordt in de bossen gevonden. Zijn vrouw is ternauwernood aan de dood ontsnapt. Omdat harde bewijzen voor de dood of moord van Cliff Benson ontbreken, houdt men het erop dat zijn dood het werk is geweest van een wilde grizzlybeer. Echter, zijn broer Steve Benson, bioloog en specialist op het gebied van beren, neemt geen genoegen met deze verklaring. Hij gaat op onderzoek uit. Al snel stuit hij op een geheim, dat heel het stadje in zijn ban houdt. Mensen verdwijnen op onverklaarbare wijze en voor hun dood wordt geen duidelijke verklaring gegeven.

Als Steve toegang krijgt tot oude

brieven en dagboeken van de eerste bewoners van Hyde River, is hij in staat om de waas van geheimzinnigheid rond het stadje te ontsluieren. De mensen van Hyde River hebben van een draak een god gemaakt en aanbidden hem. De draak heeft bovennatuurlijke eigenschappen en is erop uit om mensen te gronde te richten. Mensen die hij wil verderven krijgen een zwarte, pijnlijke plek op hun borst, op de plaats waar hun hart zit. Deze plek veroorzaakt op een gegeven moment een allesdoordringende stank en geeft steeds meer vocht af. Als dit verschijnsel tot een hoogtepunt is gekomen is de lijd van de draak gekomen: de slachtoffers vluchten in de nacht naar een plaats die alleen de bewoners van Hyde River kennen en worden daar door de draak verzwolgen. Echter, de draak wordt steeds actiever en boosaardiger. Hij laat zich zelfs meermalen overdag zien, en grijpt mensen ook op klaarlichte dag. Tijdens zijn onderzoek wordt het Steve al snel duidelijk dat ook zijn broer door deze draak is 'vermoord'.

De enige manier om weerstand te bieden tegen de draak is... Jezus kennen. Eén man in het dorp, Levi, is daardoor ongrijpbaar voor de draak en ook niet geliefd bij de rest van de stadsbewoners. Deze man vertelt Steve hoe hij de draak kan overmeesteren: 'Als de draak ziet dat je jezus kent, (...) wordt ie bang.' Steve gaat een confrontatie met de draak niet uit de weg. Het wordt een strijd op leven en dood tussen Steve en de draak. Een strijd tussen ongeloof en geloof. Vanaf het moment dat Steve gebeden heeft dat hij de Heere jezus wil leren kennen is hij aan de winnende hand. De draak deinst terug, moet veld ruimen. Steve's moed neemt toe. Hij realiseert zich dat God dus echt bestaat. De draak moet de strijd verliezen en neemt in zijn dood zijn belangrijkste volgeling van het stadje mee.

Geestelijke strijd

Het is niet moeilijk om de centrale boodschap in dit boek te achterhalen. De draak staat symbool voor de zonde. Mensen die jezus kennen zijn

gered van de zonden, en zijn daardoor ook gered van de draak, je kunt dit positief vinden. Echter, er zit een gevaar in. De manier waarop hij dit verwerkt roept gemengde gevoelens op. je kunt onder de indruk raken van de manier waarop Peretli de begrippen zonde en daartegenover geloof en genade verwerkt in bijvoorbeeld De eed. Je voelt als lezer heel sterk de macht van de zonde in het leven van de bewoners van Hyde River. De reden waarom mensen slachtoffer moeten worden van de draak is duidelijk. De spanning wordt opgevoerd doordat het lijkt dat de draak onoverwinbaar is.

De oplossing is echter zo heel eenvoudig: geloof.

Ook in andere boeken vind je deze strijd tussen goed en kwaad. Bij het lezen van De duisternis aanwezig kom je onder de indruk van Peretti's weergave van de strijd tegen de geestelijke boosheden in de lucht. Een strijd tussen engelen en duivelen, die slechts door de engelen gewonnen kon worden - dankzij het voortdurende gebed van enkele christenen. Door Peretti's boeiende schrijfstijl aanvaard je heel gemakkelijk zijn interpretatie van die bovennatuurlijke werkelijkheid. En je bidt als het ware mee met de enkelingen in het boek die samen met de engelen strijden tegen de bovenaardse machten.

Een sterk punt van Peretti is dat je je bewust wordt van de realiteit van demonen, de geestelijke strijd die christenen te voeren hebben. Toch ligt hier tegelijkertijd een kritiekpunt. In de Bijbel lezen we op verschillende plaatsen over de machten. Denk bijvoorbeeld aan Kolossenzen 1:16: Want door Hem zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, die zienlijk en die onzienlijk zijn, hetzij tronen, hetzij heerschappijen, hetzij overheden, hetzij machten; alle dingen zijn door

Hem en tot Hem geschapen.' En Efeze 6 : 12: Want wij hebben de strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de geweldhebbers der wereld, der duisternis dezer eeuw, tegen de geestelijke boosheden in de lucht.' Wat opvalt is dat Gods Woord ons nergens een concrete voorstelling geeft van de machten of de geestelijke boosheden in de lucht. De draken, demonen, enzovoort, die Peretti beschrijft, komen dus werkelijk 'uit de lucht vallen'. Ze zijn het bedenksel van Peretti. Dit is iets wat we goed moeten bedenken. De wereld die Peretti ons schetst is geen weer

gave van de werkelijkheid. Het is slechts fictie. Enige nuchterheid is daarom wel op zijn plaats.

Hiermee kan niet ontkend worden dat de machten waar Peretti ons voor wil waarschuwen niet aanwezig zijn in deze wereld. Het is echter beter om het in een minder fantastische voorstelling te zoeken. De meeste bijbelverklaarders menen dat het bij de machten gaat om onpersoonlijke machten. Machten als heilbelovers, die de mens in hun greep houden en zelfs tiranniseren. Mensen zijn geneigd om zich op deze machten te richten en laten zich zo door hen verleiden. Ze raken er zelfs verslaafd aan en versterken ze vervolgens. De machten spiegelen de mens voor dat hij in hen de zin van het bestaan heeft gevonden. Echter, in werkelijkheid vervreemden ze de mens van de gerichtheid op God.

Op deze manier worden we als mens afhankelijk van de machten in plaats van God. Zo brengen de machten een scheiding aan tussen de mens en de levende God.

Je hoeft niet zo lang te zoeken naar voorbeelden van dergelijke machten. Denk bijvoorbeeld aan de techniek, die heel het wereldgebeuren dreigt te beheersen. Of de moderne communicatiemiddelen, zoals internet en tv. Het materialisme, individualisme, om maar iets te noemen. Al deze dingen wensen de cultuurontwikkelingen los van God te bepalen. Op deze manier maken we de machten waarover de Bijbel spreekt veel concreter dan Peretti. Als christenen zijn we ons (nog steeds) van deze dingen veel te weinig bewust. Wat dat betreft kunnen we één ding van Peretti leren: dat wij te weinig beseffen dat deze machten echt bestaan.

Magisch woord

Er is nog een ander belangrijk element in Peretti's boeken dat aan de orde moet komen. De sleutel tot Peretti's succes is namelijk de manier waarop hij de wereld voor de christenen voorstelt: gevaarlijk, maar tegelijkertijd ook helemaal niet. Als je je angstig en wanhopig voelt, is dat door satanische onderdrukking.

Roep in dat geval de hulp van Jezus in en het zal verdwijnen.' En hier zit 'm het gevaar: Peretti plaatst een demoon als het ware achter elke boom en gebruikt de naam van Christus alsof het een of ander magisch woord is. Ik las hier ergens het volgende over: 'Dit is afgodisch en een schending van het gebod om Gods Naam te eren; en misbruik van de naam van Jezus op een bijgelovige manier. En niet te vergeten, het is het ontkennen van Gods heerschappij over de geestelijke strijd.' Het probleem in Peretti's boeken ligt zodoende in het gemak waarmee de demonische aanvallen afgeslagen worden.

Veel christenen lezen Peretti's boeken, en genieten van de spanning en de nadruk op het belang van het gebed. Persoonlijk denk ik echter dat boeken van het soort van Peretti ons een slechte dienst bewijzen. De Bijbel wijst ons een andere weg. In Efeze 6 lezen we over de geestelijke wapenrusting. Dat biedt meer perspectief dan het gebruik van Jezus Naam als 'toverwoord'. Zijn Naam betekent dat Hij zalig maakt van de zonde zelf. Dat is meer dan alleen verlossing van de (demonische) machten. Zo krijgt het woord van Paulus waarde: Wordt krachtig in de Heere en in de sterkte Zijner macht' (Efeze 6:10). Dankzij een geestelijke wapenrusting hebben we wapens als 'waarheid', 'gerechtigheid', 'bereidheid van het Evangelie des vredes', 'geloof en 'Gods Woord'. En vooral: ebed om Gods Geest.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen