De overheid zal onbijbelse samenlevingsvormen erkennen onder de paraplu van het huwelijk

De kerk kan al veel langer niet meer uit de voeten met het begrip burgerlijk huwelijk. Op welk soort burgerlijk huwelijk kan nog wel kerkelijke bevestiging volgen en op welke soort niet? De ene kerk accepteert eigenlijk bijna alle vormen wel, enkele kleine behoudende kerken houden vast aan en erkennen alleen een huwelijk tussen één man en één vrouw als bijbelse norm. Alleen hierop kan kerkelijke bevestiging volgen. In de samenleving vindt men dit gewoon pure discriminatie. Complete verwarring dus. Of zal alleen de kerkelijke bevestiging overblijven?

Realiteit of verzinsel?

We leven nu precies dertig jaar eerder onder Paars II. We spreken met mr. dr. j.T. van den Berg over ontwikkelingen die hieromtrent gaande zijn. Luister maar mee.

De heer Van den Berg zit inmiddels al weer zo'n 1 3 jaar voor de SGP in de Tweede Kamer. Hij is 56 jaar en woont al 26 jaar in Nunspeet. Hij was daar eerst drie jaar diaken en sinds 1980 is hij ouderling. Hij maakt deel uit van het Deputaatschap voor de Hoge Overheid dat de contacten van de kerk met de overheid onderhoudt. Hij zit nu ook in de commissie die in opdracht van de laatste Generale Synode de ontwikkelingen rond huwelijk en samenlevingsvormen zal bestuderen. Voor de SGP houdt hij zich bezig met Verkeer en Waterstaat, Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Defensie en Economische Zaken.

Mijnheer Van den Berg, wat is er nu eigenlijk allemaal gaande in de politiek rond huwelijk en alternatieve samenlevingsvormen?

De ontwikkelingen hebben alles te maken met het ontkersteningsproces in onze samenleving. Daardoor raken christelijke normen en waarden steeds verder in verval. Bij uitstek komt dit naar voren in de ontwikkelingen rond huwelijk en alternatieve samenlevingsvormen. De laatste tien jaar is hier een enorme versnelling in gekomen. Als je tien jaar geleden aan mij gevraagd zou hebben: 'Zal het huwelijk opengesteld worden voor homoparen? ' dan zou ik dat bijna ondenkbaar hebben gevonden. Nu is dat bijna werkelijkheid. Bij mijn denken over euthanasie is het ook zo snel gegaan. Dat is inmiddels een gelegaliseerde praktijk. Zo zal het

uiteindelijk ook met de openstelling van het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht gaan.

Gelijkheidsdenken

Wat zit hierachter?

Dat is met name de enorme nadruk op het gelijkheidsdenken. Of het nu gaat om man en vrouw, seksuele relaties, huwelijk en alternatieve samenlevingsvormen, alles moet als absoluut gelijk worden beschouwd. De Algemene Wet Gelijke Behandeling heeft hierin een heel centrale rol gespeeld. Ik heb deze wet als een heel ingrijpende omwenteling beschouwd. Deze wet is absoluut revolutionair, omdat in feite de scheppingsordeningen worden omgekeerd. Toen is de discussie echt op gang gekomen: huwelijk tussen man en man, waarom eigenlijk niet? Het niet wettelijk openstellen van het huwelijk is toch discriminatie? Het is daarna heel snel gegaan met de erkenning van alternatieve samenlevingsvormen.

Homohuwelijk

Welke zaken speelden binnenkort gaan spelen? recent en zullen

In 1996 is het geregistreerde partnerschap door het parlement gekomen. Dit is een wettelijke samenlevingsvorm naast het bijbelse huwelijk, vooral bedoeld voor paren van hetzelfde geslacht. Het Paarse kabinet wil nog een stap verder gaan: waarom geen openstelling van het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht, het zogenaamde homohuwelijk? Ik vind dit persoonlijk een verschrikkelijke term. Er is hier totaal geen sprake van huwelijk in de bijbelse zin.

In het regeerakkoord van Paars II is deze openstelling nadrukkelijk opgenomen. Hel wetsvoorstel ligt nu bij de Raad van State en komt daarna naar de Tweede Kamer. Wat zit hier eigenlijk achter?

De mondige mens is de norm. Die zal zelf wel uitmaken hoe hij zijn leven zal inrichten. Men wil bewust een radicale breuk met de christelijke samenleving van voorheen, die geïnspireerd was door christelijke normen en waarden, je merkt juist bij deze discussies vaak een sterk ideologische lading. Wat ingrijpend is deze ontwikkeling. Eeuwenlang spreekt ons familierecht alleen over ouders en kinderen in de bijbelse zin van het woord. Het begrip huwelijk zoals dat nu in de wetgeving gestalte gaat krijgen, staat haaks op het huwelijk van één man en één vrouw die in een duurzame liefdesrelatie tot elkaar staan. Het is veelzeggend dat de strijd nu juist gaat over de laatste paradijsbloemen die nog overgebleven zijn: het huwelijk en de rustdag. Het tekent de geestelijke strijd van de eindtijd.

Verdwijnt het huwelijk?

Welke plaats zal er overblijven voor het eigenlijke huwelijk?

Nu hebben we het huwelijk tussen één man en één vrouw en daarnaast een wettelijke regeling van het partnerschap. Dit betekent helaas publieke erkenning, maar er is tenminste nog onderscheid. Dat dreigt nu te worden weggevaagd.

Er gaan nu zelfs al stemmen op voor het openstellen van het huwelijk tussen meer dan twee personen van gelijk of verschillend geslacht. Allerlei onbijbelse zaken worden onder de paraplu van het huwelijk geplaatst. Er zal dan juridisch geen enkel onderscheid meer zijn tussen al deze samenlevingsvormen. De overheid zal dan alles erkennen onder het begrip huwelijk. De unieke plaats van het huwelijk in bijbelse zin zal dan helemaal wegvallen. Dit betekent dat ook de kerk zich moet afvragen wat dat voor consequenties heeft. Kerkelijke bevestiging kan nu alleen plaatsvinden na het burgerlijk huwelijk. Nu ligt dat duidelijk, maar straks zal de kerk onderscheid moeten maken tussen huwelijken die wel en huwelijken die geen kerkelijke bevestiging krijgen. Wellicht zal dat dan weer als discriminatie beoordeeld worden. De ideologische gedrevenheid hierachter merkte je, toen het voorstel over geregistreerd partnerschap erdoor was: geroffel bij paars op de kamerbankjes. Indroevig!

Zijn alle ontwikkelingen op dit terrein negatief te waarderen? Ik denk bijvoorbeeld aan samenlevende broers/zussen, vriendinnen (in de gewone zin des woords), oudere man met huishoudster.

Er zijn altijd al vormen van samenleving in een huishouding geweest die

volstrekt acceptabel zijn. Daarvoor zijn geen nieuwe wettelijke vormen nodig. Mocht men hierover iets willen vastleggen dan kan dat nu ook al (privaatrechtelijk: in de privé-sfeer): je kunt via de notaris dingen laten vastleggen over erfenis, wie in het huis mag blijven wonen, enzovoort. Maar het gaat ook eigenlijk in deze discussie helemaal niet over deze situaties.

Is men in de Tweede Kamer bereid tot luisteren naar de argumenten van klein christelijk, op? of loop je tegen een muur

Ik heb deze debatten als buitengewoon aangrijpend ervaren. Je voelt de ideologisch lading die erachter zit. Er is wel ruimte voor het uitdragen van een standpunt, maar ik heb niet de indruk dat men het echt tot zich wil laten doordringen. Vanuit de regering merk je een houding van: we respecteren het standpunt, maar de ontwikkeling in de samenleving gaat een andere kant op. Je bent dus niet echt met elkaar in gesprek. Ook speelt hierbij het probleem dat men tegenwoordig als gevolg van de ontkerstening bijna niet meer begrijpt waar je het over hebt.

Wel aanhoren, niet luisteren

Wel aanhoren, niet luisteren Wil men ook niet naar praktische argumenten luisteren?

Men is zo gedreven door de eigen ideologie, dat men ook hiernaar niet wil luisteren. De SGP wijst op huwelijk en gezin als hoeksteen van de samenleving, jongeren hebben warmte nodig en moeten die steeds meer missen door het wegvallen van het gezinsverband. Onderzoeken wijzen op een heel sterke relatie tussen jeugdcriminaliteit en het moeten missen van een veilige gezinssituatie. Men is echter blind voor de gevolgen.

Het eerste Paarse kabinet was nog wel gevoelig voor het argument dat we alleen staan in de internationale samenleving met onze voorstellen voor de erkenning van het homohuwelijk. Het tweede Paarse kabinet wil deze stap toch zetten, ondanks internationale alleengang. Men is blind hiervoor, men wil door. De consequentie kan zijn dat veel landen bijvoorbeeld geen adoptiekinderen meer aan Nederland zullen afstaan. Bovendien: wat stelt een onder de Nederlandse overheid erkend huwelijk nog voor in buitenlandse ogen? De huidige regering vindt dat andere landen ons maar moeten volgen.

Heeft de SGP concrete bereikt? resultaten

Resultaat is een moeilijk woord. Men wil wel aanhoren, maar niet echt luisteren. In zo'n situatie ben je geroepen tot een helder getuigenis. Bovendien kun je door scherpe vragen collega's dwingen tot rekenschap, waar men mee bezig is. Soms lijken het echter alleen nog maar achterhoedegevechten.

Een concreet resultaat is nog wel dat er een regeling komt voor ambtenaren die gewetensbezwaren hebben tegen het betrokken zijn bij partnerregistratie of verdergaande vormen. Er is een toezegging dat men hiermee rekening wil houden.

Discussie Generale Synode

Dit onderwerp is ook op de laatste Synode aan de orde geweest. Wat is er toen besproken?

Er waren twee aanleidingen om hierover te spreken. Het rapport van het Deputaatschap Hoge Overheid signaleerde het gevaar van deze ontwikkelingen. Het is te vrezen dat de openstelling van het huwelijk voor homofiele paren niet de laatste stap is. Het deputaatschap wees met name op de consequenties daarvan voor de erkenning van het burgerlijk huwelijk door de kerk: wat erkent de kerk dan eigenlijk? Tevens was er een instructie van de Particuliere Synode Zuid, die grote zorg had over de ontwikkelingen rond het huwelijk.

De Synode heeft erkend dat het hier om een heel wezenlijke zaak gaat en heeft het deputaatschap opgedragen om een rapport uit te brengen over deze ontwikkelingen. Op de volgende Synode wordt dit besproken.

Tot nu toe volgt de kerk zoveel mogelijk de burgerlijke overheid in juridische kwesties. Verder zijn er nu al zaken waarin de kerk de overheid niet meer volgen kan. Denk maar aan de echtscheiding. De overheid heeft onbijbelse praktijken gelegaliseerd. Zo zullen er steeds meer zaken komen waarin de

kerk de overheid niet volgen kan en waarop bezinning nodig is over hoe hiermee omgegaan moet worden.

Christus en Zijn bruid

Bij al het spreken over het huwelijk moeten we ons laten leiden door de Bijbel. Hoe spreekt de Bijbel eigenlijk over het huwelijk?

Het huwelijk is niet alleen maar een door de overheid gelegaliseerde samenlevingsvorm, het is een goddelijke instelling, die bij Adam en Eva al gestalte kreeg. De diepste dimensie van het huwelijk is dat het een afschaduwing is van Christus en Zijn gemeente. We moeten het huwelijk steeds in dat perspectief zien. Het huwelijk is ook het verband van waaruit de samenleving is opgebouwd. Ook bouwt de Heere van hieruit Zijn Kerk in de weg van het verbond, zo wordt er over 'kinderzegen' gesproken.

Het huwelijksformulier spreekt van de heilige huwelijkse staat. Hoewel gebroken door de zonde, doet dit niets aan de fundamentele betekenis af. De Heere belooft daarom in het bijzonder Zijn zegen op het huwelijk. Het huwelijk heeft ook een beschermende functie tegen hoererij. Dat is in onze verseksualiseerde samenleving van enorme betekenis, juist in onze tijd is nodig dat uitgedragen wordt dat het huwelijk een zegen is, bescherming biedt en belofte en perspectief heeft. Soms besef je: wat goed dat de Heere dit nog geeft. Wat erg als men het als een knellende band beschouwt.

Waarom kennen we eerst het burgerlijk huwelijk en daarna het kerkelijk?

We hebben maar één huwelijk en dat is het burgerlijk huwelijk. Je trouwt voor de ambtenaar van de burgerlijke stand. In de kerk wordt het vervolgens kerkelijk bevestigd. In de Rooms-katholieke Kerk is het een sacrament. De Reformatie gaat er van uit dat het huwelijk een kerkelijke zaak is, maar ook en bovenal een publieke zaak. Daarom is het zo'n fundamentele zaak voor de kerk als het huwelijk voor alle, ook onbijbelse, samenlevingsvormen zou openstaan.

Blijft kerkelijk huwelijk over?

Als de overheid nu het begrip huwelijk zo uitholt, moet je dan niet overgaan alleen een kerkelijk huwelijk te erkennen? Met een moeilijk woord: moeten we het huwelijk privatiseren, dus niet meer publiek voor de overheid laten

plaatsvinden, maar alleen kerkelijk bevestigen?

Vanuit Calvinistisch standpunt zou dat een groot gemis zijn: het publieke karakter is dan verdwenen.

In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was er geen scherpe scheiding tussen kerk en staat. Bij de huwelijkssluiting was de predikant eigenlijk het verlengstuk van de overheid. Het huwelijk werd toen meestal alleen in de kerk gesloten. Vanaf Napoleon is die scheiding er wel. Het huwelijk moet nu echt voor de overheid gesloten worden. Het is zelfs zo dat een predikant strafbaar is, als hij een huwelijk bevestigt voordat het voor de overheid gesloten is. In de Amerikaanse en Canadese zustergemeenten is het wel zo dat de huwelijkssluiting in de kerk tot stand komt.

Als de overheid het huwelijk niet meer als publieke zaak ziet, dan zou zo'n ver-situatie ook bij ons denkbaar worden, an maar dan spreken we wel over een heel andere wettelijk situatie. Over dat soort zaken moet de nu ingestelde commissie van het Deputaatschap zich buigen.

Wilt u ter afsluiting nog wat aan jongeren (die zich toch nog ondanks alles voorbereiden op het huwelijk) meegeven?

Het is goed als je de diepere dimensie van het huwelijk als afschaduwing van de band tussen Christus en Zijn bruid steeds beseft. Dat geeft diepte aan je huwelijk. Wat een zegen ligt er in als je je ja-woord aan elkaar maar ook aan de Heere mag geven. Hoewel er ook in eigen kring wel eens wat minder negatief ten aanzien van samenwonen lijkt te worden gedacht, is het volstrekt helder dat alleen het bijbelse huwelijk de weg is die de Heere wil dat we gaan. Wat een voorrecht als je je huwelijk mag laten bezegelen voor Gods aangezicht. Zo'n huwelijksleven in echt bijbelse zin zou ook naar buiten zeker iets uitstralen. Dat eist ook een biddende voorbereiding op het huwelijk.

Mijnheer Van den Berg, hartelijk bedankt voor de wijze waarop u wilde reageren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen