Jongeren en hun gezondheid

Soms gebeurt dat schijnbaar vanzelf (dit wordt spontaan genoemd), soms door een ongeluk of door schade, toegebracht door anderen. De ene keer is een ziekte of gebrek zichtbaar voor anderen, de andere keer is er sprake van een verborgen kwaal of aandoening: alleen de lijder en zijn of haar naaste omgeving weet van het bestaan af. Niet alle ziekten zijn lichamelijk. Op psychisch of geestelijk gebied wordt ook veel geleden, ook door jong mensen. Op enkele van deze zaken zal ik wat dieper ingaan.

Gezond geschapen

Het mag als bekend worden verondersteld dat Adam gezond is geschapen, evenals Eva, zijn vrouw. God zag immers Zijn schepping en ziet, het was zeer goed. Ziekte kwam niet voor bij mens, dier of plant. Toen kwam dat verschrikkelijke, dat allesverwoestende: de zonde. In één klap waren gezondheid, leven, Godskennis en volmaakt geluk niet meer een vanzelfsprekendheid, maar werden het zaken die maar soms ten dele aan de mens gegeven waren. Paulus schrijft in Romeinen 5: 'De zonde is in de wereld ingekomen, en door de zonde de dood.' Velen beschouwen de dood, die in het Paradijs onbekend was, als horende bij de natuur. En als we er niet voor bewaard worden, gaan we nog in deze gedachtegang mee ook. We gaan dan het feit dat mensen ziek worden en sterven, gewoon vinden.

Als huisarts heb ik veel te maken met jonge mensen en hun gezondheid. Laten we eens kijken hoe deze zaken in het dagelijks leven spelen en op welk gebied zich problemen kunnen voordoen.

Het gevaar van vanzelfsprekendheid

Gelukkig zijn de meeste jonge mensen gezond, en blijven dat vele jaren lang. Het gevaar bestaat dat er een vanzelfsprekendheid optreedt. Met de mogelijkheid van ziek zijn wordt dan geen rekening gehouden, of het wordt als een theoretische mogelijkheid gezien, die waarschijnlijk anderen zal treffen. Hieruit vloeit een ander risico: omdat je niet beter weet dan dat je gezond bent en altijd bent geweest, ga je vanzelf de grenzen van de veiligheid verleggen. Daarmee wordt de kans op het krijgen van een ongeluk of ziekte vergroot.

Hoewel dit vaak onbewust gebeurt, hebben we er vaak wel een verontschuldiging voor. Denk hierbij aan het te weinig rusten of slapen ('ik heb maar weinig slaap nodig'), ongezonde eetgewoonten ('wat vandaag gezond is, is morgen verboden, dus wat maakt het uit'), zelfvergiftiging met alcohol ('ik merk er niets van en weet best hoe ver ik kan gaan') en nicotine ('ik ken iemand die altijd rookte en wel negentig jaar is geworden'), roekeloos gedrag in het verkeer('ik kijk heus wel uit, denk maar niet dat ik een ongeluk krijg') of het niet nemen van de voorgeschreven veiligheidsmaatregelen op het werk ('een bril opzetten bij het slijpen is maar lastig en kost tijd').

Kortere en langere ziekten

Gezonde jonge mensen kunnen ziek worden. Meestal zijn dat kortdurende ziekten zoals een keelontsteking, een verwonding, griep, of een knieblessure. Over het algemeen komt het natuurlijk helemaal niet uit, want net nu je ziek wordt, is er dat tentamen, of moet je afrijden, of kun je met je bezeerde enkelbanden niet mee op werkweek. Er moet zo spoedig mogelijk een oplossing komen, en liefst morgen wil je weer beter

zijn. Natuurlijk weet iedereen dat het niet zo eenvoudig ligt, en dat genezing meestal wel enige dagen vergt. Moeilijker wordt het als een ziekte of aandoening een wat langduriger beloop heeft. Heel berucht in dit opzicht is de mononucleosis, meestal ziekte van Pfeiffer genoemd, het kan weken duren eer je weer een beetje opknapt, en sommigen zijn na een aantal maanden nog niet de oude. Gelukkig genezen de meeste jongeren heel snel van deze infectie. Ook psychische ziekten vragen vaak een langdurige genezingstijd. Tijdens die periode kunnen er veel wanhoopsgedachten opkomen: word ik nog wel beter? Hoe lang zal het nog duren? En als ik weer gezond ben, zou het niet snel terug kunnen komen? Botbreuken en andere letsels kunnen soms ook een lange genezingstijd vragen, doch vaak is de betrokkene niet ziek, en kan hij of zij nog aan veel activiteiten deelnemen.

Ongeneeslijke ziekten

Nog moeilijker is het wanneer je als jongere een ziekte krijgt die waarschijnlijk niet of niet helemaal genezen zal. Denk hierbij aan bijvoorbeeld suikerziekte, astma, ernstig eczeem, polio, maar ook sommige psychiatrische aandoeningen. Met medicijnen en veelvuldige controles zijn de symptomen nog wel wat te onderdrukken, maar toch wordt het hele leven door de ziekte getekend. Het volgen van de gewenste opleiding is niet altijd mogelijk, het vinden van werk soms moeilijk, het werken zelf vaak een probleem. Het leed is vaak zo groot, en er zijn maar weinig mensen in je omgeving die het peilen. In het begin gaat het wel, dan is er meeleven genoeg, en dat wordt ook op prijs gesteld. Maar wie vraagt na enkele jaren nog aan dat meisje met haar reumatische aandoening hoe het gaat, en wat ze ervaart, en of ze ergens mee geholpen kan worden? Ook ziekte van een ander wordt soms een vanzelfsheid. Voor de betrokkenen is het echter elke dag weer een lijden, dat door het onbegrip soms nog wordt verergerd.

Levenslange aandoeningen

Er is ook een aantal jongeren dat vanaf de geboorte of jonge jaren een aandoening heeft. Zij kunnen zich niet herinneren hoe het is om gezond of klachtenvrij te zijn. Wel zijn de beperkingen dagelijks aanwezig, en ontmoeten ze veel onbegrip of afwijzing, je kunt hier denken aan de aangeboren gebreken, zoals een open rug, waardoor verlamming van de benen is opgetreden, het missen van een lichaamsdeel door een ongeluk op kinderleeftijd, het bedeeld zijn met een minder goed verstand of een afstotende huidafwijking in het gezicht te hebben. Bekommeren we ons wel om onze leeftijdgenoten die op deze manier lijden? Betrekken we hen erbij of laten we hen links liggen?

Levensbedreigende ziekten

Heel soms komt het voor dat er op jonge leeftijd een ziekte openbaar komt, die niet te genezen is, en uiteindelijk zal leiden tot de dood. Soms kan dit heel snel verlopen, zoals in het geval van ernstige infectieziekten zoals nekkramp, of kwaadaardige ziekten als leukemie. Maar vaak ook is er sprake van een langdurig ziekbed, met veel behandelingen, en desondanks een gestage afbraak van het lichaam.

Wie kan beschrijven wat dit voor een jong mens betekent, dan alleen zij die dit meemaken? Het telkens weer hoop hebben, die weer verglijdt als de ziekte zich weer openbaart, de angsten en pijn die ermee gepaard zijn, het zijn uitingen van een zwaar kruis, opgelegd aan hen, die toch niet meer gezondigd hebben dan degenen die zo gezond daarheen leven.

Middel in Gods hand

Of we nu echter gezond zijn, tijdelijk geveld worden door een ziekte of ongeluk, chronisch ziek zijn, of lijden aan een ziekte die tot de dood zal leiden, allen hebben we acht te geven op de woorden van de Zaligmaker, die sprak: 'Zoek Mij, en leef.' Moge de Heere velen zoekende maken, niet naar gezondheid of aards geluk, maar naar het heil, dat in de Heere jezus wordt gevonden. Uit ervaring weet ik, dat ziekte en gebrek werktuigen in Gods hand kunnen zijn om de ziel te redden van de ondergang. Niet dat we naar ziekte moeten verlangen, maar vaak hoor ik mensen zeggen, dat de dagen op het ziekbed niet de slechtste periode in het leven waren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen