Big Mac

Het is nog in de donkere dagen voor Kerst. Plaats van handeling: MacDonalds restaurant aan het Leidseplein in Amsterdam. Gebogen over een Big Mac zie ik het vanuit m'n hoek allemaal gebeuren. Een man scharrelt buiten, voor de ingang van het restaurant, rond, dan in de ene, dan in de andere vuilnisbak graaiend. Trage, onzekere gang, één been slepend. In smerige slierten samengeplakt haar, woeste, grijsgroene baard. Z'n kleding doet denken aan iets wat ooit, in een ver verleden, een joggingpak was. Plastic zakje in de hand, met daarin, naar ik aanneem, zijn hele hebben en houden. De zwerver - wie dak-en thuisloze beter vindt klinken, mag die term gebruiken - schuift van lieverlee op richting de deur van het restaurant, aangetrokken door een moeilijk te negeren geur van cheeseburgers, franse frietjes, kipnuggets en koffie.

Paniek

Het duurt niet lang of hij schuifelt naar binnen, de ogen strak gericht op de afhaalbalie, achterin de zaal. De klanten van de hamburgerkoning kijken even op, maar wijden zich al weer snel aan hun kleffe hap. Heel anders reageert het personeel. Onder de in eendere kleding gestoken jongens en meisjes met de onvermijdelijke kartonnen petjes ontstaat lichte paniek. Een jongeman in pak, blijkbaar de bedrijfsleider, maakt zich uit hun midden los en loopt de zwerver kordaat tegemoet. Zonder hem al te dicht te naderen, verspert hij hem toch nadrukkelijk de weg. Gaat de zwerver een stap opzij, de keurige jongeman ook. Zachtjes praat hij op hem in. De afstand is te groot om te verstaan wat er gezegd wordt, maar ik kan de woorden wel zo ongeveer verzinnen. "Meneer, wat zoekt u hier? Wilt u iets kopen? Nee? Wilt u dan dit pand verlaten? " Het heeft weinig effect.

Keurig gekleed

Plotseling verandert de situatie. Een jongeman en een jongedame, die blijkbaar op de eerste etage een hapje genuttigd hebben, komen met gezwinde pas de trap af. Beiden keurig gekleed, donker uiterlijk. Italianen? Noord-Afrikanen? In een flits overzien ze de situatie. Blijf even staan, gebaart de jongeman zijn vriendin. Hij stapt op de zwerver en manager af en begint zich met de kwestie te bemoeien.

Ook zijn woorden kan ik niet verstaan, maar wel raden. "Wat zoudt u willen eten? Een Big Mac? Een portie frietjes? ". De 'zuiderling' trekt zijn portemonnee. Verwarring bij de bedrijfsleider. Hij protesteert zachtjes. Wat zou hij zeggen? "Meneer, hier kunnen we toch niet aan beginnen. Als u hem nu op eten trakteert, komt hij hier elke dag terug! Dit gaat mij klanten kosten, meneer!" Zoiets moet het geweest zijn.

De manager redt het echter niet. Hij heeft ook geen been om op te staan. Het broodje hamburger - want dat wordt het uiteindelijk - wordt immers eerlijk afgerekend? Na nog wat heen en weer gepraat, kan de zwerver met zijn 'buit' de MacDonalds-vestiging verlaten.

Lef

Met gemengde gevoelens hap ik m'n laatste frietje weg. Prachtig om te zien dat er nog werkelijke hulpvaardigheid bestaat. Anderzijds: waarom deed ik dat niet? Waarom had ik niet het lef? Waarom durf ik zelden 'lastig' te zijn? Beter nog: waarom kwam ik niet eens op het idee?

Inmiddels is het januari. Een maand van goede voornemens. Laat ik er eentje opschrijven: vaker iets geven aan een zwerver of bedelaar, vaker een gulden in het bakje van een straatmuzikant gooien. Het zijn geen wereldschokkende of maatschappijverbeterende plannen. Anderzijds is het ook niet niets. Er komen steeds meer zwervers en bedelaars. Zo bezien ben ik voorlopig niet werkloos.

Alibi

Daarbij bekruipt mij natuurlijk ook weieens het gevoel: maar wat gaan ze nu eigenlijk met dat geld doen? Kopen ze er geen drugs voor? Toch schud ik die gedachte steeds vaker van me af. Al te gauw wordt het een alibi om maar helemaal niets te hoeven geven.

Zo ken ik nog wel een paar redeneringen. "Die mensen hebben het er toch zelf naar gemaakt dat ze in de goot zijn terechtgekomen." Kan best zijn, maar als we alleen nog maar mensen helpen die buiten eigen schuld in moeilijkheden zijn gekomen, hoeven we wellicht helemaal niet meer te helpen. Dan zullen we waarschijnlijk zelf ook zelden geholpen worden.

Nog zo één: "We hebben in Nederland toch goede sociale voorzieningen? " jawel, maar die hebben niet voor een heilstaat gezorgd. Nog steeds vallen allerlei mensen tussen wal en schip. Wees maar niet bang: christelijke barmhartigheid wordt in deze wereld nooit overbodig.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen