,Nederland is nog niet vol’

Hierover spraken we met SGPburgemeester M. M. Markusse

van IJsselmuiden. De nood is groot en een oplossing voor het asielzoekersvraagstuk is nog niet voorhanden.

Niet alleen in de grote steden, maar ook in een plattelandsgemeente als Ijsselmuiden zijn vreemdelingen gekomen. Kunt u kort schetsen wanneer dat was en hoe dat is verlopen?

In de loop van1989 kwamen de eerste vreemdelingen in ons dorp wonen. Met ingang van 16 december van datzelfde jaar ben ik benoemd tot burgemeester van IJsselmuiden. Vanaf het begin ben ik dus nauw betrokken bij de opvang en begeleiding van de asielzoekers binnen onze gemeenschap, wat tot nu toe goed is verlopen, mag ik wel zeggen.

Kunt u een paar voorbeelden geven van mensen aan wie asiel is verleend?

Het 'geval Sawa' (1997) heeft veel publiciteit gekregen. De man was met twee kinderen vanuit Syrië gevlucht omwille van het geloof. Zijn vrouw woonde in Amerika. De aanvraag om als gezin herenigd te worden, liep te lang. Op een dag kreeg ik om negen uur een telefoontje dat zijn termijn was verstreken. Om twaalf uur moest hij op de trein naar Ter Apel om terug te gaan naar Syrië. Daar zouden de autoriteiten hem opvangen... Een aangrijpend gebeuren waarin je machteloos staat! Vooral omdat de heer Sawa zich tot die tijd heel behulpzaam en vriendelijk had opgesteld binnen onze gemeente. Nog hebben dorpsbewoners contact met hem! Een ander voorbeeld is het gezin Moeradja. Zij zijn uit Azerbeidzjan gevlucht. Deels omwille van het geloof, deels omdat de man niet wil vechten tegen zijn landgenoten. Het verzoek om een verblijfsvergunning is (na twee jaar!) afgewezen. Ze zijn nu in hoger beroep gegaan. Verder is een jongen uit Somalië onderdak geboden, en ook aan twee gezinnen uit het voormalige Joegoslavië (Bosnië). Daarnaast wonen in opvanghuis 'De Terp' zestig tot tachtig mensen met acht tot tien verschillende nationaliteiten. Zij wonen er tijdelijk, in afwachting van... Maar wat heet tijdelijk? Het is een slopende tijd voor hen!

Hoe reageerde de plaatselijke bevolking op de komst van asielzoekers?

Bijzonder goed kan ik zeggen. Als burgemeester had ik er best mijn zorgen over hoe de integratie van asielzoekers in ons dorp zou verlopen en welke invloed dat zou hebben op een gemeenschap van 14.500 inwoners.

Toen in 1994 een grote stroom van honderd vluchtelingen zou komen, ging dat als een lopend vuurtje door het dorp. De telefoon stond rood

gloeiend bij mij als burgemeester en bij de wethouders. Burgers en radioverslaggevers vroegen om een reactie.

Als college dachten we: 'Hoe zal dat gaan? ' Nu blijkt dat de burgers de vreemdelingen hebben geaccepteerd. Het leed van asielzoekers is tot de bevolking doorgedrongen en vanuit een stuk zorg is gekeken wat ze konden doen.

In 1993 bijvoorbeeld is in samenwerking met Amnesty International, stichting Vluchtelingenwerk Ijsselmuiden, de plaatselijke kerken en de gemeente een grote actie 'Dekens voor Bosnië' gehouden.

Een ander initiatief is het eerder genoemde opvanghuis 'De Terp'. Een betrouwbare en betrokken particuliere ondernemer heeft dit pand gekocht en beschikbaar gesteld voor zestig tot tachtig asielzoekers. Met de eigenaar van 'De Terp' zijn goede afspraken gemaakt om het geheel beheersbaar te houden. Tot nu toe heeft zich maar een keer een uitspatting voorgedaan. Je begrijpt dat een burgemeester, als hoofd van de politie, daarover zeer tevreden is. Veel mensen hebben zich aangeboden voor vrijwilligerswerk in het tehuis: voor kinderopvang, hulp bij financiën en dergelijke. Hieruit blijkt dat hulp niet alleen bestaat uit het geven van geld, maar ook uit daadwerkelijk iets doen voor mensen! Leerplichtige kinderen van asielzoekers bezoeken de plaatselijke (openbare) basisschool.

Hoe komt het dat de bevolking van Ijsselmuiden in het algemeen positief reageert op de aanwezigheid van asielzoekers?

De bevolking is grotendeels kerkelijk. Gods Woord leert bewogenheid met

onze naaste in nood. Er is hulp en opvang geboden. Een ander gegeven is hoe de komst van asielzoekers is begeleid en hoe aan de intergratie vorm en inhoud wordt gegeven. Belangrijk is de omwonenden erbij te betrekken. Vanaf het begin hebben we de burgers geïnformeerd en gewerkt aan acceptatie. Voor de komst van asielzoekers bijvoorbeeld, is een avond belegd in een wijkcentrum. En nog steeds breng ik van tijd tot tijd een bezoek aan het centrum om te horen hoe het gaat. De vinger aan de pols houden is goed en gewenst en wordt op prijs gesteld.

Instroom asielzoekers in Nederland naar land van herkomst

7 996 7 997 Irak 4378 9641 Afghanistan 3019 5920 Iran 1521 1253 1483 Sri Lanka 1479 Somalië 1461 1280 Bosnië 984 1968 Joegoslavië 797 1652 Turkije 692 1135 Soedan 658 678 Liberia 635 China 1158 Overig 7229 8261 totaal 22857 34443

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het aantal vluchtelingen op het totaal van de bevolking meevalt. De spanningen die optreden in het contact met buitenlanders worden het meest veroorzaakt door de tweede en derde generatie Turkse en Marokkaanse jongeren. We mogen vluchtelingen niet op een lijn met hen zetten en onze houding ten aanzien van asielzoekers niet laten bepalen door negatieve ervaringen met andere buitenlanders. Asielzoekers zijn blij te horen dat de gemeente over hen tevreden is.

Hoe werkt u aan acceptatie bij de bevolking?

Door hen voortdurend bij de ontwikkelingen te betrekken en het aantal asielzoekers te beperken. Voor IJsselmuiden staat dit aantal op honderdvijftig. Ik realiseer me dat dit in een kleine gemeenschap als Ijsselmuiden mogelijk is, maar dat dit beslist geen model is voor andere gemeenten.

Wat verwacht u van de asielzoekers?

Ze mogen hier best zijn, maar ze zijn in Nederland. Dat betekent dat ze onder andere Nederlands moeten leren en zich moeten houden aan de Nederlandse wetgeving. Ais ik hen in een toespraakje welkom heet binnen de gemeente, vraag ik dat ook van ze. En ze houden zich er ook aan.

Wat kunt u in het algemeen zeggen over de situatie van de asielzoekers in ons land?

Deze is schrijnend. Denk alleen maar aan de fotoreportage van de opvang van asielzoekers in het tentenkamp in Ermelo en Nijmegen. De nood onder hen is groot, zowel van politiek-economische vluchtelingen als van hen die vluchten omwille van het geloof. De lange procedures van de asielaanvraag en het niet mogen werken zolang de procedures lopen, is voor velen fnuikend.

En met betrekking tot het beleid van de overheid?

Het Nederlandse overheidsbeleid (als er nog sprake is van beleid) ten aanzien van asielzoekers is lange tijd te soepel geweest. Nederland heeft jaren bekend gestaan als een land waar je (te) gemakkelijk werd binnengelaten. Nu wil de overheid de stroom van vluchtelingen gaan indammen door strengere controles en dergelijke. Mijns inziens is dit nu te laat.

Wat zou u de overheid willen adviseren?

De moed te hebben de stroom van vluchtelingen te beperken, omdat het zo niet langer gaat. Voor de lange procedures is het nodig voldoende menskracht aan te stellen om vrij snel een schifting te kunnen maken onder de vluchtelingen. Staatssecretaris Cohen van Justitie zou ik willen adviseren toestemming te geven dat asielzoekers vrijwilligerswerk mogen doen tijdens het wachten op de uitslag van de procedure.

U bent lid van het deputaatschap voor de Zending van onze gemeenten. Ligt niet heel dichtbij een zendingsterrein?

Zeker; daarom ik zie met veel genoegen de opvang van vluchtelingen. Wanneer we als kerken actief zijn onder hen, komen ze in aanraking

met christenen en met Gods Woord, zeker ook als ze worden meegenomen naar de kerkdiensten. In de Gereformeerde Gemeente van Kampen, waar ik lid ben, komen zondag aan zondag asielzoekers in de kerk. Voor hen zijn de nodige voorzieningen getroffen. Er is een aparte hoek voor asielzoekers en door middel van koptelefoons wordt de preek in het Engels vertaald. Ook zijn Engelse Bijbels beschikbaar. Door de week worden er, onder leiding van een ouderling, asielzoekersavonden gehouden. Hierbij zijn jongeren van de gemeente betrokken. Zij doen mee met bijbelstudie, zingen en zijn in gesprek met de asielzoekers. Ook heeft de dominee een keer tijdens een asielzoekersavond een meditatie gehouden. Ik vind dit alles een goede ontwikkeling en hoop dat het Woord, ook onder hen, vrucht mag dragen.

Wat is de bijbelse houding ten aanzien van de vreemdeling in de poort?

Verdraagzaamheid en acceptatie. Vluchtelingen zijn er altijd geweest en zullen er blijven. De bijbelse plicht hen op te vangen en te begeleiden blijft actueel. Persoonlijk maak ik een rangorde onder de vluchtelingen. Niet alleen vanuit mijn persoonlijke overtuiging, ook vanuit humanitaire overwegingen. Elke vluchteling die gevaar loopt vanwege zijn godsdienstige overtuiging is welkom. Tot op zekere hoogte geldt dit ook voor een politieke vluchteling wiens leven in gevaar is. Nederland heeft hen altijd

opgevangen. Denk aan de joden in de loop der eeuwen, aan de duizenden Hugenoten die uit Frankrijk zijn gekomen, aan de Hongaarse vluchtelingen in 1956... Anders ligt het als het gaat om economische vluchtelingen. Voor hen zou een stringenter beleid nodig moeten zijn. Velen voelen zich overroeit door de stroom van vluchtelingen. We moeten bedenken dat Nederland niet alleen voor Nederlanders is. Bovendien is ons land nog lang niet vol. Daarom is er altijd wel ergens ruimte voor hen.

Deelt de reformatorische deze opvatting? gezindte

Ik hoop van wel, maar ik schrik wel eens van de vele vooroordelen die ik hoor, ook in mijn eigen dorp. jongelui die opmerkingen maken over asielzoekers met een GSM-toestel, een moderne scooter of een dure auto. Hoe wordt thuis op dergelijke negatieve opmerkingen gereageerd? Waar wordt positief gesproken over vluchtelingen? Belangrijk is te werken aan een goede beeldvorming over hen. Gelukkig wordt daar in de bekende bladen onder ons steeds meer aan gedaan. Een positieve grondhouding wordt niet als eerste gevraagd van de buurman, maar van ons. Ook zij zijn onze naaste.

Wat vraagt u van jongeren ten aanzien van asielzoekers?

Belangrijk is je te verdiepen in de situatie en de achtergronden van asielzoekers. Dan zul je minder snel over hen oordelen. Er zijn mogelijkheden (als kerk) met hen in contact te komen en deze contacten te onderhouden, zowel zondags als in de week. Probeer met elkaar en in goed overleg te kijken wat je voor deze naaste kunt doen.

Burgemeester, hartelijk dank voor de tijd die u beschikbaar stelde en voor het weergeven van uw persoonlijke visie en het beleid aangaande asielzoekers binnen uw gemeente.

j. H. Mauritz / M. Sollie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen