AIs je blind bent...
Gesprek met Jan Peeman
Onlangs had ik een gesprek met de heer Jan Peeman uit Hendrik Ido Ambacht. We kennen elkaar al jaren. Waarom een gesprek met hem? Hij is namelijk al vanaf zijn 22ste jaar blind. In 1983 is hij getrouwd met Dini van Oost, zijn buurvrouw, onderwijzeres aan onze reformatorische basisschool. Het gezin Peeman bestaat uit vader, moeder en vier kinderen: Iman, Ernst, jan-Karei en Bernardine. Met het echtpaar Peeman hadden we een gesprek over het blind-zijn.
jan, ben je heel je leven al blind geweest of kwam dat op een bepaalde leeftijd?
Ik ben geboren met een erfelijke afwijking. Ik wist dat ik vroeg of laat blind kon worden. Toen ik tweeëneenhalf jaar was, miste ik het licht in een oog. Het risico bestond, dat uit mijn andere (slechtziend) oog ook het licht zou verdwijnen. Dat gebeurde eigenlijk van de ene op de andere dag.
Kun je je nog herinneren hoe je dat verwerkt hebt?
Ik moest op halfjaarlijkse controle naar het ziekenhuis. De arts vond het nodig dat ik zou blijven, omdat het netvlies losgelaten had. Zelf dacht ik dat de doktoren bij machte waren om me te helpen en dat ik weer zou kunnen werken. Mijn vader was indertijd ook geopereerd en die operatie was gelukt. Waarom bij mij niet? Maar de operaties zijn mislukt.
Ik was blind en moest gaan revalideren. Van m'n zus weet ik, dat ik in die tijd een keer heel erg heb gehuild, maar dat kan ik me niet meer herinneren. In het begin had ik best moeite om dit te verwerken.
Wat was jouw kerkelijke toentertijd? achtergrond
Wij behoorden tot de Rooms-Katholieke kerk, maar we deden er niet zo veel aan. Wij kwamen zelden of nooit in de kerk.
Welk werk deed je voor je blind werd?
Ik was vijf jaar metaaldraaier. Het bedrijf heeft alles in het werk gesteld om mij aan het werk te houden en tot op de dag van vandaag werk ik daar nog.
Kon je dat werk blijven doen?
Zoals ik al zei, ik mocht blijven. Ik werk nu 38 jaar bij Sempress. Aanpassingen waren nauwelijks nodig. Alleen de schaalverdeling voor de beitels zijn van puntjes voorzien (een soort braille). Ik kon gewoon verder, nou ja gewoon... 't was (en is) best weieens lastig.
Hoe reageerde je omgeving op je blind zijn?
Normaal, geen probleem. De eerste vijftien jaar heb ik hard gewerkt. Veel overwerk. Dat doe ik nu niet meer. Ik heb een gezin, dus daar heb ik mijn eerste taak.
jan, hoe ben je bij onze gemeenten terecht gekomen, of is dat privé?
Door de contacten met Dini (nu mijn vrouw). Zij woonde naast me en over en weer kwamen we bij elkaar. Ik ben in de Gereformeerde Gemeente van H.l. Ambacht heel goed opgevangen. Samen met de toenmalige predikant ds. Van der Net hebben ze mij wegwijs gemaakt in deze kerkelijke gemeenschap, 'k Heb dat altijd gezien als een besturing van God. Nu mag ik al weer ruim vijftien jaar hier naar de kerk gaan.
Welke hulpmiddelen blinde, ten dienste? staan jou, als
M'n stok, boeken van de blindenbibliotheek, cassettebandjes (met hoorspelen), braille, elektronische meetapparatuur, die getallen omzet in spraak enzovoort.
Heb je ook braille geleerd?
Ja, een cursus van ongeveer een half jaar. Ik kon namelijk al typen, zodoende was het voor mij niet zo'n probleem om in korte tijd braille te leren.
Kun je dan goed lezen?
ja, ik kan behoorlijk uit de voeten met braille, maar lang niet alles is in braille geschreven. Dus ik ben ook aangewezen op bandjes.
Hoe gaat dat bij een kerkdienst?
Ik heb de mogelijkheid om de Psalmen in braille mee te nemen, 's Morgens bel ik de koster en hij geeft de Psalmen door, dan kan ik ze
Ze zijn namelijk gebun-deld op A-4 formaat. 'k Heb vier ordners vol. De Bijbel is te groot om mee te nemen. In totaal twee en een halve meter boeken op de plank. Dan luister ik maar goed.
Heb je ook hobby's?
Werken is mijn hobby. Thuis doe ik wel eens klusjes. Ik hou van muziekbeluisteren en mijn grootste hobby is treinen verzamelen. Verder knutsel ik graag. Zelfs aan de auto. Dat heb je wel gezien, toen je hier kwam. Ik was een draad van een speaker aan het trekken. Helaas lukte dat niet helemaal.
Wat vind je een vervelende reactie van mensen op jouw blind-zijn?
Als ze zeggen: moet je voelen, in plaats van moetje kijken. Ik kijk namelijk ook, maar dan met m'n handen.
Is het niet vol risico's om als blinde op straat te lopen, zijn er niet veel barrières?
Dat mensen, thuis, op straat en op m'n werk spullen laten slingeren. Daar reken je als blinde niet op. Bijvoorbeeld speelgoed, uitstekende zonwering, een niet correct geknipte heg, putten in het wegdek en een plotselinge wegomleiding die niet aangekondigd is. Of een pallet op de stoep, die je daar niet verwacht.
Hoe stelt het gezin zich ten van jou op? opzichte
Begrijpend, maar ook wel eens ongerust, 't Is gebeurd, dat ik drie kwartier te laat thuis was. Mijn vrouw zat op hete kolen. Tot overmaat van ramp hoorde zij de sirene van de ziekenauto en het drama was compleet. Zij er op uit. Gelukkig kwam ik kort daarop thuis. O, 'k had even staan praten met de een of ander. Ik moest beloven voortaan te bellen als ik langer wegbleef, 'k Heb het maar toegezegd!
Heeft het invloed op jouw omstandigheid, dat je weten mag dat de HEERE ook jouw leven leidt?
'k Heb nooit de de schuld HEERE gegeven van mijn handicap. Ook zie ik het niet als een straf op een speciale zonde. Vanuit mijn achtergrond ben ik wel bij die dingen grootgebracht. Maar blind-zijn is geen ramp. 't Heeft zo moeten zijn. Ik bedoel geen noodlot, maar wel besturing. Ook kwam het niet bij me op, dat ik ooit nog eens zou trouwen. Wat moet iemand met een blinde vent? Dit alles heb ik als een wonder ervaren. En nog.
Ben je wel eens opstandig?
Ik mocht blijven werken; dat heeft me bewaard voor opstandigheid. Zijn vrouw beaamde dit. Hij heeft nooit gemopperd op zijn handicap
Ik hoor hem ook niet klagen. Natuurlijk is Jan wel eens moeilijk, maar niet omdat hij blind is.
Ik heb gehoord, dat je nogal erg handig bent, ondanks je handicap. Welke dingen onderneem je zoal?
Fietsen repareren, band omleggen, zagen, stroom aanleggen, lagers in een wasmachine verwisselen, gasleiding aanleggen, aan de auto klussen enzovoort.
Kun je wat voorvallen noemen, die te maken hebben met jouw blind-zijn?
Toen ik mijn eigen potje kookte, had ik trek in vis. Ik dacht dat ik een schaaltje met vis uit de diepvries had gehaald. En wat proefde ik? Heerlijke kabeljauw? Nee, een carbonaatje.
Dat vond ik niet leuk. Maar ja, net 't verkeerde schaaltje gepakt. Volgende keer beter. Op mijn werk had ik gezegd, dat ik heerlijke aardbeien bij me had voor op de boterham. Wat hebben ze gelachen, toen ik het tupperwaredoosje opendeed: rode bietjes! In Werkendam in de kerk ging een man de bank voor me uit, om me er door te laten, 'k Hoorde even later gegrinnik om me heen. Wat was het geval? Ik ben gewoon op zijn plaats gaan'zitten. Opgestaan...
Wat zou jij jongeren mee willen geven, die hun gezichtsvermogen wel hebben? Met andere woorden: welke boodschap wil jij doorgeven?
Jongelui, wees de dankbaar dat HEERE je twee ogen mag hebben en daarmee ook kan zien. Dat is een groot goed. Waardeer dat op het hoogst. Toch is dat niet het belangrijkste. De Heere (ezus heeft ook gezegd: "Het is beter maar (g)een oog hebbende in het Koninkrijk Gods in te gaan, dan twee ogen hebbende, in het helse vuur geworpen te worden...".
Familie Peeman, hartelijk dank voor de gastvrijheid en voor de beantwoording van de vragen!
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 oktober 1998
Daniel | 32 Pagina's